Filyos Limanı Türkiye'nin kuzey ticaretinde kilit nokta olacak

ANKARA (AA) – Zonguldak’ın Çaycuma ilçesine bağlı Filyos beldesindeki liman, coğrafi avantajıyla Karadeniz ticaretinde kilit bir durak ve bölge ekonomisine büyük katkı sağlama görevine başladı.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Umur Bucak, konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Limanın, yıllık 25 milyon ton konteyner elleçleme kapasitesine sahip olduğunu belirten Bucak, “Filyos Limanı, ortaya koyduğu yüksek kapasiteyle, Türkiye ticaretinin kuzey kapısı olacak.” dedi.

Bu noktada, özellikle uluslararası yükleri ve gemileri limana çekebilmek için Filyos Limanı’nın Karadeniz’deki rakiplerini iyi analiz etmek gerektiğine işaret eden Bucak, burada Rusya’nın Novorossiysk, Romanya’nın Köstence ve Ukrayna’nın Odessa limanlarının öne çıktığına dikkati çekti.

Karadeniz limanlarının özellikleri

Bucak, 8,3 kilometre uzunluğunda kıyı şeridine sahip Novorossiysk Limanı’nın, su derinliklerinin 8-15,6 metre arasında değişiklik gösteren 89 rıhtımında, yılda yaklaşık 142 milyon ton toplam yük içerisinde 900 bin TEU konteyner elleçlendiğini anlattı.

Köstence Limanı’nın da 10’unun kuru yük, 4’ünün sıvı yük, 2’sinin araç, 8’inin ağır ve büyük yük konusunda uzmanlaşmış toplam 24 rıhtıma sahip olduğunu vurgulayan Bucak, su derinliği 7-19 metre arasında değişen rıhtımlarda, yılda yaklaşık 67 milyon ton toplam yük içerisinde 700 bin TEU konteyner elleçlendiği bilgisini verdi.

Bucak, 9 kilometrelik kıyı şeridine sahip Odessa Limanı’nın ise su derinliği 8,8-11,7 metre arasında değişen 54 rıhtımında yıllık 46 milyon ton elleçleme kapasitesi bulunduğunu ve limanda yılda yaklaşık 650 bin TEU konteyner elleçlendiğini söyledi.

Filyos Limanı’nın ise rakiplerine göre oldukça önemli bir konumda bulunduğunun altını çizen Bucak, şöyle devam etti:

“İstanbul Boğazı, Süveyş Kanalı’nın 3 katı, Panama Kanalı’nın 4 katı daha yoğun gemi trafiğine sahip. Rakiplerine göre dünyanın en fazla gemi trafiğine sahip dar geçidi olan İstanbul Boğazı’na çok daha kısa bir mesafede yer alması ve gemilerin uğrak yapması için yakıt ikmali, bakım-onarım gibi çeşitli hizmetler gibi konularda Filyos Limanı dikkat çekiyor. Böylece ülkemizdeki tedarikçiler ve bakım onarım tesisleri için önemli bir fırsat ortaya çıkacak.”

“Türkiye Petrolleri’nin limandaki projeleri desteklenmeli”

Karadeniz’in en yüksek elleçleme miktarına sahip Novorossiysk Limanı’nda en fazla sıvılaştırılmış doğal gaz, petrol ve yağlar gibi sıvı dökme yüklerin elleçlendiğini belirten Bucak, limanın yakın çevresinde 1500 kilometrelik ham petrol boru hattı kullanıldığını, Kazakistan ve Rusya rezervlerinin bu liman vasıtasıyla aktarıldığını dile getirdi.

Bu noktada, liman sahasında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) yürüttüğü petrol arama ve çıkarma projelerinin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Bucak, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı Projesi’nin kuzey ayağı olarak da düşünülebilecek Filyos Limanı’na entegre bir boru hattı kurulması, limana önemli bir rekabetçi avantaj kazandıracaktır. Son yıllarda Karadeniz’deki konteyner taşımacılığında, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki yatırımlar neticesinde, doğrusal bir artış eğilimi izlenmektedir. Samsun Limanı, konteyner elleçlemede 2020’de yaklaşık yüzde 67’lik bir artış yakaladı. Bu sebeple, bir tarafı konteyner terminali olarak planlanan Filyos Limanı’nın, erişilebilirlik noktasındaki demir yolu entegrasyonu projelerinde ısrarcı olunmalı.”

