Doğu Anadolu Gözlemevinde ilk ışık için sona gelindi

ERZURUM(AA) – Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) bünyesinde Yeni Nesil Üniversite Dönüşüm Projesi kapsamında desteklenen ve 3 bin 170 rakımlı Konaklı Karakaya Tepeleri’nde 2012 yılında yapımına başlanan gözlemevi çalışmalarında sona gelindi.

Altyapı, bina ve kubbe inşasının yüzde 95’lik bölümü tamamlanan gözlemevinde, teknik eksikliklerin giderilmesi için de çalışmalar titizlikle yürütülüyor.

Türkiye’nin 2023 vizyon projeleri arasında bulunan ve dünyada benzerlerine kıyasla daha nitelikli ve özellikli donanımlara sahip optik sistemi bulunan gözlemevi için İtalya’da teleskop yaptırıldı. Yapımı yaklaşık 4 yıl süren ve Kocaeli Gebze Gümrük Müdürlüğüne ulaştırılan teleskop, resmi işlemlerinin ardından kara yoluyla Erzurum’a getirilecek.

Kurulumunun ardından test aşamasına başlanması beklenen gözlemevinde, gelecek yıl ilk ışığın alınması hedefleniyor.

ATASAM Müdürü ve DAG Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Cahit Yeşilyaprak, AA muhabirine, salgın nedeniyle hem ülkeye yabancı araştırmacı teknik heyetin girmesinde hem de teleskop parçalarının getirilmesine yönelik yurt dışı gümrük izin ve işlemlerinde gecikme ve aksamalar yaşandığını söyledi.

Teleskobun parçalarının alınan özel izinler doğrultusunda kara ve deniz yoluyla ülkeye getirildiğini anlatan Yeşilyaprak, “Teleskobun bütün parçalarını Gebze Gümrük Müdürlüğüne kadar getirdik. Oradaki işlemleri bittiğinde Erzurum’a ulaştırmış ve böylece teleskobu tamamen Türkiye’ye sokmuş olacağız. Sadece 4 metre çaplı büyük aynamız kaplanmak üzere Rusya’da idi, o da haziran sonu gibi yola çıkacak. Haziran başında DAG’da kar nedeniyle yol açılır açılmaz teleskobun mekanik kısımlarını yukarı çıkaracağız ki kurulum başlasın.” dedi.

Yeşilyaprak, DAG’a en kısa sürede yapılması gereken asfalt yolun da önemine işaret ederek, yolun asfaltlanmasıyla Rusya’dan gelecek aynanın taşınacağını dile getirdi.

Teleskobun kurulumunun tamamlanmasıyla ilk testlere başlanacağını ifade eden Yeşilyaprak, “Test süreci uzun sürüyor, teleskobu ilk defa kendi yerinde kuracağımız için mekanik, optik, elektrik-elektronik, denge ve yazılım gibi bütün testlerden geçireceğiz. Ayna dışında dışarıda hiçbir parçamız kalmadı. DAG’ın birçok aşamasını tamamladık.” diye konuştu.

“Dünyanın gözü DAG’ın bir an önce bitirilmesinde”

Yeşilyaprak, teleskobun çok önemli teknolojik donanımlara sahip olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Teleskobumuz özellikle bu çapta 4 metre sınıfındaki diğer teleskoplarda olmayan hassasiyet, çözünürlük, kaliteli veri ve görüntü almak anlamında teknolojik aygıtlarla donatılmış durumda. Stratejik olarak iyi bir noktadayız, bu enlem ve boylarda, bu çapta büyük başka teleskop yok, dolayısıyla uluslararası iş birlikleri için daha büyük teleskopların olduğu Şili, Hawaii, Kanarya Adaları’ndan ortak proje yapma imkanı sağlıyor. Bir de kırmızı ötesi, insan gözünün göremediği, duyarlı olamadığı bir bölgede gözlem yapma şansımız olacak. Bunun nedeni ise Erzurum’un yüksek rakımda olması, havasının kuru ve soğuk olması büyük avantaj sağlamaktadır. Bu yüzden dünyanın gözü DAG’ın bitirilmesinde.”

