İran cumhurbaşkanlığı seçimlerinde muhafazakarların güçlü isimleri onay aldı

TAHRAN (AA) – İran’da seçimde aday olmak isteyenlerin rejime bağlılığı ile siyasi, ahlaki ve dini sabıkalarını inceleyen Anayasayı Koruyucular Konseyi (AKK) cumhurbaşkanlığı seçimi için adaylık başvurusunda bulunan 592 kişiden sadece 7 kişiye onay verdi. AKK isimlerle ilgili açıklama yapmazken İran devlet televizyonu onaylanan adayların listesini yayımladı.

Cumhurbaşkanlığı için 11-15 Mayıs tarihleri arasında kayıt yaptıran Yargı Erki Başkanı İbrahim Reisi, eski Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, eski Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri ve Nükleer Başmüzakereci Said Celili, Milletvekili Emir Hüseyin Kadızade Haşimi ve eski Milletvekili Ali Rıza Zakani’ye adaylık izni verildi.

Reformist kimliğiyle tanınan isimlerden ise eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve eski İsfahan Valisi Muhsin Mihralizade ile Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti de onay aldı.

AKK tarafından yapılan açıklamayla, ılımlı muhafazakar eski İran Meclisi Başkanı Ali Laricani, eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ve reformistlerin adaylarından Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri, eski İran Meclisi Milletvekili Mesud Pizişkiyan ve Mustafa Taczade’nin adaylık başvuruları resmen reddedilmiş oldu.

Eski Hatemü’l Enbiya Yapı Karargahı Komutanı Tuğgeneral Said Muhammed, Merdomsalari (Demokrasi) Partisi Genel Sekreteri Mustafa Kevakabiyan ve eski Meclis Başkan Yardımcısı Ali Mutahhari de veto edilen isimler arasında yer alıyor.

Ilımlı muhafazakar adaylardan Laricani ve Ali Mutahhari vetoya itiraz etmeyeceklerini duyurdu. Reformistler ise daha önce yaptıkları açıklamada kendi adaylarının AKK tarafından onaylanmaması durumunda seçimlere katılmayacaklarını bildirmişlerdi.

Konseyin seçime katılmasına onay verdiği adaylar 28 Mayıs ile 16 Haziran tarihleri arasında propaganda faaliyetlerini sürdürebilecek.

Seçimlere katılmalarına izin verilen adaylar:

1- İbrahim Reisi (61):

Mart 2019’dan bu yana İran Yargı Erki Başkanı olarak aktif görevini sürdüren İbrahim Reisi (61), adaylar arasında muhafazakar kanadın en güçlü ismi olarak görülüyor.

İran devrimi lideri Ruhullah Humeyni’nin ölümü sonrası Hamaney döneminde devlet makamlarında hızla yükseldiği gözlenen Reisi, 1990-1995 yıllarında Tahran Cumhuriyet Başsavcılığı görevine atandı. 2016 yılında yine Hamaney tarafından Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbe ve Külliyesi Vakfı Başkanlığına getirilen Reisi, Mart 2019’da Yargı Erki Başkanlığı oldu. İki dönem ülkenin dini liderini seçme ve denetleme görevine sahip Uzmanlar Meclisi üyeliğine seçilen Reisi, 2017 yılında cumhurbaşkanlığı seçimlerini rakibi Hasan Ruhani karşısında kaybetti. Reisi, Yargı Erki Başkanlığına atanmasından kısa bir süre sonra, Uzmanlar Meclisi’nin Başkan Yardımcılığı makamına getirildi. Reisi, ayrıca Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi (DMTK) üyesi.

Reisi, Humeyni’nin talimatıyla 1988 yılında hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararını veren komitede yer aldı. Rejim muhalifleri tarafından “ölüm komitesi” olarak adlandırılan 4 kişilik heyette yer alan Reisi, muhaliflerce “Katliam Ayetullahı” olarak adlandırılıyor. Söz konusu dönemde yaklaşık 3 bin kişinin idam edildiği öne sürülüyor. ABD Hazine Bakanlığı, Kasım 2019’da Reisi’yi ülkedeki sıradan suçlulara yönelik idam kararları dolayısıyla yaptırım listesine aldı.

