Ekonomide temmuz ayı sıcak geçecek

ANKARA (AA) – AA muhabirinin yaptığı derlemeye göre, temmuz itibarıyla ekonomide veri gündemi hareketlenecek.

Ticaret Bakanlığı tarafından 2 Temmuz Cuma günü haziran ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri açıklanacak. Verilerin, Ticaret Bakanı Mehmet Muş tarafından duyurulması bekleniyor. Bakan Muş, Ankara Sanayi Odasının meclis toplantısında, haziran ayı ihracat rakamlarında rekor beklediklerini belirtmişti.

Mayısta ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 65,5 artışla 16,5 milyar dolar olmuştu. Söz konusu değer tüm yılların en yüksek ikinci mayıs ayı ihracat değerine işaret etmişti.

Enflasyon verileri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 5 Temmuz’da haziran ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi verilerini açıklayacak. TÜFE mayısta aylık yüzde 0,89, yıllık yüzde 16,59 artmıştı.

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, TOBB Müşterek Konsey Toplantısı’nda yaptığı açıklamada, önlerindeki en önemli ve en öncelikli sorunun yüksek enflasyon olduğunu belirterek, “Büyüme hedeflerimizden feragat etmeksizin enflasyonu kalıcı olarak düşüreceğiz.” demişti.

Elvan, temmuz ayından itibaren Ekonomi Koordinasyon Kurulu, Finansal İstikrar Komitesi ve Fiyat İstikrar Komitesinin düzenli olarak aylık toplantılarına başlayacağını da duyurmuştu.

İşsizlik rakamları

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının ekonomiye etkileri bakımından gözlerin çevrileceği bir diğer veri ise işsizlik rakamları olacak. TÜİK, mayısa ilişkin iş gücü istatistiklerini 12 Temmuz Pazartesi günü duyuracak.

İşsizlik oranı nisanda bir önceki aya göre 0,9 puanlık artışla yüzde 13,9’a yükselmişti.

Salgının özel sektör üzerindeki etkileri bakımından TÜİK tarafından 13 Temmuz’da duyurulacak sanayi üretim, perakende satış endeks ve ciro endeksleri de yakından takip edilecek.

Faiz kararı 14 Temmuz’da

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu toplantısı 14 Temmuz’da gerçekleştirilecek. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 19 düzeyinde sabit tutmuştu.

Merkez Bankası, mayıs ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini de 9 Temmuz’da açıklayacak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı haziran ayı bütçe gerçekleşmelerini 16 Temmuz’da duyuracak.

KDV indirimi desteğinde süre 31 Temmuz’a kadar uzatıldı

Kovid-19 salgınından etkilenen ekonomik faaliyetlere destek sağlanması amacıyla çok sayıda hizmet kolunda katma değer vergisi (KDV) oranlarında 31 Mayıs 2021’e kadar geçerli indirimli oranların süresi 31 Temmuz 2021’e kadar uzatılmıştı.

Kararla temmuz sonuna kadar iş yeri kiralama hizmetlerinde KDV oranının yüzde 8 olması ve iş yeri kiralamaları karşılığında ödemeler üzerinden yapılan tevkifat oranının yüzde 20 yerine yüzde 10 olarak uygulanmasına da devam edilmesi sağlanmıştı.

Ayrıca, konaklama tesislerindeki geceleme hizmetlerine yönelik KDV’yi yüzde 8’den yüzde 1’e indiren desteğin süresi 30 Haziran’dan 31 Temmuz’a kadar uzatılmıştı.

Sektör temsilcileri söz konusu kararları olumlu karşılıyor.

Temmuzda yeni destekler hayata geçirilecek

Bakan Elvan, ödeme güçlüğü çeken firmaların kredilerinin yeniden yapılandırılması için çalışmalarının devam ettiğini belirterek, bunun için bankaların esas alacakları rehberleri hazırladıklarını ve bunu gelecek günlerde uygulamaya geçeceklerini bildirmişti.

Öte yandan Elvan, özellikle mikro ve KOBİ ölçeğindeki firmaların finansmana erişim imkanlarını artırmak ve teminat eksikliklerini gidermek için temmuz ayıyla birlikte Kredi Garanti Fonu (KGF) destekli iki yeni mekanizmanın hayata geçeceği müjdesini vermişti.

Bunlardan ilkinin ihracatı önceleyen yatırımlara KGF teminatı ile 5. ve 6. bölgelerde uzun vadeli kredi desteği sağlanmasına yönelik olacağına işaret eden Elvan, “İkinci olarak küçük ölçekli firmaların istihdama katkısının artırılması ve likidite sıkıntılarını azaltmak için ilave olarak istihdam ettikleri her bir kişi için KGF kefaletiyle krediye erişim imkanı sağlayacağız.” demişti.

Elvan, ayrıca, “Firmanın istihdama kattığı her bir kişi için 12 ay boyunca ödediği sosyal sigorta ve işsizlik sigortası primleri firmaya katkı olarak kredi faiz bakiyesinden düşülecek.” ifadelerini kullanmıştı.

