Konut satışında yüzde 23,5’lik artış sağlandı

İSTANBUL (AA) – Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER), gayrimenkul sektörünün alt segmentlerini üçer aylık dönemler halinde irdelediği “GYODER Gösterge” Türkiye Gayrimenkul Sektörü 2020-2. Çeyrek Raporu’nu yayımladı.

Temel ekonomik verilerin yanı sıra “Konut”, “Krediler”, “GYO-Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı”, “GYF-Gayrimenkul Yatırım Fonu”, “Ofis”, “AVM”, “Lojistik” ve “Turizm” gibi gayrimenkulün tüm alt segmentlerini kapsayan raporun; gayrimenkul yatırım ortaklıklarının finansal değerlendirmeleri ile ilgili verileri, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve Kamuyu Aydınlatma Platformu’nun (KAP) katkılarıyla zenginleştirildi.

GYODER Gösterge 2020-2. Çeyrek Raporu’na göre, pandemi sürecinde başta Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca alınan önlemler ve proaktif yaklaşımlar sektöre can suyu olarak toparlanma eğilimini güçlendirdi.

İnşaat sektöründe yüzde 1,5 seviyesinde yaşanan gerileme ise hızlı yaşanan küçülmelerden sonra eğilim değişiminin ilk işareti olarak görüldü. Alınan tedbirlerle özellikle ikinci çeyreğin sonu itibarıyla sektörde gözle görülür bir toparlanma yaşandı. Söz konusu toparlanma konut satış rakamlarına da yansıdı.

Konut satışında geçen yılın ilk yarısına göre yüzde 23,5’lik artış

Rapora göre, 2019 yılının ilk yarısında toplam 505 bin olan konut satışı, 2020 yılının aynı döneminde 624 bin adede ulaşarak yüzde 23,5’lik bir artış sağladı. Artışı tetikleyen en önemli unsurlar ise pandemi nedeniyle yaşanan kapanma sürecinin bitmesi, özellikle kredi faizlerinde kamu bankaları önderliğinde sağlanan keskin düşüş ve ertelenen talebin etkisi oldu.

Öte yandan birkaç yıldır yeni konut arzının giderek düşmesi de talebin yükselmesinde diğer bir tetikleyici oldu. Halihazırda pazarda bekleyen konutların talep görmesi de önemli ölçüde stok erimesi sağladı. 2020 yılının ilk yarısı itibarıyla 226 bin adede ulaşan ipotekli konut satışında, 2019’un aynı dönemine göre yüzde 221’lik artış yaşandı.

Raporda, pandemi nedeniyle değişen ihtiyaç ve tüketim eğiliminin dikkat çeken bir gelişme olduğu belirtilerek, artık bina yapısından, mimariye, kullanılan temel malzemeden, çevreye duyarlılığa kadar pek çok unsurda değişim gözetilerek yatırım kararı alınması gerektiği vurgulandı.

2020 yılı ikinci çeyrek konut satışları, küresel salgın nedeniyle nisan ve mayıs aylarında görülen ekonomik durgunluğa karşın bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 14’lük bir artış göstererek 283 bin 731 adet seviyesinde kapandı. Özellikle haziran ayı itibarıyla kamu bankaları tarafından başlatılan konut kredisi kampanyası konut satışlarını olumlu yönde etkilerken, küresel salgın nedeniyle ertelenen talebin de etkisiyle mayıs ayı itibarıyla konut fiyatlarında aylık yüzde 6,4 ile bugüne kadarki en yüksek aylık değişim görüldü.

2020 yılı ikinci çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine göre, ilk el satışlarda yüzde 8,1 düşüş, ikinci el satışlarda ise yüzde 28 artış yaşandı. İlk satışların toplam satışlar içerisindeki oranı, bir önceki çeyreğe göre artış göstererek çeyreklik bazda yüzde 31,8 olarak gerçekleşmiş olsa da haziran ayında yüzde 30,9 ile bu oran veri setindeki en düşük seviyesine geriledi.

İpotekli satışlarda yüzde 206 artış

İpotekli satışlarda konut kredisi faiz oranlarındaki gerileme ile birlikte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 206,7’lik bir artış gerçekleşirken, diğer satışlarda ise verilerin açıklanmaya başlanmasından bu yana çeyreklik bazda en düşük satış sayısı görüldü ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,3 gerileme kaydedildi.