Yıldızların çevresindeki gezegenleri inceleyen cihaz da alındı

Yeşilyaprak, yıldızların etrafındaki uzak gezegenleri inceleyen koronagraf cihazı ihalesinin tamamlandığını belirterek, “2 ay önce koronagraf cihazını aldık. Bu cihaz, güncel bilimin popüler astronomi ve uzay bilimlerinde büyük küçük bütün teleskopların araştırdığı konuda, öte gezegen, yani başka güneş sistemleri gezegenleri tespit edip inceleyecek optik aygıt. Bunu DAG’a kazandırdık. Bu enlem boylamda sadece konumsal olarak değil, bu tür özellikli aygıtlara sahip olma açısından büyük avantaj sahibi olduk.” şeklinde konuştu.

DAG binasının kubbesiyle tamamen kapatıldığını ve sona gelindiğini anlatan Yeşilyaprak, “Teleskop kurulumunu da tamamlarsak testler bittiğinde yüzde 100 bitirmiş oluyoruz. Testlerden sonra da ilk ışık almak için optik sistemle teleskobunuzun ve optik sistemin kalitesini gösteren herhangi bir gök cismine yönlendirip en kaliteli görüntü alma deneyi ya da alma süreci gözlemi, buna ilk ışık diyoruz. İlk ışık aldıktan sonra tüm dünyaya teleskobun hazır olduğunu duyurup bilimsel araştırmalara başlayacağız.” dedi.

“Milli Uzay Programı’nda bize verilen görevleri tamamlamak istiyoruz”

Yeşilyaprak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Milli Uzay Programı Toplantısı’nda DAG’dan bahsettiğini anımsatarak, şu değerlendirmede bulundu:

“Hem Milli Uzay Programı’ndaki bize verilen görevleri tamamlamak hem de uluslararası düzeyde Türkiye’nin bilimsel açıdan daha üst seviyelerde bulunması için teleskopun ve kurulacak optomekatronik laboratuvar ile hizmet etmek için gün sayıyoruz. Pandemi devam ediyor, dış ortamda çalışıyoruz, atmosferik koşulları gözlüyoruz ve çalışmaları buna göre planlıyoruz. DAG’da olabildiğince hijyen ortamını sağladık, geçen yaz gibi bütün önlemleri alarak devam edersek 2021 sonu ya da 2022 başlarında ilk ışığı almayı planlıyoruz.”

ATASAM’ın farklı kurumlarla iş birliği yaptığını ve salgına rağmen üniversite yönetimiyle gerçekleşen planlı ve programlı çalışmalar sayesinde DAG’da önemli mesafeler kat edildiğini aktaran Yeşilyaprak, Üniversite Rektörü Ömer Çomaklı’nın da hem Yeni Nesil Üniversite hem de Milli Uzay Programı kapsamında uzay bilimlerine akademik, idari ve teknik anlamda büyük destek verdiğini sözlerine ekledi.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

ANKARA (AA) – Augusta Limanı’nda demirli HMS Queen Elizabeth uçak gemisinde gerçekleşen görüşmede, ülkeler arasında savunma ve güvenlik alanındaki ilişkilerle bölgesel konularda görüş alışverişinde bulunulduğu bildirildi.

Akar, İstanbul’da NATO Deniz Güvenliği Mükemmeliyet Merkezi Komutanlığının resmi açılışını gerçekleştirmesinin ardından İtalya’ya gitti.

Sicilya Adası’ndaki Sigonella Askeri Havalimanı’nda yetkililerce karşılanan Akar, Augusta Limanı’na geçti. İlk olarak İtalyan bakan Guerini ile bir araya gelen Akar, daha sonra Türkiye, İngiltere ve İtalya Savunma Bakanları arasındaki üçlü görüşmeye katıldı.

