Airbus üretimi CryoSat-2, 10 yaşında

İSTANBUL (AA) – Airbus tarafından üretilen CryoSat-2, on yıldır kar ve buz verilerini topluyor.

Airbus açıklamasına göre, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) kar ve buz uydusu olan CryoSat-2, 8 Nisan 2010’da Baikonour Cosmodrone'dan yörüngeye fırlatılmıştı. Orijinal olarak üç buçuk yıllık bir görev periyodu için tasarlanmış olan ve 2010 yılından beri faaliyet gösterenCryoSat-2, nominal görev ömrünü aştı.

Airbus tarafından üretilen 720 kilogramlık uzay aracından alınan durumuna dair bilgiler, aracı 2021 yılı sonuna kadar çalışır durumda tutacak. Son on yılda uydu, yüzde 99'a yakın bir operasyonel kullanılabilirliğe ulaştı ve 1.400 kilometre (km) uzunluğunda kitaplık rafına eşdeğer ve 350 terabayt veri sağladı.

CryoSat-2 son 10 yılda dünyanın değişen buz örtüsü ve kalınlığı hakkında zengin bir bilgi sağladı ve oşinografi, hidroloji ve jeodezi için değerli bir veri kaynağı olduğunu göstererek beklentileri aşan ve orijinal hedeflerinin ötesinde çok sayıda önemli sonuçlar verdi. CryoSat-2 aynı zamanda krayosfer ve onun iklim üzerindeki etkisini anlamada önemli katkılar sağladı.

Açıklamaya göre, dünyanın kara yüzeyinin onda biri sürekli olarak buz tabakaları veya buzullarla kaplı. Krayosferin parlak albedosu ise güneş ışığını uzaya yansıtırken bölgesel hava durumunu ve küresel okyanus akımlarını etkileyen varlığı ile küresel iklimin önemli bir düzenleyicisi olduğunu gösteriyor. Dünyanın tatlı suyunun yüzde 77'si buz içinde bulunurken, krayosfer küresel ısınmanın etkilerine son derece duyarlı görünüyor.

CryoSat tarafından sağlanan verilere örnek olarak, Antarktika'dan kaynaklanan buz kayıpları, 1992 yılından bu yana küresel deniz seviyelerini 7,6 milimetre (mm) arttırdı. Bu artışın beşte ikisi (3,0 mm) son beş yılda oluştu. Antarktika, küresel deniz seviyesini 58 metre yükseltecek kadar donmuş su depoluyor. Ne kadar buz kaybettiğini bilmek ise bugün ve gelecekte eriyen buz kütlelerinin küresel iklim değişikliği üzerindeki etkisini anlamak için bir anahtar niteliği taşıyor. Bu kapsamda Grönland, 16 yıllık bir dönemde 266 milyar ton buz kaybetti.

Açıklamaya göre, CryoSat ölçümlerinin faydaları arasında deniz buzu, rüzgar ve dalgaları kapsayan operasyonel hizmetler ve denizcilik için yapılan batimetri ve buzdağı izleme imkanları da bulunuyor. Radar altimetreleri değişen buz yüksekliği ve kütlesi hakkında veri topluyor.

ESA'nın CryoSat'ı, özellikle deniz buzu ve kara buzu marjlarının kalınlığını doğru bir şekilde ölçmek için tasarlanmış ilk altimetre görevi olarak öne çıkıyor. İki antene sahip CryoSat’ın, çift antenli radarı SIRAL, yüzü çok hassas bir şekilde tararken gözlerin üç boyutlu bir görüşe olanak tanıdığı şekilde hassas bir derinlik algısı veriyor. Uzmanlarca radar interferometrisi olarak adlandırılan bu sistemle, ortalama bir ila üç santimetre hassasiyete ulaşılabiliniyor.

Ayrıca kutup denizlerinde, buzullarda veya buz tabakalarında çok dik duvarları olan homojen olmayan buz yapıları hakkında da veri toplanabiliyor. CryoSat'ın radar altimetresi gece gündüz çalışıyor ve bulut örtüsüne de nüfuz edebiliyor. Bu nedenle de çoğunlukla bulutlarla kaplı büyük kutup buz tabakalarının izlenmesi daha kolay hale geliyor.