Devrim Muhafızları tarafından desteklendiği öne sürülen İbrahim Reisi ismi, Hamaney sonrasında ülke liderliği makamına oturması muhtemel adaylar arasında yer alıyor. Reisi, Kum kentinde üst düzey din eğitimini tamamladıktan sonra, özel hukuk alanında yüksek lisans yaptı.

2-Said Celili (55):

İran yönetim organlarında birçok görevde bulunan ve cumhurbaşkanlığına aday olan muhafazakar siyasetçi İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Üyesi Celili, 1980-1988 yılları arasındaki İran-Irak savaşında Irak’a karşı savaşırken bir bacağını kaybetti. Celili, Ahmedinejad döneminde İran’ın Baş Nükleer Müzakerecisi görevinde bulundu.

3-Muhsin Rızai (67):

Muhafazakar siyasetçi, eski Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai cumhurbaşkanlığı seçimleri için dördüncü kez adaylık başvurusunda bulundu.

1981-1997 yıllarında Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı görevinde bulunan Rızai, 1997’den bu yana ülkede Meclis ile AKK arasındaki anlaşmazlıkları çözen anayasal kurum olan Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyinin Genel Sekreteri olarak görev yapıyor. Rızai, 2005 cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce çekilmiş, 2009 ve 2013’teki seçimlere katılmış ancak kazanamamıştı.

4-Muhsin Mihralizade (65):

Eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve eski İsfahan Valisi Mihralizade, Doğu Azerbaycan’ın Merage ilçesi doğumlu. Reformist siyasetçi Mihralizade, lisans ve yüksek lisansı Tebriz Üniversitesi’nde Mekaniz Mühendisliğinde okudu ve Tahran Üniversitesi’nde maliye alanında doktora yaptı. Mihralizade Muhammed Hatemi döneminde cumhurbaşkanlığı yardımcılığı ve Ruhani döneminde de İsfahan Valiliği görevlerinde bulundu.

5-Ali Rıza Zakani (56):

İran Meclis Araştırmalar Merkezi Başkanı muhafazakar siyasetçi Zakani, Tahran’da dünyaya geldi. Tahran Üniversitesi’nde nükleer tıp okuyan Zakani, Irak savaşında eli, ayağı ve boynundan yaralandı. Milletvekili de olan Zakani 2013 ve 2017’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri için de aday oldu ancak veto edildi.

6-Emir Hüseyin Kadızade Haşimi (50):

İran Meclis Başkan Vekili ve Milletvekili Tıp doktoru olan Meşhed doğumlu muhafazakar siyasetçi Haşimi, 4 dönemdir Horasan-i Rezevi eyaletinden milletvekili seçiliyor. Haşimi Simnan Tıp Bilimleri Üniversitesi Rektürlüğü yaptı. Muhafazakar Paydari Cephesi’nin kuruluşunda yer aldı ve sözcülüğünü yaptı.

7-Abdunnasır Himmeti (64):

Hemedan doğumlu reformist siyasetçi, doktorasını Tahran Üniversitesi’nde iktisat alanında yaptı. İran devlet televizyonunda yöneticilik yapan Himmeti, Irak savaşında propaganda sorumlusuydu. Uzun yıllar banka yöneticiliği yapan Himmeti, Temmuz 2018’de Ruhani tarafından Veliyullah Seyf’in yerine Merkez Bankası Başkanlığına getirildi.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

VAN (AA) – Van Valisi Mehmet Emin Bilmez, beraberinde İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Yüksel Yiğit, İl Emniyet Müdürü Atanur Aydın ile Van’ın Çaldıran ilçesindeki İran sınırında devam eden modüler duvar örme ve hendek kazma çalışmalarını inceledi.

İlgililerden bilgi alan Bilmez, gazetecilere yaptığı açıklamada, Ağrı sınırından başlayarak 64 kilometrelik modüler duvar inşaatının devam ettiğini söyledi.

“Yıl sonuna kadar 160 kilometre hendek kazılacak”

Yıl sonuna kadar 64 kilometrelik duvarın yapımını bitirmeyi hedeflediklerini kaydeden Bilmez, şu ana kadar duvarın 3,5 kilometrelik kısmının tamamlandığını bildirdi.

