İTÜ’nün Havacılık Merkezi’nde İHA’lar yapay zeka ile “akıllanıyor”

İSTANBUL (AA) – İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Emre Koyuncu, "Yapay zekayı, İnsansız Hava Araçları (İHA) üzerinde çalıştırarak, onları otonom bir şekilde engellerden kaçabilme, bir orman alanında uçabilme, bir mağaraya girip çıkabilme gibi agresif kontrol yöntemleriyle donattık." ifadesini kullandı.

İTÜ'den yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Koyuncu, askeri amaçlı kullanımların yanı sıra posta dağıtım sektöründe veya eğlence için kullanılan İHA'lara yönelik yapay zeka çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.

İTÜ Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde gerçekleştirilen çalışmalarda, küçük boyutlu İHA’larda bulunan mikro işlemciler üzerinde yapay zekayı çalıştırdıklarını bildiren Koyuncu, karmaşık algoritmaların artık uygulanabilir olduğunu aktardı.

Koyuncu, geliştirdikleri "Yapay Zekayı Kullanan Agresif Dronelar" projesine ilişkin, halihazırda mevcut İHA’ların bir pilot kontrolünde çalıştığını ve otonom teknolojilerin gelişimiyle birlikte, İHA’ların da otonom hale gelebildiğini kaydetti.

Koyuncu, kendi projelerinde de sürücüsüz teknolojilere ağırlık verdiklerini belirterek, “Projemizde 'Derin Pekiştirmeli Öğrenme' sistemini kullanıyoruz. Araçlarımızı, laboratuvar ortamında eğitip daha sonra gerçek dünyada da öğrenmenin devamlılığı, tecrübe aktarımının sürekli olması, havacılığa yönelik insansız hava araçları, kokpit içerisinde pilotun karar verme sistemleri gibi pek çok konuda çalışmalar yürütüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Koyuncu, projenin dünyanın en büyük robotik konferansı olan IROS 2020’ye sunulacağını belirterek, şunları kaydetti:

“İTÜ’de Avrupa hava sahasının bütün modelini ve simülasyonunu çalışıyoruz. Partnerlerimiz ise iklimsel değişikliği ile ilgili olarak operasyonlarda neyin değiştiğine odaklanacaklar. Bütün bu sistemin simülasyonunu, analizini ve optimizasyonunu burada İTÜ’de gerçekleştireceğiz. Bu çalışmalarımızla birlikte özellikle hava sahalarımızın değerlendirilmesi, analiz edilmesi, operasyonların optimizasyonunun yapılması gibi alanlarda da araştırmalarımız var. Merkezimizde havacılığa yönelik yapay zeka, güdüm, navigasyon, kontrol, insansız hava aracı teknolojileri, hava trafik kontrol yönetim sistemleri, pilot karar destek sistemleri, malzeme tarafında da yenilikçi kompozit sistemler, giyilebilir sistemler üzerine ileri teknoloji çalışmalarımız mevcut.”

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

İSTANBUL (AA) – Anadolu Ajansının medya paydaşı olduğu Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali TEKNOFEST’te görücüye çıkan Bayraktar DİHA, dikey iniş kalkış özelliğiyle dar alanda operasyon kabiliyeti sağlıyor. 150 kilometreye kadar haberleşme menziline sahip olan araçta, sensör füzyonu yardımlı tam otonom iniş, kalkış ve seyir özelliği de bulunuyor. Bayraktar DİHA’nın düşük yakıt tüketimli benzinli motoru, yüksek dayanım süresi sunuyor.

Baykar Hava Aracı Tasarım Mühendisi Burak Özbek, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Bayraktar DİHA’nın pist gereksinimi olmadan olduğu yerden havalanarak hem deniz platformlarında hem de karakollarda veya birlikler içerisinde konuşlanarak bu pist ihtiyacını ortadan kaldırıp uçuşu gerçekleştiren bir hava aracı olduğunu söyledi.

Kalkış ve inişini üzerinde bulunan 4 adet elektrik motoruyla gerçekleştirdiğini belirten Özbek, “Daha sonra arkasındaki içten yanmalı benzinli motoruyla da normal seyrini gerçekleştiriyor. Bu şekilde hibrit bir yapıya sahip olması nedeniyle de herhangi bir elektrikli hava aracının sahip olamayacağı kadar uzun şekilde 12 saate kadar havada kalabiliyor.” diye konuştu.

