Küresel askeri harcamalar 2020'de yaklaşık 2 trilyon dolara çıktı

ANKARA(AA) – Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) küresel askeri harcamalar raporuna göre, küresel askeri harcamalar, 2020 yılında bir önceki yıla göre yüzde 2,6 artarak 1 trilyon 981 milyar dolara yükseldi.

Raporda 2020 için hesaplanan rakam, 1988’den bu yana askeri harcamalardaki en büyük yıllık meblağa işaret ediyor.

SIPRI’nin raporunda, 2011 yılının küresel askeri harcama verileriyle karşılaştırıldığında, 2020 yılındaki artışın yüzde 9,3 olduğu ifade edildi.

Ülkelerin milli geliri üzerindeki askeri harcamaların küresel çapta etkili olan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınına rağmen arttığına dikkat çekilen raporda, bu yükün 2020’de 0,2 artışla yüzde 2,4’e yükseldiği kaydedildi.

Washington merkezli Uluslararası Politika Merkezinin Silah ve Güvenlik Programı Direktörü William D. Hartung, yaptığı açıklamada, küresel salgın, iklim değişikliği ve çeşitli ekonomik ve sosyal adaletsizliklerin insan hayatı ve geçim kaynakları için büyük riskler oluşturduğu bir zamanda askeri harcamalardaki artış, küresel politikacıların karşılaşılan en acil zorlukları ele alma konusundaki başarısızlığına işaret ettiğini belirtti.

Türkiye’nin askeri harcamaları 2011-2020 arasında yüzde 77 büyüdü

Raporda Türkiye’nin 2011-2020 arasındaki askeri harcamalarının sürekli artış eğilimi gösterdiği ve yüzde 77 büyüdüğüne işaret edildi.

Türkiye’nin askeri harcamalarında bu büyümenin özellikle 2015’ten bu yana daha dikkat çekici hale geldiği ifade edilen raporda, öte yandan 2020’nin askeri harcamalarda yüzde 5’lik düşüşle istisna teşkil ettiği kaydedildi.

SIPRI raporunda Türkiye’nin 2020’deki askeri harcamasının 17,7 milyar dolar olduğu belirtildi.

Askeri harcamaların yüzde 62’si beş ülkeye ait

Rapora göre, geçen yıl küresel askeri harcamaların yüzde 62’si ABD, Çin, Hindistan, Rusya ve İngiltere tarafından yapıldı.

ABD’nin harcamaları 2020 yılında önceki yıla göre yüzde 4,4 artışla 778 milyar dolar oldu. Öte yandan ABD’nin askeri harcamaları 2011-2020 arasında yüzde 10 azaldı.

SIPRI’nin raporunda, ABD’nin harcamalarında 2018-2020 dönemindeki artışın büyük devletler arasındaki rekabetin bir göstergesi olduğuna işaret edildi.

ABD’yi takip eden Çin’in harcamaları 2011-2020 arasında yüzde 76 artışla 252 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde Hindistan’ın harcamaları da yüzde 34 artışla 72,9 milyar dolara çıktı.

Raporda, Hindistan’ın, Pakistan ve Çin ile yaşadığı gerilim ve aralarındaki rekabetin, askeri harcamalarının yükselmesinin ana nedenlerinden biri olarak görülebileceği ifade edildi.

Çin ve Hindistan’ın yanı sıra 49,1 milyar dolarlık harcamayla Japonya ve 45,7 milyar dolarlık harcamayla Güney Kore, Asya ve Okyanusya’da en fazla askeri harcama yapan ülkeler arasında yer aldı.

İtalya, ilk 15’te askeri harcamaları en fazla artıran ülke

SIPRI raporuna göre, İtalya’nın askeri harcamaları 2020’de bir önceki yıla göre yüzde 7,5 artışla 28,9 milyar dolara yükseldi. İtalya, 2019-2020 döneminde ilk 15 ülke arasında askeri harcamaları en fazla artıran ülke olarak kayıtlara geçti. 2020 küresel askeri harcamaların yüzde 1,5’ini yapan İtalya, bu yıl 28,9 milyar dolarla 11’inci sırada yer aldı.

Öte yandan, İngiltere, 2020’deki 59,2 milyar dolarlık harcamasıyla Batı Avrupa’da en fazla askeri harcama yapan ülke olarak öne çıkarken dünya sıralamasında ise bir sıra yükselerek 5’inci sıraya yerleşti.

Rusya 4’üncü sırada yer aldı

Rusya, askeri harcamasını 2011-2020 arasında yüzde 26 artışla 61,7 milyar dolara çıkardı ve en fazla askeri harcama yapan 4’üncü ülke oldu.

Suudi Arabistan’ın askeri harcamaları ise yüzde 10 düşüşle yaklaşık 57,5 milyar dolar olarak gerçekleşirken, bu ülke dünya sıralamada bir sıra gerileyerek 6’ncı sıraya düştü.