Konut kredisi kampanyası ve ertelenen talebin etkisiyle talepte görülen artış ikinci çeyrek itibarıyla konut fiyatlarına yansıdı ve mayıs ayı itibarıyla reel bazda yıllık yüzde 10,6 artış görüldü. Nominal bazda, geçtiğimiz yıl mayıs ayında konut fiyat endeksinde yıllık artış yüzde 1,5 seviyesinde iken, endeks bu yıl mayıs ayında yıllık bazda yüzde 23,1 artış gösterdi.

Yabancılara yapılan satışların ise iç talebin yüksek olması, küresel salgın ve uçuş sınırlamaları nedeniyle toplam satışlar içerisindeki oranı gerilemeye devam etti ve yüzde 0,9 olarak gerçekleşti. Bununla birlikte, haziran ayında aylık bazda yüzde 93,5 seviyesinde artış görüldü. İkinci çeyrekte yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırada yüzde 46,1 pay ile İstanbul, ikinci sırada yüzde 16,8 pay ile Antalya yer aldı.

İlk yarıda yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 45,5 arttı

Belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı yılın ilk 6 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45,5 arttı. Yapı ruhsatı verilen binaların yüz ölçümü yüzde 40,8, değeri yüzde 54,8 ve daire sayısı yüzde 72,9 arttı. Belediyeler tarafından verilen yapı kullanma izin belgelerinde ise bina sayısı yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,6, yüz ölçümü yüzde 32,5, değeri yüzde 27,2, daire sayısı da yüzde 32,1 azaldı.

2019 yılı temmuz ayında başlayan konut kredisi faiz oranlarındaki azalış trendi, yer yer haftalık bazda artışlar hariç 2020 yılı haziran ayı sonuna kadar devam etti. 2019 yılı temmuz ayı başında azalış trendine giren ve yüzde 1,65 seviyesinde gerçekleşen konut kredisi faiz oranı, 2020 yılı temmuz ayında yüzde 0,73 seviyesine geriledi.

Aynı şekilde 2019 yılı temmuz ayı başında azalış trendine giren ve yüzde 21,65 olan yıllık faiz oranı ise 2020 yılı temmuz ayı ortasında 12,61 puan azalarak yüzde 9,14 seviyesine geriledi. 2020 yılı haziran ayı sonunda konut kredisi hacmi 234 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Kamu mevduat bankalarının toplam konut kredisi hacmi içindeki payı 2019 yılı haziran ayında yüzde 51 seviyesindeyken, 2020 yılı haziran ayında yüzde 60’a yükseldi.

GYO endeks değeri ikinci çeyrekte yüzde 50 arttı

Mart sonunu 33.384 puandan kapatan GYO endeksi, haziran sonunda yüzde 50,12’lik bir artışla 50.118 puana yükseldi.

GYO endeksiyle yüzde 70’in üzerinde korelasyonu olan BIST 100 endeksi ise aynı dönemde yüzde 30’luk bir artış sağladı. Halka açıklık oranının yüzde 52 mertebesinde olduğu GYO endeksinin piyasa değeri de yüzde 59’luk artışla 36,5 milyar TL’ye yükseldi.

Bununla birlikte ikinci çeyrekte yabancı yatırımcı oranında Borsa İstanbul’un genelinde olduğu gibi bir kayıp olduğu ve yüzde 2’lik bir düşüşle bu oranın yüzde 17’lere gerilediği görüldü. Ayrıca bireysel ve kurumsal yatırımcı oranlarının neredeyse eşit olduğu GYO’ların ikinci temettü dağıtmadığını ancak hisselerdeki yükselişin sonraki çeyrekler için temettü dağıtımı anlamında da pozitif bir yansımasının olabileceği düşünülüyor.

GYF’lerin pazar büyüklüğü 6,8 milyar TL seviyesine ulaştı

Türkiye’de gayrimenkul yatırım fonu (GYF) pazar büyüklüğü 30 Haziran 2020 itibarıyla 6,8 milyar TL seviyesine ulaştı.

İhraç dönemi devam eden ve ilk defa yatırım alan fonlar da dahil olmak üzere toplam 45 GYF yatırım aldı. Nisan 2020 ile Haziran 2020 arasında SPK tarafından 4 yeni GYF’ye kuruluş izni, 3 GYF’ye ihraç belgesi onayı verilirken 3 mevcut GYF’nin tasfiyesi onaylandı. Borsa İstanbul Nitelikli Yatırımcı İşlem Pazarı’nda 6 adet GYF işlem görüyor.