Bucak, kısa vadede, limanda operasyonel faaliyetler yürüten TPAO’nun, ülkenin kuzey ticaretine önemli katkılar verdiğini, keşfedilen ve yeni keşfedilecek doğal gaz rezervleriyle bu katkının katlanarak artacağını kaydetti.

Türkiye’nin önemli sanayi ve ticaret merkezlerine yakınlığı sebebiyle limanın, kısa sürede ülke ticaretinin kuzeye açılan kapısı olacağını vurgulayan Bucak, “Bu noktada sanayiye yönelik teşvikler ve serbest bölge yapılanması, tetikleyici bir güç olacaktır. Bir boru hattı projesiyle de hem kuzeydeki rakiplerimize karşı rekabetçi avantaj elde edilebilir hem de hinterland boyunca petrol ve doğal gaz rezervi olarak önemli merkezlere erişim sağlanabilir.” dedi.

“Konteyner taşımacılığında da Filyos tercih edilecek”

Ülkenin kuzey-güney aksında yürütülebilecek demir yolu entegrasyonu projeleriyle Filyos Limanı’nın Mersin, İskenderun veya Antalya limanlarıyla doğrudan bağlantısının da kurulabileceğini dile getiren Bucak, “Filyos Limanı ile Akdeniz’i birleştiren herhangi bir proje, hem Rusya’nın Çin ile deniz yolu taşımacılığında hem de Akdeniz ülkeleriyle ticaretinden pay almamızı sağlayabilir. Böylece İstanbul Boğazı’ndaki trafik rahatlatılırken, taşıma süreleri kısaltılabilir.” ifadelerini kullandı.

Özellikle Karadeniz’de konteyner hareketliliğindeki artış ele alındığında, Filyos Limanı’nın konteyner taşımacılığında tercih edilen bir liman olacağını vurgulayan Bucak, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kuşak ve Yol Girişimi’nin deniz yolu ayağında bir nevi by-pass edilen ülkemiz adına çok modlu taşımacılığı içeren alternatif bir rota sunulması sağlanabilir. Bu kapsamda gelişen demir yolu taşımacılığına dünyanın en büyük gemi operatörlerinin yatırım yaptığı görülmektedir. Bu durum, ileride uzun mesafe taşımalarda yalnızca deniz yolunu içeren rotalardansa, birden fazla taşıma modunun kullanılacağı rotaların yer alacağını göstermektedir. Bu sebeple, demir yolu entegrasyonunun sağlanması, limanın rekabetçiliğinin sürdürülebilirliği açısından da oldukça önemlidir.”

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

ANKARA (AA) – Osmanlı Padişahı Sultan 2. Abdülhamit döneminde hazırlanan “Anadolu’da Genel Üretim Raporu”nda yer alan, Türkiye’nin 150 yıllık hayali Filyos Limanı Projesi bugün hizmete alınacak.

Karadeniz hinterlandının en önemli deniz kapısı niteliği taşıyan Filyos Limanı’nın, bölgesel deniz ticaretinin yeni merkezlerinden olması hedefleniyor.

Filyos Limanı’nın sadece Zonguldak’ın değil, başta Karabük ve Bartın olmak üzere tüm Batı Karadeniz ve İç Anadolu’nun ana ihracat merkezi haline dönüşeceği öngörülüyor.

“Limana demir yolu bağlantısı sağlanmalı”

Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Genel Müdürü Cavit Uğur, AA muhabirine, Filyos Limanı’nın, Karadeniz’de alternatif bir rota oluşturmak üzere faaliyete geçeceğini söyledi.

Limanların, her zaman bulunduğu bölgeye kazanımlar sağladığına dikkati çeken Uğur, liman faaliyetlerindeki katma değerli hizmetler ve limandan yurt dışına ve içine yönelik yük akışlarının bölgeyi hareketlendirmesiyle, yeni iş imkanlarının oluşturulacağını dile getirdi.

