Doğu Anadolu Gözlemevinde ilk ışık için sona gelindi

ERZURUM(AA) – Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) bünyesinde Yeni Nesil Üniversite Dönüşüm Projesi kapsamında desteklenen ve 3 bin 170 rakımlı Konaklı Karakaya Tepeleri’nde 2012 yılında yapımına başlanan gözlemevi çalışmalarında sona gelindi.

Altyapı, bina ve kubbe inşasının yüzde 95’lik bölümü tamamlanan gözlemevinde, teknik eksikliklerin giderilmesi için de çalışmalar titizlikle yürütülüyor.

Türkiye’nin 2023 vizyon projeleri arasında bulunan ve dünyada benzerlerine kıyasla daha nitelikli ve özellikli donanımlara sahip optik sistemi bulunan gözlemevi için İtalya’da teleskop yaptırıldı. Yapımı yaklaşık 4 yıl süren ve Kocaeli Gebze Gümrük Müdürlüğüne ulaştırılan teleskop, resmi işlemlerinin ardından kara yoluyla Erzurum’a getirilecek.

Kurulumunun ardından test aşamasına başlanması beklenen gözlemevinde, gelecek yıl ilk ışığın alınması hedefleniyor.

ATASAM Müdürü ve DAG Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Cahit Yeşilyaprak, AA muhabirine, salgın nedeniyle hem ülkeye yabancı araştırmacı teknik heyetin girmesinde hem de teleskop parçalarının getirilmesine yönelik yurt dışı gümrük izin ve işlemlerinde gecikme ve aksamalar yaşandığını söyledi.

Teleskobun parçalarının alınan özel izinler doğrultusunda kara ve deniz yoluyla ülkeye getirildiğini anlatan Yeşilyaprak, “Teleskobun bütün parçalarını Gebze Gümrük Müdürlüğüne kadar getirdik. Oradaki işlemleri bittiğinde Erzurum’a ulaştırmış ve böylece teleskobu tamamen Türkiye’ye sokmuş olacağız. Sadece 4 metre çaplı büyük aynamız kaplanmak üzere Rusya’da idi, o da haziran sonu gibi yola çıkacak. Haziran başında DAG’da kar nedeniyle yol açılır açılmaz teleskobun mekanik kısımlarını yukarı çıkaracağız ki kurulum başlasın.” dedi.

Yeşilyaprak, DAG’a en kısa sürede yapılması gereken asfalt yolun da önemine işaret ederek, yolun asfaltlanmasıyla Rusya’dan gelecek aynanın taşınacağını dile getirdi.

Teleskobun kurulumunun tamamlanmasıyla ilk testlere başlanacağını ifade eden Yeşilyaprak, “Test süreci uzun sürüyor, teleskobu ilk defa kendi yerinde kuracağımız için mekanik, optik, elektrik-elektronik, denge ve yazılım gibi bütün testlerden geçireceğiz. Ayna dışında dışarıda hiçbir parçamız kalmadı. DAG’ın birçok aşamasını tamamladık.” diye konuştu.

“Dünyanın gözü DAG’ın bir an önce bitirilmesinde”

Yeşilyaprak, teleskobun çok önemli teknolojik donanımlara sahip olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Teleskobumuz özellikle bu çapta 4 metre sınıfındaki diğer teleskoplarda olmayan hassasiyet, çözünürlük, kaliteli veri ve görüntü almak anlamında teknolojik aygıtlarla donatılmış durumda. Stratejik olarak iyi bir noktadayız, bu enlem ve boylarda, bu çapta büyük başka teleskop yok, dolayısıyla uluslararası iş birlikleri için daha büyük teleskopların olduğu Şili, Hawaii, Kanarya Adaları’ndan ortak proje yapma imkanı sağlıyor. Bir de kırmızı ötesi, insan gözünün göremediği, duyarlı olamadığı bir bölgede gözlem yapma şansımız olacak. Bunun nedeni ise Erzurum’un yüksek rakımda olması, havasının kuru ve soğuk olması büyük avantaj sağlamaktadır. Bu yüzden dünyanın gözü DAG’ın bitirilmesinde.”

Yıldızların çevresindeki gezegenleri inceleyen cihaz da alındı

Yeşilyaprak, yıldızların etrafındaki uzak gezegenleri inceleyen koronagraf cihazı ihalesinin tamamlandığını belirterek, “2 ay önce koronagraf cihazını aldık. Bu cihaz, güncel bilimin popüler astronomi ve uzay bilimlerinde büyük küçük bütün teleskopların araştırdığı konuda, öte gezegen, yani başka güneş sistemleri gezegenleri tespit edip inceleyecek optik aygıt. Bunu DAG’a kazandırdık. Bu enlem boylamda sadece konumsal olarak değil, bu tür özellikli aygıtlara sahip olma açısından büyük avantaj sahibi olduk.” şeklinde konuştu.