Rapora göre, İstanbul ofis pazarında genel arz 6,46 milyon metrekare olarak aynı seviyede kalmasına karşın, sağlıklı çalışma alanları çözümlerinin gerekliliği arzın yeniden sınıflandırılmasını gerektirecek.

İkinci çeyrekte kaydedilen kiralama işlemleri yaklaşık 41 bin 255 metrekare olarak gerçekleşirken, yılın ilk yarısında gerçekleşen kiralama işlemleri toplamda 132 bin 118 metrekare oldu. İkinci çeyrekte kaydedilen işlem hacmi bir önceki çeyreğe ve geçen yılın aynı dönemine göre özellikle pandemi etkisinin bir yansıması olarak düşüş gösterirken sırasıyla yüzde 54,6 ve yüzde 14,7 oranlarında azalma gerçekleşti.

Türkiye Ticari Gayrimenkul Endeksi, 2020 yılı haziran sonu itibarıyla 153,32 puan seviyesinde gerçekleşti. Endeks, geçen senenin aynı ayına oranla 6,31 puan artış gösterirken, aylık 1,38 puan artış gösterdi. 2020 yılına 146,97 puan seviyesinde başlayan endekste, 12 aylık dönemde 8,84 puanlık bir artış yaşandı.

Öte yandan, yılın ilk çeyreğinde kiralama işlemi bakımından dip noktayı gören lojistik piyasası, Kovid-19 salgını döneminde önemi artan perakende lojistiği ve çevrim içi satışların etkisiyle ikinci çeyrekte kayda değer bir performans gösterdi.

2020’nin ilk yarısı itibarıyla lojistik piyasasındaki birincil kira dolar bazında metrekare başına aylık 4,50 olarak görünürken TL bazında 30,00 metrekare/ay seviyesine yükseldi.

Muhabir: Ergin Garip

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

İSTANBUL (AA) – Helmann Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Selman Özgün, Antalya'da yabancılara satılan konut adedinin yılın ilk 5 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 artışla 3 bin 84'e yükseldiğini bildirdi.

Özgün, Antalya'da yabancılara yapılan konut satışına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yabancıların Antalya'da konut satın almayı sürdürdüğünü ifade eden Özgün, Antalya'nın yabancılara en çok konut satılan iki ilden biri olma başarısını devam ettirdiğini belirtti.

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) önlemlerine, seyahat ve sokağa çıkma kısıtlamalarına satışlarda ciddi bir artış yakalandığının altını çizen Özün, "Kentimiz, yabancıların gözdesi olma özelliğini devam ettiriyor. Mayıs ayını uzun süreli tam kapanma ve resmi tatillerle geçirdik. Buna rağmen mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 162'lik bir artışla 341 adet konut satışı gerçekleştirdik." ifadelerini kullandı.

Özgün, konut satışlarının seyahat kısıtlamalarının kalması, turizm sezonunun açılması ve gurbetçilerin gelmesiyle birlikte hızla artmasını beklediklerini belirtti.

Antalya'da yabancıya konut satışında yıl sonu hedeflerinin 10 bin olduğunu vurgulayan Özgün, Antalya'daki toplam konut satışlarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Yüksek faiz oranları ve fiyatların artması gibi nedenlerle konut satışlarında kısmi bir düşüş var. İlk 5 ayda Antalya'da toplamda 18 bin 673 adet konut el değiştirdi." bilgilerini verdi.

– "Antalya'da konut ve arsaların değerlenmeye devam edeceğini düşünüyoruz"

Selman Özgün, salgın sürecinde tatilcilerin ve yazlıkçıların en çok tercih ettiği sahil kentlerinden olan Antalya'nın, konut ve arsaların en çok değerlendiği iller arasında üst sıralarda yer aldığını belirtti.

Merkez Bankası Konut Fiyat Endeksi'ne göre, ülke genelinde son bir yılda konut fiyatlarının yüzde 32 arttığını ifade eden Özgün, şunları kaydetti:

"Antalya'nın da içinde bulunduğu bölgede ise bu oran yüzde 41,6. Gayrimenkul veri analiz platformu Endeksa'ya göre de Antalya, yüzde 48,8 artışla konut fiyatlarının en çok yükseldiği ilk 3 il arasında. Aynı şekilde arsa fiyatlarında artış yüzde 59'a ulaşmış durumda. Hem yerli hem de yabancılar tarafından konut yatırımına ilgi çok yüksek. İnşaat maliyetlerindeki artışın da etkisiyle Antalya'da konut ve arsaların değerlenmeye devam edeceğini düşünüyoruz."