Hareketli platformlara iniş kalkış yapabiliyor

Özbek, Bayraktar DİHA’nın aynı zamanda içten yanmalı motorunun üzerindeki alternatör sayesinde bataryalarını şarj edilebildiğini aktararak, şunları kaydetti:

“Faydalı yük kapasitesi 5 kilogram. Üzerinde bulunan gündüz kamerası, termal kamera, lazer işaretleyici ve mesafe ölçer ile yerdeki birlikleri koordine edebiliyor. 50 kilogramlık kalkış ağırlığı var. Kanat açıklığı 5 metre ve 20’ye 20 metrelik bir alan içerisinden dikey iniş kalkışını gerçekleştirebiliyor. 9 bin feet bu uçak için operasyon irtifası, ancak 15 bin feete kadar çıkabiliyor. Seyrini de 45-50 knot arasında gerçekleştiriyor. Bu bir gözlem İHA’sı, uzun süre havada kalabiliyor, hareketli platformlara da iniş kalkış yapabiliyor.

5 kilogramlık faydalı yük, operasyona göre değişiklik gösterebiliyor. Kamerada olduğu gibi motorda da yerli çözüm ortaklarımız var, bununla ilgili bir proje de yürütülüyor. Mevcut test edilen uçak üzerinde Erin Motor’un geliştirdiği motor takılı. Bu motorun uçakta kullanılması planlanıyor. Bu motor, elektronik yakıt enjeksiyonlu bir motor. İrtifalara göre kompanzansiyonunu yapabiliyor. Karbüratörlü bir motorla karşılaştırıldığı zaman çok daha güvenilir oluyor. Ayrıca, üzerindeki alternatör sayesinde de bütün sistemi besleyebiliyor.”

Uçuş testlerinde sona gelindi

Baykar Hava Aracı Tasarım Mühendisi Özbek, dünyada bu tarz ürünlerin olduğunu ancak sayılarının çok az olduğunu vurgulayarak, “Zira bu ara bir seviye. Mini İHA gibi elden atılan 5 kilogram ağırlığında da değil, taktik sınıfındaki TB2 kadar ağır da değil.” ifadelerini kullandı.

Özbek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Dikey kalkışı elektrikli yaptığımız için batarya teknolojisi ile birebir orantılı olarak bu teknoloji geliştikçe bu ürün de sürekli gelişecek ve kapasiteleri artacak. Farklı görevler yapabilen, mühimmat taşıyabilen versiyonlarını da ileride DİHA’larda görebiliriz. Bu hava aracının içerisinde kullanılan aviyonikler, elektronik sistemler ve yazılımlar, zaten kendini Mini İHA’da, Bayraktar TB2’de ve AKINCI’da kanıtlamış sistemler. Benzer sistemleri ve yazılım metodolojisini Baykar olarak bütün ekosistemdeki araçlara uyguluyoruz. Bayraktar DİHA’nın şu anda uçuş testlerini bitiriyoruz, testleri bitirdikten sonra seri imalat ve teslimatlarını inşallah 2022 içerisinde görebiliriz.”

SAKARYA (AA) – Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesinde eğitim gören (SUBÜ) 7 öğrenci, Türkiye’nin yetenekli öğrencilerinin buluşma noktası haline gelen TEKNOFEST kapsamında 5-9 Eylül’de Bursa Yunuseli Havalimanı’nda gerçekleştirilecek “Savaşan İHA” kategorisinde katılacakları yarışmada derece elde edip milli teknoloji hamlesine katkı sunmayı hedefliyor.

Öğrenciler, tasarladıkları droneler ile ayrıca 13-18 Eylül’de Bursa’da düzenlenecek Uluslararası İHA Yarışması ile 21-26 Eylül’de İstanbul’da gerçekleştirilecek Tarım Teknolojileri Yarışması’na da katılacak.

SUBÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık, AA muhabirine, yüze yakın öğrencinin oluşturduğu 15 takımın TEKNOFEST’e hazırlandığını söyledi.

Tüm öğrencilere başarı dileyen Sarıbıyık, “Tabii ki özellikle İHA, ana kategoride yer alıyor. Bunların içerisinde savaşan İHA ve yapay zeka ile çalışan insansız hava araçlarımız son derece önemli. Bunun yanında roketle ilgili çalışmalar, insansız araba otonom araçla ilgili öğrencilerimizin çalışması var.” dedi.