Salgında yeni normalleşme süreci

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 21 Haziran’da gerçekleştirilen Kabine Toplantısı’nın ardından 1 Temmuz itibarıyla salgın nedeniyle uygulanan kısıtlamaların sona ereceğini duyurmuştu.

Temmuzla başlayan normalleşme süreci ve aşılamanın hız kazanmasının ekonomiye canlılık katacağı öngörülüyor.

Kurban Bayramı tatilinin de etkisiyle özellikle turizm sektöründe hareketliliğin artması bekleniyor.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

ANKARA (AA) – Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, temmuz ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında, tüketici fiyatları yüzde 15,15, yurt içi üretici fiyatları yüzde 28,47 arttı.

Aylık bazda TÜFE yüzde 1,8, Yİ-ÜFE yüzde 2,46 artış kaydetti.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), temmuzda geçen yılın aralık ayına göre yüzde 10,41, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18,95 yükseldi.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise Aralık 2020’ye göre yüzde 25,05, geçen yılın temmuz ayına göre yüzde 44,92 artış gösterdi.

Yİ-ÜFE, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 2,46, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 44,92 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 28,47 yükseldi.

Sanayinin 4 sektörünün temmuzda yıllık bazda değişimleri, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 34,35, imalatta yüzde 47,86, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 15,1, su temininde yüzde 28,34 artış olarak gerçekleşti.

Bu grupların aylık değişimlerine bakıldığında ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 3,35, imalatta yüzde 2,37, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 3,03, su temininde yüzde 3,54 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri incelendiğinde, ara malında yüzde 57,23, dayanıklı tüketim malında yüzde 31,58, dayanıksız tüketim malında yüzde 31,44, enerjide yüzde 42,42, sermaye malında yüzde 31,38 artış yaşandı.

Bu grupların aylık değişimlerine bakıldığında ise ara malında yüzde 2,46, dayanıklı tüketim malında yüzde 1,03, dayanıksız tüketim malında yüzde 2,27, enerjide yüzde 4,12, sermaye malında yüzde 1,01 artış kayıtlara geçti.

Yıllık en düşük artış yüzde 11,51 ile giyim eşyası, yüzde 13,86 ile deri ve ilgili ürünler, yüzde 15,1 ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı olarak gerçekleşti. Buna karşılık ham petrol ve doğal gaz yüzde 120,24, kok ve rafine petrol ürünleri yüzde 110,98, ana metaller yüzde 108,5 ile endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.

Aylık azalış, yüzde 0,47 ile metal cevherleri, yüzde 0,26 ile diğer ulaşım araçları alt sektörlerinde gerçekleşti. Ham petrol ve doğal gaz yüzde 9,33, ağaç ve mantar ürünleri (mobilya hariç) yüzde 6,58, kok ve rafine petrol ürünleri yüzde 5,31 ile endekslerin en fazla arttığı alt sektörler olarak kayda geçti.

TÜFE, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,8, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 10,41, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18,95 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 15,15 arttı.

Ana harcama grupları itibarıyla temmuzda, aylık bazda artışın yüksek olduğu gruplar sırasıyla yüzde 5,07 ile konut, yüzde 2,77 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 2,72 ile lokanta ve oteller oldu.

Temmuzda aylık bazda düşüş gösteren gruplar ise yüzde 2,13 ile giyim ve ayakkabı ve yüzde 0,06 ile ev eşyası olarak kayıtlara geçti. En az artış gösteren ana gruplar yüzde 0,02 alkollü içecekler ve tütün ve yüzde 0,12 ile haberleşme olarak belirlendi.

Yıllık değişimler

TÜFE’de ana harcama gruplarında temmuzda yıllık bazda en yüksek artış yüzde 24,92 ile gıda ve alkolsüz içeceklerde görüldü. Bunu yüzde 24,62 ile ulaştırma, yüzde 22,7 ile ev eşyası izledi.

Temmuzda 2020’ye göre artışın düşük olduğu ana gruplar sırasıyla yüzde 1,8 ile alkollü içecekler ve tütün grubu, yüzde 4,41 ile haberleşme, yüzde 8,54 ile giyim ve ayakkabı olarak belirlendi.

Temmuzda endekste kapsanan 415 maddeden, 81 maddenin ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 50 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı. 284 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.

Temmuz ayında İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması (İBBS) 2. düzeyde bulunan 26 bölge içinde, aylık bazda en yüksek artış yüzde 2,48 ile “Gaziantep, Adıyaman, Kilis” bölgesinde oldu.

12 aylık ortalamalara göre en yüksek artış yüzde 16,8 ile “Şanlıurfa, Diyarbakır” bölgesinde gerçekleşti.

Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 22,34 ile “Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli” bölgesinde gözlenirken, bu bölgeyi yüzde 21,45 ile “Antalya, Isparta, Burdur” ve yüzde 20,81 ile “Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane” bölgeleri izledi.