Uğur, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından Ekim 2018’de yayınlanan “Türkiye Lojistik Master Planı”nın Avrupa’da olduğu gibi Türkiye’de de doğu-batı koridorlarına ek olarak kuzey-güney taşıma koridorlarının geliştirilmesini öngördüğünü ifade etti.

Batı Karadeniz Kalkınma Ajansınca hazırlatılan ve Kasım 2020’de yayımlanan “Filyos Lojistik Merkez Araştırma ve Ön Fizibilite Raporu”nun ise Filyos Limanı odaklı planlanan lojistik merkezle ilgili önemli bir çalışma olduğuna işaret eden Uğur, şunları kaydetti:

“Türkiye’nin Akdeniz ile Karadeniz kıyıları arasındaki kuzey-güney yönündeki intermodal ve demir yolu taşımacılık koridorlarının geliştirilmesi, Türkiye’nin Akdeniz Havzası ile Karadeniz’in kuzeyindeki ülkeler arasında önemli bir lojistik koridor olmasını sağlayacaktır. Filyos Limanı ve lojistik merkezi, doğru kurgulanacak alt ve üstyapısıyla yurt içi ve yurt dışı taşımacılık koridorları üzerinde önemli bir ekonomik yapıya dönüşme kapasitesine sahip. Bu çalışmalar tamamlandıktan sonra Türkiye’nin özel liman işletmeciliğindeki ulusal ve uluslararası deneyimiyle verimli bir şekilde işletilecek Filyos Limanı’nın rekabette güçlü bir konumda olacağı öngörülmektedir. Elbette Filyos Limanı ile Karadeniz’de bulunan Romanya, Ukrayna, Rusya ve Gürcistan limanları arasında kurulacak düzenli gemi ve Ro-Ro hatları, bu limanlar arasındaki iş birliğini ve hacmini artıracaktır. Buradaki en önemli iki nokta Filyos Limanı ile lojistik merkezinin mutlaka Türkiye ana demir yolu hattına bağlantısının sağlanması ve Filyos Vadisi’nin ekolojik dengesinin korunması ve gözetilmesidir.”

“Bölgenin kalkınmasına önemli katkı sağlayacaktır”

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bölüm Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Ersin Açıkgöz de Filyos Limanı’nın, Türkiye’nin artan dış ticaretini karşılamak ve bölgesel bir aktarma merkezi olmasını sağlamak için planlanmış yatırımlardan olduğunu söyledi.

Açıkgöz, Proje’yle, kuzey-güney ve doğu-batı hatlarında yeni taşımacılık koridorları oluşturulmasının, İstanbul ve Çanakkale boğazlarının trafik yükünün azaltılmasının, nitelikli üretimin artırılmasının, ulusal ve uluslararası taşımacılık ve ticaretin geliştirilmesinin planlandığını anlattı.

Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerle yapılan dış ticaretin toplam dış ticaret içerisindeki payının yüzde 13-14’lere yaklaşırken, Karadeniz Bölgesi’nden yapılan dış ticaretin toplam içerisindeki payının ortalama yüzde 3,5-4’lerde kaldığını belirten Açıkgöz, “Filyos Projesi, içinde barındırdığı limanıyla Türkiye’nin dış ticaretine ve bölgenin kalkınmasına önemli katkı sağlayacaktır.” diye konuştu.

Açıkgöz, bölge limanlarında elleçlenen yüklerin, ülke genelinde elleçlenen yüklere oranının yaklaşık yüzde 4, bölgenin Türkiye’nin dış ticaretine katkısının ise yaklaşık yüzde 2,5-3 düzeyinde olduğunu söyledi.