Havacılık, uzay ve ilgili servislerde küresel anlamda faaliyet gösteren Airbus, 2019 yılında, yaklaşık 135 bin kişiye istihdam sağlamış, 70 milyar avro gelir elde etmiştir.

Airbus, yolcu uçağı segmentinde en geniş ürün yelpazesi sunarken, tanker, savaş, ulaştırma ve görev uçakları sunan Avrupa’nın en önemli numaralı uzay girişimi, dünyanın önde gelen en büyük uzay şirketi olarak biliniyor. Şirket ayrıca helikopter sektöründe, dünya çapında verimli sivil ve askeri helikopter çözümlerini sağlıyor.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

ANKARA (AA) – TUSAŞ’tan yapılan açıklamaya göre, şirket tarafından üretilen Section 19 Barrel ünitesi uçağın basınç verilmiş kısmıyla verilmemiş kısmını birbirinden ayırıyor. Ayrıca bu ünite, yatay stabilizatör, dikey stabilizatör ile istikamet dümeni, irtifa dümeni gibi uçağın önemli kontrol yüzeylerini de entegre ediyor.

TUSAŞ, Airbus A320 Section 19 Barrel Programı kapsamında ürettiği söz konusu ünitelerin teslimatlarına devam ediyor. Bu kapsamda, 300’üncü teslimat da yapıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil, 2017’den bugüne stratejik ortakları Airbus ile yapısal alandaki çalışmaların büyük bir iş birliğine eriştiğini bildirdi.

Taahhüt ettikleri çalışmalar kapsamında “arı gibi çalışarak” teslimatları sürdürmeye devam ettiklerini vurgulayan Kotil, şunları kaydetti:

“Uluslararası alanda ve özellikle havacılık alanında yapısal kısımdaki teslimat takvimleri hakkında verilen sözler çok önemlidir. Biz bu sözlerimizi gerçekleştirmenin gururunu yaşarken, bugün Section 19 diye tanımladığımız programda 300’üncü teslimatımızı gerçekleştirmiş bulunuyoruz. Bu vesileyle emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımı canı gönülden tebrik ederim.”

CAPE CANAVERAL (AA) – NASA’dan yapılan açıklamada, SpaceX tarafından üretilen “Crew Dragon” mekiğinin parçası olan kapsülün, atmosfere girdikten sonra paraşütle Florida eyaletinin Meksika Körfezi kıyısındaki Pensecola kenti açıklarında suya indiği belirtildi.

Bu, ABD’nin 45 yıl aradan sonra uzaydan denize yaptığı ilk iniş olmanın yanında, özel bir şirketin geliştirdiği roket ve mekikle gerçekleştirilen ilk insanlı uzay yolculuğunu dönüş seferiyle tamamlamış oldu.

Astronotlar Hurley ve Behnken’i taşıyan Crew Dragon mekiği, 30 Mayıs’ta uzaya fırlatılmış ve 31 Mayıs’ta ISS’e ulaşmıştı. Bu, NASA’nın Space Shuttle programını 2011’de sonlandırmasından bu yana ABD’den yapılan ilk insanlı uzay seferi olmuştu.

NASA’nın personel mekiği üretmeyi durdurması nedeniyle, ISS’de görevli astronot ve kozmonotlar Rus yapımı “Soyuz” mekikleriyle taşınıyordu.

NASA, Rusya Federal Uzay Ajansı, Japonya Uzay Araştırma Ajansı, Avrupa Uzay Ajansı ve Kanada Uzay Ajansının ortak projesi ISS’de farklı ülkelerden 6 kişilik mürettebat dönüşümlü görev yapıyor.

NASA’nın “Ticari İkmal Hizmetleri” programı kapsamında, Amerikan firmaları Northrop Grumman “Cygnus”, SpaceX ise “Dragon” isimli kargo mekikleri ile ISS’ye ikmal malzemeleri taşıyor.

Öte yandan “Ticari Mürettebat Geliştirme Programı” kapsamında ISS’ye personel taşımak üzere, SpaceX’in yanı sıra Boeing de “CST-100 Starliner” uzay mekikleriyle test uçuşları yapıyor.

Muhabir: Emre Aytekin