Buğdayın laboratuvardaki hasadı 8 aydan 2 aya düştü

SAMSUN (AA) – Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde uygulanan yöntemle tohumluk geliştirilmesi için buğdayın hasat süreci 8 aydan 2 aya düşürüldü, böylece 12 yıllık tescil süresi 7-8 yıla indirildi.

Tarla bitkileri arasında Türkiye’de en çok üretilen ve tüketilen tarım ürünü olan buğday, hububat ekim alanlarının yüzde 68’ini oluşturuyor.

Bitkisel üretim içinde önemli yeri bulunan buğdayın ekiminden tüketimine kadar geçirdiği süreçte her adım büyük özen gerektiriyor.

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde bilimsel araştırmaların hızlandırılması için hızlı ıslah ünitesi kuruldu. Normal süreçte 8 ayda büyüyen buğday, bu ünitede 2 ayda hasat edilebilir hale geliyor.

Yılda 6 kez ürün alınabilen hızlı ıslah ünitesi sayesinde Türkiye’nin ihtiyacı olan kaliteli ve verimli ekmeklik buğday tohumu, 7-8 yılda tescil edilebilecek.

12 yıl süren çeşit tescil süreci, 7-8 yıla kadar düşüyor

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesinde görev yapan araştırmacı Cemal Şermet, AA muhabirine, büyüyen dünya nüfusu karşısında gıda güvenliği ve tarımsal üretimin büyük önem taşıdığını söyledi.

Ülkelerin özellikle stratejik ürün gruplarında sürdürülebilir ve kendi kendine yeterlilik için ıslah programlarına yatırımlarını artırdığına dikkati çeken Şermet, miktar ve kaliteyi yükseltmenin ancak ıslah çalışmalarıyla mümkün olduğuna işaret etti.

Enstitüde Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu vasıflarda ekmeklik buğday çeşitleri geliştirmek için ıslah çalışmaları yürütüldüğünü belirten Şermet, ziraat yüksek mühendisleri Hasan Orhan Bayramoğlu, Yavuz Balmuk ve kendisinin yürüttüğü ekmeklik buğday ıslah projesi kapsamında bugüne kadar 6 ekmeklik buğday ve 1 yemlik arpa çeşidi tescil ettirildiğini anlattı.

Yeni bir çeşidin geliştirilerek tescil edilmesinin 12 yıllık bir süreci kapsadığını dile getiren Şermet, şöyle devam etti:

“Hızlı şekilde değişen çevresel koşullara uyum sağlamak ve ortaya çıkan problemlerin kısa sürede çözümü bakımından sürecin kısaltılması elzem bir konudur. Bu amaçla Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesinde, Doğu Karadeniz Projesi Kalkınma İdaresi Başkanlığının desteğiyle hızlı ıslah ünitesi kuruldu. Bu yöntem, sıcaklık, nem ve ışıklanma süresini yeniden yapılandırılarak bitki gelişimini hızlandırmak için yapay koşulların oluşturulması esasına dayanmaktadır. Herhangi bir kimyasal uygulama ya da etik dışı genetik manipülasyon söz konusu değildir. Hızlı ıslah yöntemi bilimsel araştırma çalışmalarına yönelik bir uygulama olup, doğal üretim alanlarında uygulama olanağı bulunmamaktadır.”

Tohumlar 2-3 gün içinde çimlenerek çıkış yapıyor

Şermet, doğal koşullarda 8 aylık yetişme periyoduna sahip buğdayın bu yöntemle 2 ayda gelişimini tamamlayarak hasat edilebildiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Bir yılda 6 generasyon atlatılarak 6 yıllık genetik durulma aşaması 1 yılda tamamlanmaktadır. Bu teknik sayesinde 12 yıl süren çeşit tescil süreci, 7 ila 8 yıla kadar düşürülebilmektedir. Tam otomasyona sahip ünitede viyollere ekimi yapılan tohumlar 2-3 gün içinde çimlenerek çıkış yapmaktadır. Genotiplere göre farklılık göstermekle birlikte bitkiler 25-28 gün sonra başaklanmaktadır. 49-51 gün sonra hasat edilerek elde edilen tohumlar, tekrar ekim için hazırlanarak viyollere ekimi gerçekleştirilmektedir. 2 aylık bu döngü bir yılda 6 kez tekrarlanmaktadır. Ayrıca 5-6 yıl süren geriye melez çalışmaları aynı yöntem kullanılarak 1 yılda tamamlanabilmektedir.”