Duvarın örüleceği 3 etapta da kazı ve dolgu çalışmalarının sürdüğünü anlatan Bilmez, şöyle konuştu:

“Bir taraftan da İran yetkilileriyle, duvarın örüleceği sahanın belirlenmesi konusunda ortak mutabakata varmak için çalışmalarımız devam ediyor. Birinci etapta mayınlı alanımızın mayın temizleme çalışmaları jandarma ekipleri tarafından yapılıyor. Bölgeyi tamamen mayından temizleyeceğiz. Çünkü duvar imalatının yapılabilmesi için o sahanın temizlenmesi lazım. Bölgede sınır güvenliği için 2 yıldır hendek kazıyoruz. Derinliği 4, genişliği 4 metre olan hendek kazılıyor ve bu hendeklerin girişine jiletli tel çekiliyor. Şu ana kadar 110 kilometrelik hendek kazımı gerçekleştirildi. 30 kilometre hendek kazımı için de yüklenici firmalar sahada çalışmalarını sürdürüyor. Bir 30 kilometre kadar hendek kazımını da Valilik olarak biz gerçekleştireceğiz. Yıl sonuna kadar hendek uzunluğumuzu 160 kilometreye kadar çıkartacağız. Ayrıca sınırımızda jiletli tel takviyesi yapılıyor ve sınır hattında 58 gözetleme kulesi inşa ediliyor. 45 tane de haberleşme kulesi. Kulelere termal kamera, radar, sensör ve atış kontrol sistemi monte edilecek. Bunların belli bir kısmı tamamlandı. Yıl sonuna kadar bunlar da devreye alınmış olacak.”

“Takviye birlikler gönderildi”

Sınır güvenliğinin en üst düzeyde sağlanması için takviye birliklerin gönderildiğine dikkati çeken Bilmez, “Göç baskısının artması üzerine kara kuvvetlerimiz 2 keşif, 2 de komando bölüğü, zırhlı araçlarla birlikte bölgeye takviye etti. İçişleri Bakanlığımız da diğer illerden bu bölgeye 35 özel harekat timi 50 zırhlı araçla sınır hattında askeri birliklerimize yardımcı olmak üzere bölgeye yönlendirildi. Bunlardan 500’ü Çaldıran’da konuşlandırıldı, 250’si de Saray bölgesinde görev yapacak. Ayrıca burada sınır hattının hemen gerisinde sürekli devriye gezen, nöbet tutan jandarma ekiplerimize de Elazığ, Bingöl, Muş ve Kars’tan da 3 bölük bir tabur görevlendirildi. Onlarda bölgeye geldi yaklaşık 400 personel. Zırhlı araçlarıyla birlikte onlar da 2. hatta güvenliği sağlayacaklar. Ayrıca 200 korucu da bu hatta görevlendirildi. Asker ve jandarmalarla birlikte görev yapıyorlar. Sayın İçişleri Bakanımızın bölgeye gelmesiyle sadece sınır hattındaki köylerde sınır güvenliğinde kullanılmak üzere 500 korucu kadrosu tahsis edildi. İlana çıkıldı, alımların yapılmasının ardından sınırda görev yapmaya başlayacaklar.” şeklinde bilgi verdi.

“300 organizatör tutuklandı”

Sınır güvenliğini için tüm kurumların seferber olduğunu, İHA ve SİHA’lardan da 24 saat esasına göre yararlandıklarını vurgulayan Bilmez, elde edilen görüntülerin ilgili birimlerce paylaşıldığını dile getirdi.

Bilmez, geçen yıl yaklaşık 105 bin düzensiz göçmeni ya sınır hattında engelledikleri ya da içerde yakaladıkları bilgisini paylaşan Bilmez, şunları kaydetti:

“Bu sene sınırda engellediğimiz ve yakalayıp hakkında işlem yaptığımız göçmen sayımız şu ana kadar 55 bini geçti. Aslında bu sene maruz kaldığımız göçmen sayısı geçen seneden fazla değil ama toplumsal duyarlılık bu sene daha fazla. 2019’dan önce Van’ın her yerinde göçmen görme imkanı vardı ama 2019’un temmuz ayından itibaren Van içinde düzensiz göçmenlere müsaade edilmiyor. Son zamanlarda özellikle jandarma ve polisimiz ‘şok evleri’ dediğimiz göçmenlerin saklandığı yerler takip ediliyor ve bunların büyük kısmı yıkıldı. Sadece 2021 yılında 783 organizatör hakkında işlem yapılmış ve bunların 300’e yakını tutuklanmıştır. Geçen yıl, yıl boyunca toplam işlem yapılan organizatör sayısı 599, bu sene 7 ayda işlem yapılan organizatör sayısı 783. Geçen sene insan kaçakçılığı yapanların katalog suçlar kapsamına alınmasıyla tutuklama imkanı getirildi. Bu işimizi kolaylaştırdı ama hala cezalar caydırıcı boyutta değil. Cezaların caydırıcı olması gerekiyor.”