Başta Karadeniz Havzası ve Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere ülkenin ulusal ve uluslararası ticaretinin Filyos Limanı ile sağlanacağının altını çizen Açıkgöz, şöyle devam etti:

“Konteyner, dökme, katı-sıvı ve cevher yüklerini elleçlemek üzere gerekli liman tesislerini bünyesinde barındıracaktır. Filyos Limanı, serbest bölge ve endüstri bölgesi yatırımlarıyla bölgeye gelecek yatırımları tamamlar niteliktedir. Filyos Projesi içerisinde uluslararası ölçekte planlanan Filyos Endüstri Bölgesi’nde yüksek ve orta-yüksek teknolojiye sahip sektörlerin yer alması planlanmıştır.”

Doğrudan ve dolaylı istihdam yaratacak

Açıkgöz, ayrıca, serbest bölgeyle de bölgede ticaretin geliştirilmesinin amaçlandığını belirterek, “Filyos Vadisi Projesi’yle doğrudan 8-10 bin, dolaylı olarak ise 20-25 bin kişiye varan yeni istihdam oluşturulması, eğitim, sağlık ve altyapı yatırımlarının yapılması ve 50-60 milyar dolar düzeyinde hasılat oluşturacak ticari altyapının bölgede oluşturulması ile cari açığın azaltılmasına katkıda bulunulması beklenmektedir.” diye konuştu.

Bununla birlikte son dönemde Batı Karadeniz Bölgesi’nde keşfedilen doğal gaz rezervinin çıkarılması ve işletilmesine ilişkin faaliyetlerin, Filyos Projesi’ne ayrı bir boyut kazandırdığının altını çizen Açıkgöz, Türkiye’nin son 33 yılda yaklaşık 800 milyar metreküp doğal gaz ithal ettiğini vurguladı.

Açıkgöz, bölgede keşfedilmiş gaz miktarının dahi ülkenin son 33 yılda tükettiği doğal gaz miktarının yarısına denk geldiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Bölgede keşfedilen doğal gaz kuyuları üretime geçtiğinde, ülkemiz, yıllık doğal gaz ihtiyacının yüzde 30’unu karşılama kapasitesine sahip olabilecek. Keşfedilmesi muhtemel yeni rezervlerle birlikte bu oran daha da artacak ve bölge önemli bir enerji kaynağı haline gelecektir. Bölgede doğal gazın karaya çıkarılması ve işlenmesi faaliyetleri Filyos Limanı ve Vadisi üzerinden yürütülmektedir. Gazın çıkarılmasına ilişkin faaliyetlerin yanı sıra kurulması muhtemel yan sektörlerin katma değeri yüksek yüzlerce kimyasal ve petrokimya ürünü ticarileştirme potansiyeli Filyos Projesi’ni ayrıca önemli kılmaktadır.”

ANKARA (AA) – Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, AA muhabirine, yarın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılımıyla açılışı planlanan Filyos Limanı’na ilişkin bilgi verdi.

Türkiye’yi kara yolu, hava yolu, demir yolu, deniz yolu ve haberleşme altyapısıyla büyüklüğüne ve hedeflerine yaraşır olanaklara eriştirmek için çalışmaları büyük bir heyecan ve kararlılıkla sürdürdüklerini belirten Karaismailoğlu, “Mavi Vatan”da güçlenen hakimiyetin bir nişanesi olan Filyos Limanı’nın da ülkenin gurur projeleri arasında yer aldığını söyledi.

Karaismailoğlu, “Sultan Abdülhamit döneminde hazırlanan “Anadolu’da Genel Üretim Raporu”nda dahi yer alan, 150 yıllık hayalimiz Filyos Limanı Projesi’ni hayata geçirmek Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a ve onun liderliğindeki AK Parti hükümetlerine nasip oldu.” dedi.

“Filyos Limanı, bölgesel deniz ticaretinin yeni merkezlerinden olacak”

Karadeniz hinterlandının en önemli deniz kapısı niteliği taşıyan Filyos Limanı’nın, bölgesel deniz ticaretinin yeni merkezlerinden biri olacağını vurgulayan Karaismailoğlu, “Zonguldak kıyılarında bulunan Filyos Limanı, sadece bir liman olmasının ötesinde, hem bölgeyi hem de ülkeyi lojistik alanda bir adım daha ileriye taşıyacak dev lojistik merkez projesidir.” diye konuştu.