Buğday üretiminde önemli bir kısıt faktörü olan hastalıklarla ilgili test çalışmaları da yürüttüklerini bildiren Şermet, “Hastalıklara dayanıklı çeşitlerin geliştirilme süreci hızlandırılmaktadır. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, bu teknikle çeşit tescilinde daha kısa sürede sonuca ulaşarak buğday üretim alanlarında muhtemel problemlere karşı hızlı çözümler üretmeyi ve ülke ekonomisine katkı sağlamayı hedeflemektedir.” dedi.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

KONYA(AA) – Firmanın çeşitli illerde sözleşmeli olarak ürettirdiği sebze, yem ve tarla bitkisi tohumları, şirketin Konya’daki tesislerinde işleniyor. Tarımsal araştırma enstitüleriyle ortak yürütülen çalışmalarla tohumlar ıslah edilip çeşitlendiriliyor.

Firmanın yönetim kurulu üyesi ziraat mühendisi Mualla Özen, AA muhabirine, işletmeyi 20 yıl önce kendisi gibi ziraat mühendisi olan eşiyle kurduklarını söyledi.

Şimdi oğullarının da kendileriyle çalıştığını dile getiren Özen, “İş paylaşımı yapıyoruz. Ben tarım ekonomistiyim. Firmanın finans işlerine bakıyorum. Eşim, üretim bölümüne bakıyor, oğlumuz da dış ticaret bölümüne bakıyor.” dedi.

Özen, sebze, yem bitkileri ve tarla bitkilerinin tohumlarını çiftçilere sözleşmeli olarak ektirdiklerini belirterek, “Ürünlerimizde genlerle oynama yok. Islah ederek yeni çeşit oluşturuyoruz. Tohum, önce depolama kısmına geliyor. Burada eleme makinelerinden geçtikten sonra ilaçlama ve renklendirme yapıyoruz. Daha sonra ambalajlama yapılıyor.” diye konuştu.

Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile Ar-Ge çalışmaları yürüttüklerini söyleyen Özen, şunları kaydetti:

“Yoncada ilk akla gelen firma oluyoruz. Ayçiçeği tohumlarımız çok tercih ediliyor. 20 ülkeye ihracat yapıyoruz. İhracatımızı Arap ülkeleri ve Türk cumhuriyetlerine yapıyoruz. Genellikle mısır, ayçiçeği, bezelye talep ediyorlar. Cezayir’e 15 yıldır bezelye ve fasulye çeşitlerimizi gönderiyoruz. Özbekistan’a küçük taneli domates, İran, Irak’a mısır, ayçiçeği, karpuz tohumu ihraç ediyoruz. Üretimimizin yüzde 40’ını yurt dışına gönderiyoruz.”

Ege, Marmara, İç Anadolu’da tohum üretimi yaptıklarını dile getiren Özen, bazı bölgelerde de deneme üretimi için çalıştıklarını ifade etti.

İSTANBUL (AA) – OYAK Tarım Hayvancılık şirketlerinden HEKTAŞ, genetik olarak dünyanın ilk buğdayları kabul edilen siyez buğdayları Ata Siyez ve Mergüze’nin tohumlarını üretmeye hazırlanıyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, geçen nisan ayında tescillendiği duyurulan Türkiye'nin ilk tescilli siyez buğdaylarını 2022 yılı itibarıyla üretmeye başlayacak olan HEKTAŞ, 2023 yılında satışa başlamayı hedefliyor.

HEKTAŞ, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) tarafından tescillenen Türkiye’nin ilk tescilli siyez buğdayları Ata Siyez ve Mergüze’nin satış haklarını 5 yıllığına devralmış olup, buğdayların üretimini ve satışını yapmayı planlıyor.

HEKTAŞ, biyolojik özellikleri nedeniyle rakım ve nem ihtiyacına en uygun bölge olan Kastamonu ilinin İhsangazi ilçesi ve civarında üretilecek olan siyez buğdaylarının tohumlarını 2023 yılı itibarıyla satışa sunmaya hazırlanıyor.

Genetik olarak dünyanın ilk buğdayı olarak da kabul edilen siyez buğdayı, Anadolu topraklarında 12 bin yıldır genetiğini koruyor. Kromozom sayısı 14 ve yüzde 100 orijinal olan buğdaylar, genetiği değiştirilerek kromozom sayıları 42 ve 48'e çıkartılan mevcut modern buğdaylardan ayrışıyor.

Hititlerin zız olarak adlandırdığı siyez buğdayının tarihi, dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğu Göbeklitepe'ye kadar dayanıyor. Çeşit saflığı tam olan tescilli siyez buğdayları Ata Siyez ve Mergüze, yüksek çimlenme (çıkış) kabiliyeti ve ıslah edilmiş olması sebebiyle üreticilere sayısız fayda sunuyor.

Tohum miktarında yüzde 25'e varan tasarruf sağlayarak tohum maliyetini düşürüp, üreticiye kazanç sağlayan siyez buğdayları, yeknesak ve kaliteli olduğundan yüksek pazar değeri ile satış kolaylığı sağlıyor.