SIPRI, kurulduğu 1966’dan bugüne çatışma, silahlanma, silah kontrolü ve silahsızlanma gibi alanlarda araştırma, rapor ve analizler hazırlıyor.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

MOSKOVA (AA) – Rusya Merkez Seçim Komisyonuna göre, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) önlemleri nedeniyle Devlet Duması seçimleri 17-19 Eylül tarihlerinde düzenlenecek. Bunun yanı sıra bazı federatif bölgelerde de yönetici ve parlamento seçimleri için oylama yapılacak.

Aralarında Çeçenistan, Dağıstan, Mordovya ve Tuva cumhuriyetlerinin bulunduğu 12 federal bölgede başkan ve vali seçimi, 39 bölgede parlamento seçimi, 19 bölgede ara seçimler, 11 bölgenin idari merkezinin parlamento seçimleri ve 5 şehirde yerel seçimler yapılacak.

Ülke genelinde ve yurt dışındaki temsilciliklerde 110 milyon seçmen oy kullanabilecek.

Duma seçimlerinde 14 parti yarışacak

Rusya’da seçimlerde Devlet Duması’ndaki 450 sandalye için 14 parti yarışacak. İktidarda ve milletvekili çoğunluğunu elinde bulunduran Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in partisi Birleşik Rusya ile parlamentoda temsil edilen Komünist Parti, Liberal Demokrat Parti ve Adil Rusya seçimlerde yarışacak.

Parlamento dışından ise Yeşiller Partisi, Yeni İnsanlar Partisi, Elma Partisi, Gelişim Partisi, Özgürlük ve Adalet Partisi, Sivil Platform, Yeşil Alternatif, Vatan ve Sosyal Adalet İçin Emekliler Partisi pusulada yerini alacak.

Seçimlerde yüzde 5 barajını geçen partilerin milletvekilleri Duma’da sandalye kazanacak.

Her 5 yılda bir yapılan Duma seçimlerinde 450 milletvekilliği için 225 aday parti listesinden, 225 aday ise bağımsız seçilecek. Bağımsız adayların büyük bir kısmını partiler belirlerken bir kısmı da bulunduğu bölgeden yasalarda belirlenen miktarda seçmen imzası ile adaylığını gösteriyor.

AGİT gözlemci göndermeyi reddetti

Avrupa ve Güvenlik İşbirliği Teşkilatı (AGİT) 17-19 Eylül’de yapılacak seçimlere gözlemci göndermeyi reddetti. Teşkilat, ret gerekçesini “istedikleri sayıda gözlemci göndermelerine Rusya’nın izin vermemesi” olarak gösterdi.

Rusya Merkez Seçim Komisyonu ise teşkilata gözlemci kısıtlamasını Kovid-19 salgın koşullarındaki önlemler dahilinde getirdiklerini savundu.

Geçen seçimlere katılım oranı yüzde 47,88’de kalmıştı

18 Eylül 2016’da yapılan Duma seçimlerine katılım yüzde 47,88’de kalmıştı. 2016’daki seçimlerde, genel başkanlığını eski Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev’in yürüttüğü Birleşik Rusya yüzde 54,20 oy alarak 343 milletvekili ile tarihinde en çok sandalyeye sahip olmuş ve iktidarda kalmıştı. Yüzde 13,34 ile ikinci olan Komünist Parti’yi yüzde 13,14 Liberal Demokrat Parti, yüzde 6,22 ile Adil Rusya takip etmişti.

Anketlerde Putin’in partisi önde ancak geçmişe göre oyu daha az

Seçim öncesinde yapılan anketlere göre, parlamentonun alt kanadı Duma’ya yönelik güven azalırken Birleşik Rusya partisinin, en yakın takipçisi Komünist Parti’ye açık ara fark atarak birinci olduğu görülüyor. Ancak anketlerde, Putin’in partisi Birleşik Rusya’nın önceki seçime göre daha az oy alacak olması dikkati çekiyor.

Levada Analiz Merkezine göre, mart ayında Duma’nın faaliyetlerini destekleyenlerin oranı yüzde 42 iken geçen ay bu oran yüzde 37’ye düştü. Desteklemeyenlerin oranı ise yüzde 55’ten yüzde 59’a yükseldi.

Rusya Kamuoyu Araştırma Merkezinin (VTSİOM) eylül ayında yaptırdığı anket çalışmasına göre, Birleşik Rusya yüzde 29,3, Komünist Parti yüzde 16,6, Liberal Demokrat Parti yüzde 7,8, Adil Rusya yüzde 6,1 desteğe sahip. Kararsızların oranı ise yüzde 14.