DAG binasının kubbesiyle tamamen kapatıldığını ve sona gelindiğini anlatan Yeşilyaprak, “Teleskop kurulumunu da tamamlarsak testler bittiğinde yüzde 100 bitirmiş oluyoruz. Testlerden sonra da ilk ışık almak için optik sistemle teleskobunuzun ve optik sistemin kalitesini gösteren herhangi bir gök cismine yönlendirip en kaliteli görüntü alma deneyi ya da alma süreci gözlemi, buna ilk ışık diyoruz. İlk ışık aldıktan sonra tüm dünyaya teleskobun hazır olduğunu duyurup bilimsel araştırmalara başlayacağız.” dedi.

“Milli Uzay Programı’nda bize verilen görevleri tamamlamak istiyoruz”

Yeşilyaprak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Milli Uzay Programı Toplantısı’nda DAG’dan bahsettiğini anımsatarak, şu değerlendirmede bulundu:

“Hem Milli Uzay Programı’ndaki bize verilen görevleri tamamlamak hem de uluslararası düzeyde Türkiye’nin bilimsel açıdan daha üst seviyelerde bulunması için teleskopun ve kurulacak optomekatronik laboratuvar ile hizmet etmek için gün sayıyoruz. Pandemi devam ediyor, dış ortamda çalışıyoruz, atmosferik koşulları gözlüyoruz ve çalışmaları buna göre planlıyoruz. DAG’da olabildiğince hijyen ortamını sağladık, geçen yaz gibi bütün önlemleri alarak devam edersek 2021 sonu ya da 2022 başlarında ilk ışığı almayı planlıyoruz.”

ATASAM’ın farklı kurumlarla iş birliği yaptığını ve salgına rağmen üniversite yönetimiyle gerçekleşen planlı ve programlı çalışmalar sayesinde DAG’da önemli mesafeler kat edildiğini aktaran Yeşilyaprak, Üniversite Rektörü Ömer Çomaklı’nın da hem Yeni Nesil Üniversite hem de Milli Uzay Programı kapsamında uzay bilimlerine akademik, idari ve teknik anlamda büyük destek verdiğini sözlerine ekledi.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

İSTANBUL (AA) – Galatasaray, UEFA Avrupa Ligi E Grubu’ndaki ilk maçında Türk Telekom Stadı’nda İtalya’nın Lazio takımını konuk edecek. Saat 19.45’te başlayacak müsabakayı Slovenya Futbol Federasyonundan hakem Matej Jug yönetecek. Jug’un yardımcılıklarını Matej Zunic ve Manuel Vidali yapacak. Karşılaşmanın dördüncü hakemi ise David Smajc olacak. Müsabaka, Exxen dijital platformundan canlı yayınlanacak.

Bu sezon Avrupa’daki ilk sınavını UEFA Şampiyonlar Ligi İkinci Eleme Turu’nda Hollanda temsilcisi PSV Eindhoven’a karşı veren Galatasaray, 5-1 ve 2-1’lik skorlarla yenilerek elendi. Yoluna UEFA Avrupa Ligi Üçüncü Eleme Turu’nda devam eden sarı-kırmızılılar, İskoçya’nın St. Johnstone takımını 1-1 ve 4-2’lik skorlarla geçerek play-off turuna yükseldi. Bu turda ise Danimarka temsilcisi Randers’i 1-1 ve 2-1’lik skorlarla saf dışı bırakarak gruplara kaldı.

Geçen sezon İtalya 1. Futbol Ligi’ni (Serie A) 6. sırada bitiren Lazio ise UEFA Avrupa Ligi’nde doğrudan gruplarda mücadele etme hakkı kazandı.

Galatasaray’da 4 eksik

Sarı-kırmızılı ekipte sakatlıkları bulunan 4 futbolcu, Lazio karşısında forma giyemeyecek.

Sakatlıkları bulunan kaptan Arda Turan, Barış Alper Yılmaz, Sacha Boey ve Sofiane Feghouli, sahadaki yerini alamayacak.

UEFA’ya bildirilen kadroda yer almayan Oğulcan Çağlayan, Aytaç Kara, Gustavo Assunçao ve Fatih Öztürk de sahaya çıkamayacak.

Süper Lig’in ilk haftasındaki GZT Giresunspor maçında takım arkadaşı Kerem Aktürkoğlu’na şiddet uygulayan ve 8 maç ceza verilen Brezilyalı savunma oyuncusu Marcao ise teknik direktör Fatih Terim’in görev vermesi durumunda karşılaşmada forma giyebilecek.

Son 8 maçında yenilmedi

Galatasaray, çıktığı son 8 resmi müsabakada mağlubiyet yüzü görmedi.

Bu sezon 10 resmi maça çıkan sarı-kırmızılı ekip, UEFA Şampiyonlar Ligi İkinci Eleme Turu’nda Hollanda temsilcisi PSV ile yaptığı 2 maçı da kaybetti.

Galatasaray, sonrasında UEFA Avrupa Ligi ve Süper Lig’de yaptığı 8 karşılaşmada dörder galibiyet ve beraberlik aldı.

Sarı-kırmızılı ekip, mağlubiyet yüzü görmediği söz konusu 8 mücadelede 16 gol atarken kalesinde 10 gol gördü.