Önceki yıllarda yapılan sigara kaçakçılığının son dönemlerde göçmen kaçakçılığına dönüştüğünü ifade eden Bilmez, “2020’de 2 milyon paket civarında kaçak sigara ele geçirilirken, bu sene 7 ayda 480 bin paket sigara ele geçirildi. Kaçakçılık tamamen göçmen kaçakçılığına kaydı. Bunun için sınır güvenliğimizi üst düzeyde tutmaya çalışıyoruz. Van’da düzensiz göçmen kaçakçılığını önleyebilmek için bütün birimlerimiz seferber olmuş ama ciddi bir göçmen baskısının bölgede olduğu hepimizin malumu.” dedi.

“Sınır hattının tamamına duvar örülecek”

Van’ın İran’a olan sınırının tamamına duvar örüleceğini belirten Bilmez, şöyle devam etti:

“64 kilometrenin yıl sonuna kadar bitmesini öngörüyoruz. Ama 63 kilometrelik bir ihale hazırlığı da var. Bu sene içinde ihale edilmesini bekliyoruz. 295 kilometrelik sınırımızın tümünün duvarı önümüzdeki yıllar içinde örülecek. Iğdır ve Ağrı tarafında duvar örme işi hemen hemen bitti. Van ve Hakkari de duvar örülüyor. 64 kilometrelik bölümün inşaatı devam ediyor. 63 kilometrelik kısmı da ihale edilirse yer teslimini yaparız. Sisli, görüntü alınamayacak anlarda göçmenler dere yataklarından İran’daki köylerden buradaki köylere aktarılıyor. Birliklerimiz buraları kontrol altında tutuyor. Dere yataklarında geçişlerin olabileceği yerlere hendek kazılıyor, jiletli tel çekiliyor. Daha önce İran’la sınırımız karakollar ve kulelerde nöbet tutma şeklinde muhafaza ediliyordu. Fiziki sistem olarak sadece jiletli tel vardı. Ama 2019’dan bu yana önemli çalışmalar yapıldı. Yavaş yavaş çalışmaların sonuçlarını almaya başlayacağız. Birliklerimiz güçlendiriliyor, takviye birlikler gönderiliyor hem de fiziki önlemler artırılıyor. Bir yıl içinde 76 lego ve monoblok kule kuruldu. 28 kulenin kurulumu devam ediyor. 44 karakolumuz var. İhtiyaç olan yerlerde karakol ve kule desteği veriliyor. Sınırın namus olduğu bilinciyle 24 esasına göre görev yapıyor arkadaşlarımız ve teknolojik imkanları da en üst seviye de kullanıyor. İran tarafında da eskiyle kıyaslandığında karakol ve yol yapımı konusunda da bir artış olduğunu görüyoruz.”

.w3-content { max-width: 100%; margin: auto;} .w3-tooltip, .w3-display-container {position: relative;} .w3-black, .w3-hover-black:hover { color: #fff!important; background-color: #000!important;} .w3-display-left { position: absolute; top: 50%; left: 0%; transform: translate(0%,-50%);-ms-transform: translate(-0%,-50%);} .w3-display-right { position: absolute; top: 50%; right: 0%; transform: translate(0%,-50%);-ms-transform: translate(0%,-50%);} .w3-btn, .w3-button {-webkit-touch-callout: none;-webkit-user-select: none; -khtml-user-select: none;-moz-user-select: none; -ms-user-select: none;user-select: none;} .w3-btn, .w3-button {border: none;display: inline-block;outline: 0;padding: 8px 16px;vertical-align: middle;overflow: hidden;text-decoration: none;color: inherit;background-color: inherit;text-align: center;cursor: pointer;white-space: nowrap;}

Van’ın Çaldıran ilçesinin İran sınırında başlatılan ve Ağrı’nın Doğubayazıt ile Hakkari’nin Yüksekova hattına kadar uzanan modüler duvar ve akıllı kule çalışmaları sürüyor.