Türkiye İstatistik Kurumu, mayıs ayına ilişkin konut satış istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, Türkiye genelinde konut satış sayısı mayısta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 16,2 artarak 59 bin 166 oldu.

Mayısta satılan konut sayısı nisana göre yüzde 38,28 azaldı. Nisanda 95 bin 863 konut satılmıştı.

İstanbul 11 bin 356 konut satışı ve yüzde 19,2 ile en yüksek paya sahip il oldu. Bu ili 5 bin 653 konut satışı ve yüzde 9,6 payla Ankara, 3 bin 298 konut satışı ve yüzde 5,6 payla İzmir izledi. Konut satış sayısının en az olduğu iller ise 7 konutla Ardahan, 11 konutla Hakkari ve 26 konutla Bayburt şeklinde sıralandı.

Yabancılara yapılan konut satışları, mayısta yüzde 106,5 artarak 1776 oldu

Buna göre, Türkiye genelinde mayısta yabancılara 1776 konut satıldı. Yabancılara yapılan konut satışları, mayısta yıllık bazda yüzde 106,5 artış kaydetti.

Yabancılara yapılan konut satışlarında, mayısta ilk sırayı 818 konut satışıyla İstanbul aldı. Bu ili sırasıyla 341 konut satışıyla Antalya, 106 konut satışıyla Ankara, 80 konut satışıyla Mersin ve 75 konut satışıyla Sakarya izledi.

Mayısta Irak vatandaşları Türkiye’den 239 konut satın aldı. Irak vatandaşlarını sırasıyla, 231 konut ile İran, 119 konut ile Rusya, 98 konut ile Afganistan ve 87 konut ile Almanya vatandaşları takip etti.

İpotekli konut satışları azaldı

Mayısta ipotekli konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 42,9 azalış göstererek 10 bin 560’a geriledi. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 17,8 olarak gerçekleşti.

İpotekli satışlarda İstanbul 2 bin 210 konut satışı ve yüzde 20,9 payla ilk sırada yer aldı. Bu dönemde Hakkari ve Şırnak’ta ipotekli konut satışı gerçekleşmezken, Ardahan’da 1 ipotekli konut satışı yapıldı.

Diğer konut satışları arttı

Diğer konut satışları mayısta Türkiye genelinde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 49,8 artarak 48 bin 606 oldu. Diğer konut satışlarında İstanbul 9 bin 146 konut satışı ve yüzde 18,8 pay ile ilk sıraya yerleşti.

İstanbul’daki toplam konut satışları içinde diğer satışların payı yüzde 80,5 oldu. Ankara 4 bin 277 diğer konut satışı ile ikinci sırada yer alırken, Ankara’yı 2 bin 560 konut satışı ile İzmir izledi. Diğer konut satışının en az olduğu il 6 konut ile Ardahan olarak kayıtlara geçti.

Türkiye genelinde ilk defa satılan konut sayısı mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8 artarak 18 bin 204’e yükseldi. Toplam konut satışları içinde ilk satışın payı yüzde 30,8 oldu. İlk satışlarda İstanbul 3 bin 153 konut satışı ve yüzde 17,3 ile en yüksek paya sahip olurken, İstanbul’u bin 156 konut satışı ile Ankara ve 858 konut satışı ile İzmir izledi.

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,2 artış göstererek 40 bin 962 oldu.

İkinci el konut satışlarında İstanbul 8 bin 203 konut satışı ve yüzde 20 pay ile ilk sırada yer aldı. İstanbul’daki toplam konut satışları içinde ikinci el satışların payı yüzde 72,2 oldu. İkinci el konut satışlarında Ankara 4 bin 497 konut satışı ile ikinci sırada yer alırken, Ankara’yı 2 bin 440 konut satışı ile İzmir izledi.

Ocak-mayıs dönemi

Ocak-mayıs döneminde konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,8 azalışla 418 bin 79 olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde ipotekli konut satışı yüzde 54,3 düşüşle 75 bin 290’a gerilerken, diğer satış türleri ise yüzde 27 artışla 342 bin 789’a çıktı.

Bu dönemde ilk defa satılan konutlar yüzde 8,2 azalışla 127 bin 786’ya, ikinci el konut satışları yüzde 1,8 düşüşle 290 bin 293’e geriledi.