Lazio ise bu sezon Serie A’da çıktığı 3 maçta 2 galibiyet, 1 yenilgi yaşadı. Roma ekibi, 9 gol atarken kalesindeki 4 gole engel olamadı.

Hücumda sorun yaşamayan Galatasaray’da savunma zorlanıyor

Galatasaray, bu sezon çıktığı resmi maçların tamamında rakip fileleri havalandırırken sadece 1 karşılaşmada kalesini gole kapatabildi.

Sarı-kırmızılı ekip, UEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi elemelerinde 6, Süper Lig’de ise 4 maç yaptı. Galatasaray, söz konusu karşılaşmaların tamamında en az 1 kez fileleri havalandırdı. Sarı-kırmızılı ekip, söz konusu 10 müsabakanın 9’unda ise rakiplerinin gol bulmasına engel olamadı.

Süper Lig’deki 4 maçta 8 gol atıp 5 gol yiyen Galatasaray, sadece 1 karşılaşmada kalesini gole kapatabildi. Sarı-kırmızılı ekip, Şampiyonlar Ligi’ndeki 2 karşılaşmada 2 gol atıp 7 gol yerken, Avrupa Ligi’ndeki 4 mücadelede 8 kez fileleri havalandırıp kalesinde 5 gol gördü. Galatasaray, Avrupa kupalarındaki 6 mücadelenin hiçbirinde topun ağlarına gitmesini önleyemedi.

Son 2 maçta üstünlüğünü koruyamadı

Galatasaray, oynadığı son 2 resmi müsabakada 2-0 öne geçmesine rağmen puan kaybetti.

Süper Lig’in 3. haftasında Kasımpaşa ve 4. haftasında Trabzonspor ile mücadele eden sarı-kırmızılı takım, iki rakibi karşısında da 2-0’lık üstünlük yakaladı. Ancak üstünlüğünü koruyamayan Galatasaray, 2 müsabakayı da 2-2 beraberlikle tamamladı.

Lazio’da tanıdık isim

İtalyan temsilcisinde Türk futbolseverlerin yakında tanıdığı Vedat Muric forma giyiyor.

Türkiye’de Giresunspor, Gençlerbirliği, Çaykur Rizespor ve Fenerbahçe formaları giyen Kosovalı santrfor, bu kez Lazio formasıyla Galatasaray’ın karşısına çıkacak.

Avrupa’da 295. maç

Galatasaray, Avrupa kupalarında 295. kez sahne alacak.

Sarı-kırmızılı takım, Avrupa kupalarında çıktığı 294 müsabakanın 103’ünden galibiyetle ayrıldı. 114 karşılaşmada rakiplerine mağlup olan Galatasaray, 77 mücadeleyi ise beraberlikle tamamladı.

Avrupa arenasında rakip fileleri 393 kez havalandıran sarı-kırmızılar, kalesinde ise 443 gole engel olamadı.

Lazio ile 5. randevu

Galatasaray, İtalyan temsilcisi ile tarihinde 5. kez resmi bir müsabakada karşılaşacak.

Daha önce 2001-2002 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi’nde eşleşen iki takım, kendi sahasında oynadığı maçları 1-0’lık skorla kazandı.

Fatih Terim yönetiminde Avrupa’da 88. kez sahaya çıkacak

Galatasaray, teknik direktör Fatih Terim yönetiminde Avrupa arenasındaki 88. müsabakasına çıkacak.

Sarı-kırmızılı takımın başında önemli başarılara imza atan Terim, Avrupa kupalarındaki tecrübesiyle dikkati çekiyor.

Fatih Terim yönetiminde Avrupa kupalarında 87 karşılaşmaya çıkan Galatasaray, 34 galibiyet, 19 beraberlik ve 34 mağlubiyet yaşadı. Bu müsabakalarda 120 kez fileleri havalandıran sarı-kırmızılılar, kalesinde ise 131 gol gördü.

İSTANBUL (AA) – Bien, ilk kez görücüye çıkaracağı yeni seramik karo tasarımları ve ıslak zeminlere yönelik banyo koleksiyonları ile 27 Eylül-1 Ekim'de İtalya'nın Bologna kentinde düzenlenecek Cersaie Fuarı'nda yerini alacak.

Bien açıklamasına göre, yapı sektöründe dünyanın en prestijli fuarı olarak nitelendirilen Cersaie, sektör profesyonellerini bu yıl 27 Eylül-1 Ekim'de bir araya getirecek.

Her yıl daha kapsamlı olarak tasarlanan fuarda Bien, son teknoloji ile üretilmiş tasarımlarıyla bu yıl da yerini alıyor. Bien, birçok karo koleksiyonunu ilk kez fuarda görücüye çıkaracak. Fuarda 120×180 santimetre ve 60×120 santimetre ebatlı ürünler ön planda olacak.

Seramik karo, vitrifiyenin yanı sıra armatür ve duş sistemlerinin de sergileneceği platform, karar vericileri, sektör profesyonellerini, nihai tüketiciyi bir araya getiren önemli bir dinamik olurken, Bien, zengin ürün gamını 19'uncu hol C72-D 71 numaralı stantta sergileyecek.