Karaismailoğlu, Filyos Limanı’nın hizmete girdiğinde yıllık 25 milyon ton konteyner elleçleme kapasitesiyle büyük tonajlı gemilerin yeni adresi olacağına işaret ederek, “Filyos Limanı, sadece Zonguldak’ın değil, başta Karabük ve Bartın olmak üzere tüm Batı Karadeniz ve İç Anadolu’nun ana ihracat merkezi haline dönüşecek.” ifadelerini kullandı.

“Aynı anda farklı boyutlarda 13 gemi elleçlenmesi yapılacak”

Filyos Limanı’nın tüm bölgenin yükünü Karadeniz’den Rusya’ya, Balkanlar’a hatta İskandinav ülkelerine taşıyacağına dikkati çeken Karaismailoğlu, “Burası, Rusya, Balkanlar ve Orta Doğu ülkeleri arasındaki kombine taşımacılık zincirinin aktarma merkezi olarak tüm bölgenin yükünü Karadeniz’den Rusya’ya, Balkanlar’a hatta İskandinav ülkelerine taşıyacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Filyos Limanı’nın kapasitesine ilişkin teknik bilgileri de paylaşan Karaismailoğlu, burasının 14 metre derinliğindeki rıhtımı sayesinde 70 bin detveyt tonluk genel kargo gemileri ile 8 bin TEU’luk konteyner gemilerine, 19 metre derinliğindeki rıhtımla 180 bin detveyt tonluk kuru yük gemileriyle 14 bin TEU’luk konteyner gemilerine hizmet vereceğini dile getirdi.

Karaismailoğlu, “Limanda, aynı anda farklı boyutlarda 13 geminin elleçlenmesi yapılabilecektir.” dedi.

Filyos Limanı’nın önemli bir misyonu daha üstleneceğini belirten Karaismailoğlu, şunları söyledi:

“Bizleri milletçe sevince boğan doğal gaz keşfinden sonra Türkiye Petrolleri AO’nun Filyos Limanı ve geri sahasından yararlanması için limanımıza tahsis edilen alan da genişlemiştir. Doğal gaz çalışmaları için gereken lojistik destek limanımızdan sağlanacak. Filyos Limanı hizmete girdiği ilk günden itibaren bölgemizi kalkındıracak, ekonomiye, istihdama büyük bir katkı verecektir. Elbette sadece limanı yapmakla iş bitmiyor. Bu limanın bağlantı koridorlarını da en iyi şekilde tesis etmeniz gerekiyor. Filyos Limanı ve Filyos Endüstri Sanayi Bölgesi İltisak Hattı Bağlantısı Projesi ile 12 kilometre demir yolu ve 4,5 kilometre kara yolu inşa edeceğiz.”

“Filyos Limanı, bölgenin kalkınmasında lokomotif olacak”

Filyos Limanı’nın sadece bir liman olarak düşünülmemesi gerektiğini ifade eden Karaismailoğlu, ülkenin jeopolitik konumundan maksimum faydalanmak amacıyla uygulamaya konulan Lojistik Master Planı çerçevesinde en büyük lojistik üslerinden birinin burası olacağını anlattı.

Karaismailoğlu, limanın bölgenin kalkınması adına adeta bir lokomotif olacağına inandıklarını belirterek, 2023 ve 2053 ihracat hedeflerine ilişkin şunları kaydetti:

“Küresel lojistik maliyetlerinin düşürülmesi, ticaretin geliştirilmesi ve rekabet gücünün artırılması için her alanda çok yönlü yatırımlar yapıyoruz. Türkiye olarak 2023 yılında 228 milyar dolar, 2053 yılında ise 987 milyar dolar ihracat rakamına ulaşmayı hedefliyoruz. Ayrıca ulaştırma yatırımları sayesinde ülkemiz üzerinden gerçekleştirilen transit geçişten 2023 yılında 5 milyar dolar, 2053 yılında ise 214 milyar dolar gelir elde etmeyi hedefliyoruz. Bugüne kadar yaptığımız ve yapmaya devam edeceğimiz ulaştırma yatırımlarıyla bu hedefleri yakalayacağımıza inanıyorum.”