Geçen yılın temmuz ayına göre en düşük fiyat artışı ise yüzde 17,35 ile “Van, Muş, Bitlis, Hakkari” bölgesinde hesaplandı.

Beklentiler

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistlerin temmuz ayı enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 1,62 olmuştu. Bu ortalamaya göre bir önceki ay yüzde 17,53 olan yıllık enflasyonun yüzde 18,74’e çıkacağı hesaplanmıştı.

İSTANBUL(AA) – Geçen hafta ABD’de açıklanan enflasyon verisinin beklentileri aşması ve özellikle ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin gelecek dönem enflasyon öngörülerine ilişkin endişelerini daha yüksek tonda seslendirmesi para politikalarına ilişkin belirsizlikleri artırdı.

Tahvil alımlarının azaltılmaya başlanması ve küresel ölçekte genişlemeci politikaların sonuna gelindiği yönündeki beklentiler piyasalar üzerinde baskıya neden olurken, geçen hafta Kanada ve Yeni Zelanda merkez bankaları tahvil alımlarını azaltarak “tapering” sürecinin ilk işaretlerini verdi.

Kovid-19 salgınında delta varyantına yönelik endişeler de artarak devam ediyor. Delta varyantının Avrupa ve Asya başta olmak üzere vakalarda tekrar artışa sebep olması dikkati çekerken, birçok ülkede yeni tedbirler gündeme geldi.

Öte yandan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu, ağustos-aralık döneminde petrol üretiminin her ay için günlük 400 bin varil artırılmasını kararlaştırdı.

OPEC’ten yapılan açıklamada, ağustos-aralık döneminde petrol üretiminin her ay için günlük 400 bin varil artırılmasına karar verildiği, 10. Bakanlar Toplantısı’nda varılan anlaşmanın süresinin ise Nisan 2022’den 31 Aralık 2022’ye kadar uzatıldığı bildirildi.

OPEC’in kararı sonra Brent petrolün varil fiyatı, yeni haftanın açılışında yatay seyirle 72,5 seviyesinde işlem görüyor.

Geçen haftanın son işlem gününde ABD’de açıklanan perakende satışlar verisinin yüzde 0,6 artarak beklentileri aşmasına karşın Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, artan enflasyon endişelerinin etkisiyle temmuzda aylık 4,7 puan azalışla 80,8 değerine gerileyerek şubattan bu yana kaydedilen en düşük seviyeye geriledi.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,86, S&P 500 endeksi yüzde 0,76 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,80 değer kaybetti.

Avrupa tarafında da gündemin odağında delta varyantı ve artan vaka sayıları bulunuyor. Cuma günü azalan küresel risk iştahının etkisiyle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06, Almanya’da DAX 30 endeksi yüzde 0,57 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,51 düşüş kaydetti.

Avro/dolar paritesi ise geçen hafta bir önceki hafta kapanışına göre yüzde 0,6 gerileyerek 1,18’in hemen üzerinde dengelendi.

Bugün Asya pay piyasaları da negatif bir seyir izliyor. Delta varyantına ilişkin endişeler ve ABD ile Çin arasında artan gerilim risk algısını artıran en önemli etkenlerin başında geliyor.

Singapur’da tespit edilen 92 vakayla son 11 ayın en yüksek günlük vaka sayısı kaydedilirken, Güney Kore, özel toplantılara yönelik kısıtlamaları Seul dışına genişletme kararı aldı. Tayland’ın başkenti Bangkok’ta ise Kovid-19 açısından “yüksek riskli” olarak sınıflandırılan diğer illere uçuşlar, 21 Temmuz’dan itibaren askıya alınacak.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9 değer kaybetti.

Yurt içinde, cuma günü satıcılı seyreden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, yüzde 0,29 değer kaybederek günü 1.363,28 puandan tamamladı. Değer kaybını sürdürerek cuma günü 8,4885 ile son bir ayın en düşük seviyesini gören dolar/TL ise bugün bankalararası piyasanın açılışında 8,5260 seviyesinde işlem görüyor.

Bugün öğlene kadar işlem gerçekleştirilecek Borsa İstanbul’da, ardından hafta sonuna kadar sürecek Kurban Bayramı tatiline girilecek.

Bu hafta yurt dışında, perşembe günü ECB’nin faiz kararı ve cuma günü dünya genelinde yayımlanacak öncü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri takip edilecek.

Analistler, Kovid-19 salgını ile ilgili gelişmeler ve ekonomik aktiviteye yönelik beklentiler üzerinde belirleyici olacak verilerin piyasalar üzerinde etkili olacağını bildirdi.

ECB’nin faizlerde değişiklik yapmasının beklenmediğini ifade eden analistler, ECB Başkanı Christine Lagarde’ın yönlendirmelerinin önemli olacağını söyledi.

Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 1.320 seviyesinin destek, 1.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, temmuz ayı tüketici güven endeksi

10.00 Türkiye, haziran ayı Yurt dışı Üretici Fiyat Endeksi

14.00 Türkiye, TCMB’nin Para Politikası Kurulu toplantı özeti