Sarıbıyık, öğrencilerin, Yapay Zeka Araştırma Uygulama Merkezi ve bu alanda çalışan ekibin desteğiyle geliştirdikleri yazılımlarla yarışmaya katılacağını aktararak, şunları kaydetti:

“İnanıyorum ki öğrencilerimiz ciddi başarılar elde edecekler ve gelecekte de inşallah ülkemizin bu alanda çok daha ilerlere gitmesiyle ilgili başarılı çalışmalara imza atacaklar. Üniversiteler kapalıyken bile atölye laboratuvarlarını 7/24 açık tutarak öğrencilerin çalışmalarına imkan veriyoruz. Aslolan yazılımların yerli olması, yapay zeka ve özel yazılımımızı kullanarak yapmış oldukları çalışmalar. Burada da zaten tamamen yerli, yüzde yüz yerli diyebiliriz. Aslında artık makineler savaşıyor. Bu İHA’lar, aynı zamanda sürü İHA mantığıyla havalanacak. Yarışmaya katılan tüm öğrencilerin İHA’ları havalanacak. Bunlar kendi aralarında birbirlerini gördüklerinde yapay zeka mantığıyla tanıyacak, kitlenecek ve kitlendiğinde de o İHA’ya karşı ateş etmiş sayılacak. İnsansız hava ve kara araçlarında teknoloji sürekli gelişiyor. Bu teknolojiye özellikle de yazılım kısmını dikkate alarak ayak uydurmamız lazım.”

“Grubumuzdan başarılar bekliyoruz”

SUBÜ Teknoloji Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Fatih Çalışkan da TEKNOFEST platformunda öğrencilerin kendilerini geliştirmesi için gösterdikleri çabalardan memnun olduklarını belirtti.

Öğrencileri ellerinden geldiğince desteklemeye çalıştıklarını dile getiren Çalışkan, “Ellerinden tutulması durumunda çok önemli aşamalar kat ettiklerini ve kendilerini geliştirdiklerini gördük. Bu yıl 40 ekiple TEKNOFEST’e katıldık ve bunların 15’i finalde. Bu gayretli ekiplerimizden biri de Vechür İnaro (İnsansız Araçlar ve Otonom Teknolojiler) grubu. Bu grubumuz geçen yıl döner kanat İHA grubunda mansiyon ödülü almıştı. Bu yıl da savaşan İHA kategorisinde oldukça iddialılar. Bu grubumuzdan başarılar bekliyoruz. Her başarının arkasında önemli bir çaba var. Arkadaşlarımız da aylardır gecelerini gündüzlerini burada harcayarak bu çabayı gösterdi.” diye konuştu.

Öğrencilerin, bölgenin ihtiyaçlarına hitap edecek çalışmalar yapacağını, bu çalışmaları bölgedeki firmaların da desteklediğini anlatan Çalışkan, sponsor firmaların ortaya çıkacak ürünü de aynı zamanda kullanmak istediğini söyledi.

“Ülkemize faydalı olabilmek için çalışıyoruz”

Vechür İnaro grup lideri Elektrik-Elektronik Mühendisliği 3. sınıf öğrencisi Sergen Erbay ise 8 arkadaşıyla geçen yıl Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması ile çalışmalara başladıklarını ve döner kanat kategorisinde mansiyon ödülü aldıklarını kaydetti.

Bu işi başardıklarını görünce devam etme kararı aldıklarını ve 3 farklı yarışmaya hazırlandıklarını dile getiren Erbay, “Uluslararası İnsansız Hava Aracı, Savaşan İHA Yarışması ve Tarım Teknolojileri kategorilerinde yarışmalara katılıyoruz. Temel amacımız; hem ülkemizin milli teknoloji hamlesine destek vermek hem de kendimizi geliştirmek. Ülkemize faydalı olabilmek için çalışıyoruz. TEKNOFEST’in verdiği desteklerle kendimizi geliştiriyoruz. Şu anda iki dronemiz hazır. İsteğe, ihtiyaca göre daha çok drone üretebiliriz. Bayraktar, savaşan droneler ile ilgili bir proje başlattı. Burada çalışıp projeye destek vermeyi hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.