Gelişlerinde İngiltere Savunma Bakanı Wallace tarafından karşılanan Akar ve Guerini çekilen hatıra fotoğrafının ardından gemiye çıktı. Üçlü görüşmede, ülkeler arasında savunma ve güvenlik alanındaki ilişkilerle bölgesel konularda görüş alışverişinde bulunulduğu belirtildi. Akar, toplantının ardından İngiltere Savunma Bakanı Wallace ile de ikili görüşme gerçekleştirdi.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, toplantıların ardından yaptığı değerlendirmede, görüşmelerin yapıcı ve olumlu geçtiğini belirterek, “Görüştüğümüz konularda karşılıklı anlayış birliği olduğunu büyük bir memnuniyetle müşahede etmiş bulunuyorum.” dedi.

Görüşmelerin ardından Bakan Akar Libya’ya gitti.

ROMA (AA) – Mancini, çevrim içi düzenlenen basın toplantısına savunma oyuncusu Giorgio Chiellini ile birlikte katıldı.

Açılış maçlarının zor olduğunu belirten İtalyan teknik adam, “İlk maç, çok zor bir maç olacak. Rahat bir şekilde bu maça hazırlandık ve amacımız tabii ki kazanmak. Çok zor ama bundan keyif de almamız gerekiyor. Türkiye’ye büyük saygım var çünkü çok güçlü bir takım. İyi hazırlandık. Bildiğimiz şeyleri yapacağız ve zor maç olsa da rahat bir şekilde oynayacağız.” ifadelerini kullandı.

Mancini, turnuva öncesi kaleme aldığı mektupla ilgili gelen bir soru hakkında, “Başımıza gelen tüm süreci anlattım. Şu an pandemide durum iyiye doğru gidiyor. Asıl amacımız halkımızın yüzünü biraz gülümsetmek. Geçirdiğimiz zor dönemin üstesinden gelmek. 90 dakika boyunca insanlara mümkün olduğu kadar iyi zaman geçirtmek istiyoruz. Daha önce de söylediğimiz gibi, yapmamız gerekenleri düşünmemiz, neye odaklandığımızı iyi bilmemiz gerekiyor. Aslında bu mektubu futbolun içindeki herkes için yazdım. Böyle bir turnuvada bütün ülkenin maçı takip ettiğini biliyorum. Herkesi ilgilendiren bir turnuva olduğunu düşünüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

İtalyan teknik adam, takımına güvendiğinin altını çizerek, “İnanılmaz oyuncularımız, harika bir takım ruhumuz var. Uzun zamandır beraber eğlenerek çalışıyoruz. Amacımız tabii ki Londra ve Wembley’e ulaşmak.” şeklinde konuştu.

Mancini, tribünde 16 bin taraftar olacağını hatırlatarak, “Ne kadar taraftarımız olursa o kadar mutlu oluruz. 16 bin kişi bizim için çok önemli. Tabii ki bunun içinde Türk taraftarlar da olacak. 16 bin kişinin karşısında oynamak, uzun süren bir salgın döneminden sonra çok güzel olacak.” açıklamasını yaptı.

Mancini, Pellegrini’nin sakatlığı nedeniyle üzgün olduklarını ve bir an önce takıma dönmesini beklediklerini sözlerine ekledi.

Chiellini: “Yarınki müsabaka kolay bir maç değil”

Deneyimli savunma oyuncusu Giorgio Chiellini, Türkiye karşılaşmasının zorluğuna dikkati çekti.

Çok iyi bir kamp dönemi geçirdiklerini anlatan Chiellini, “Biz en iyi şekilde hazırlandık. Yarın sahada bu belli olacak. Büyük bir coşku ile buraya geldik. Birçok güçlük olacak. Yarınki müsabaka kolay bir maç değil. Burada büyük bir denge olacak. Zor bir maç olacak ama kazanmaya hazırız. Bence harika bir akşam yaşanacak. Çok iyi hazırlandık, iyi bir kamp dönemi geçirdik. Yarınki maçın harika geçmesini bekliyoruz.” diye konuştu.