Yüklenici firmalarca kurulan beton santrallerinde üretilen 3 metre yüksekliğinde, 2 metre 80 santimetre genişliğinde ve 7 ton ağılığındaki beton bloklar, iş makineleriyle önceden zemini hazırlanan sınır hattına döşeniyor.

İlçe sınırlarında 63 kilometrelik hatta yapılacak modüler duvar çalışmalarının 3 kilometrelik kısmı tamamlanırken, güvenlik duvarına paralel olarak hendek kazma çalışmaları da devam ediyor.

Sınır hattının daha güvenli hale getirilmesi için 110 kilometre hendek kazıldı, 76 monoblok ve lego kule inşa edildi, 103 elektro optik kulenin yapım çalışmaları da sürüyor.

Güvenlik güçlerinin mayın temizleme faaliyeti de yürüttüğü sınır hattının gözetleme ve haberleşme kuleleri ile komuta kontrol merkezleri sayesinde kesintisiz ve etkin gözetleme imkanına kavuşturulması hedefleniyor.

“Çalışmalar 3 etap şeklinde sürdürülüyor”

Çaldıran Kaymakamı Yusuf Durani Dinç, AA muhabirine, sınır güvenliğinin sağlanması için güvenlik güçlerinin fedakarca görev yaptığını söyledi.

Güvenlik duvarının tamamlanmasıyla Türkiye-İran sınırının daha güvenli hale geleceğini belirten Dinç, “Van ilimizin İran ile olan sınırının kuzeydoğu hattında 63,1 kilometrelik kısmında bu yıl Acil Sınır Güvenlik Sistemleri Projesi kapsamında başlattığımız modüller beton duvar üretim faaliyetlerimiz devam ediyor. Çalışmalar 3 etap şeklinde sürdürülüyor. Bir taraftan da güvenlik yolu yapılıyor. Başta terör olmak üzere her türlü kaçakçılık, yasa dışı göçmen geçişinin engellenmesi, sınırın güvenliğinin sağlanması ve vatandaşın huzurunun tesisi için hendek açma faaliyetleri ve ASELSAN tarafından üretimi yapılan optik kulelerin yapımı noktasında idari işlemlerimiz kararlılıkla sürüyor.” diye konuştu.

“3 kilometrelik bölümünün montajını da tamamlandı”

Sınır hattında firmaları sürekli denetleyerek çalışmaların en kısa sürede tamamlanmasını sağlamaya çalıştıklarını anlatan Dinç, şunları kaydetti:

“Hududumuzda konuşlu kara kuvvetleri unsurlarımız bulunuyor. Yine duvar çalışmalarımızın başladığı tarihten itibaren bölgemizde özel harekat polislerimiz konuşlandırıldı. Bir taraftan da jandarma teşkilatımıza bağlı kolluk kuvvetlerimizle el ele vererek sınır güvenliğinin sağlanması noktasında insan kaynağını maksimum seviyeye çıkararak faaliyetimizi icra etmekteyiz. Firmalarımızın ürettiği duvarların yüksekliği 3, genişliği 2 metre 80 santimetre ve kalınlığı 30 santimetredir. Devriye yolu ve mayın temizleme çalışmaları da devam ediyor. Yaklaşık 12 kilometrelik kısımda çalışma yapılıyor. 3 kilometrelik bölümünün montajı da tamamlandı.”

“Türk Silahlı Kuvvetleri yoğun gayret gösteriyor”

Ülkelerindeki iç savaş ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle zaman zaman İran üzerinden Türkiye sınırına gelenlerin Türkiye’ye geçişlerine müsaade etmediklerini vurgulayan Dinç, “Hem Afganistan’da yaşanan iç karışıklık hem de bazı ülkelerin istikrarsızlığı nedeniyle yaşanan yasa dışı göç zaman zaman ülkemize de yansıyor. Bu noktada sınırlarımızın güvenliğinin sağlanması için özellikle Türk Silahlı Kuvvetleri çok yoğun bir gayret göstermekte. Bu konudaki kararlılığımız da tamdır. Sınırlarımıza sızmaya çalışan göçmenler hakkında hem adli hem de idari prosedürümüz kapsamında gerekli işlemleri yapıyoruz. Ülkelerine dönmeleri için geri gönderme merkezlerine sevklerini sağlıyoruz.” ifadelerini kullandı.