Kamuoyu Fonu’nun (FOM) yaptığı eylül ayındaki ankete göre, Birleşik Rusya Partisi yüzde 29, Komünist Parti yüzde 14, Liberal Demokrat Parti yüzde 11, Adil Rusya yüzde 5 alarak barajı geçen partiler olacak. Ankete göre, kararsızların oy oranı yüzde 19.

Muhalefetin eleştirileri

Rusya’da yapılacak seçimlerde büyük bir rekabet olması bekleniyor. Ancak muhalefet, seçimlerin yapılış yöntemini eleştiriyor. Bu kesimler seçimlere aşırıcılık ile ilgili yasada yapılan değişiklikler nedeniyle ciddi sayıda muhalif ve bağımsız adayların katılmasının engellendiği iddiasında bulunuyor.

Bu yüzden muhalefet, seçmene bulunduğu bölgede iktidar partisinin rakibi olan partilerin adaylarının desteklenmesi için propaganda ve çalışma yapıyor. Seçim sonrasında da muhalefetin seçim sonucuna yönelik protesto gösterileri yapmayı planladığı ifade ediliyor.

Ayrıca geçen ay seçimler öncesinde Putin’in kararı ile emeklilere 10 bin ruble (135 dolar) ve ordu mensuplarına 15 bin ruble (202 dolar) ilave ödeme yapılması eleştirilen konulardan biri oldu.

Anayasa değişikliği Duma’yı güçlendirdi

Öte yandan geçen yıl Rusya’da referandum ile yapılan anayasa değişikliği sonucunda Parlamentonun alt kanadı Duma’nın yetkileri genişletilmişti.

Daha önce devlet başkanı, Duma’nın onayıyla başbakanı atarken başbakan yardımcıları ve kabine üyelerini başbakanın önerisiyle görevden azledebiliyordu.

Anayasa değişikliğinden sonra devlet başkanının başbakan, başbakan yardımcıları ve icracı bakanları atayabilmek için Duma’nın onayını alması gerekiyor.

TRABZON(AA) – AA muhabirinin Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) verilerinden yaptığı derlemeye göre, yılın 8 ayında 18 bin 242 ton Karadeniz somonu ihracatı karşılığında 102 milyon 647 bin 711 dolar gelir sağlandı.

Türkiye’den Ocak-Ağustos 2021 döneminde Rusya, Vietnam ve Japonya başta olmak üzere 20 ülkeye Karadeniz somonu ihraç edildi. 4 bin 863 ton karşılığı 22 milyon 440 bin 945 dolar döviz girdisi elde edilen geçen yılın aynı dönemine göre miktarda yüzde 275, değerde ise yüzde 357 artış gösterdi.

Karadeniz somonu ihracatı, 4 bin 863 ton karşılığı 22 milyon 440 bin 945 dolar döviz girdisi elde edilen geçen yılın aynı dönemine göre miktarda yüzde 275, değerde ise yüzde 357 artış gösterdi.

Rusya, Vietnam ve Japonya ihracat gerçekleştirilen 20 ülke arasında ilk üçte yer aldı.

Bu dönemde Rusya’ya 84 milyon 573 bin 477 dolar karşılığında 14 bin 8 ton Karadeniz somonu satıldı. Rusya’yı 8 milyon 858 bin 875 dolarla Vietnam, 3 milyon 136 bin 795 dolarla Japonya izledi.

Geçen yılın 8 ayından farklı olarak Irak, Cezayir, Danimarka, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne de ilk kez Karadeniz somonu ihraç edildi.

“Üretilen tüm miktar talebi karşılamada yetersiz kalıyor”

DKİB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ahmet Hamdi Gürdoğan, AA muhabirine, bölgenin önemli ihraç ürünleri arasında yerini alan ve yurt dışı piyasalarından büyük rağbet gören Karadeniz somonunun, ihracatta her geçen ay yükselerek rekora koştuğunu vurguladı.

Karadeniz somonunun yurt dışı piyasalarında tüketiciden beğeni topladığına işaret eden Gürdoğan, “Üretilen tüm miktar, talebi karşılamada yetersiz kalıyor. Hızlı bir şekilde kafes sayısının artırılması gerekiyor. Üretimin tamamına yakını Doğu Karadeniz’deki denizde kurulu kafeslerde yapılıyor. Bölgeden en fazla somon Rusya Federasyonu’na ihraç ediliyor. Amacımız daha üst rakamlara ulaşmak.” ifadelerini kullandı.

Gürdoğan, ihracatın artırılmasına yönelik projeleri olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Sektörün gelişmesi noktasında gerek yavru üretimi gerekse yetiştiriciliğin artırılması konusunda hazırlanan projelerle sektör temsilcileri ile birlikte çalışmalara ağırlık vereceğiz. Yetiştiricilikte yaşanan bürokrasi sorunlarının çözülmesi halinde Karadeniz somonu ihracatı 1 milyar dolar sınırını kısa zaman içinde aşma potansiyeline sahip.”