Küresel piyasalar ECB Başkanı Lagarde'ın açıklamalarına odaklandı

İSTANBUL (AA) – Dünya genelinde artan enerji fiyatları enflasyonist baskıları tekrar gündemin odağına taşırken, doğal gaz fiyatları söz konusu seyirde baş rolde bulunuyor. Doğal gaz vadelileri dün Avrupa, İngiltere ve ABD’de tarihi yüksek seviyelere çıkarken, Avrupa’daki yükseliş yüzde 20’yi aştı.

Çin’in regülasyon adımları ve Çin’in en büyük konut geliştirme şirketlerinden Evergrande Group’a ilişkin süreç de yatırımcıları tedirgin eden gelişmelerin başında geliyor.

Bununla birlikte, Kovid-19 salgınında delta varyantı yayılmaya devam ederken dün, Pfizer yetkililerinin aşının etkinliğini zamanla kaybettiğini ve ek dozların yapılmasının faydalı olacağını ifade etmesi kafaları karıştırdı.

ABD’de dün açıklanan New York Fed imalat endeksi 18,3’ten 34,3’e yükselmesinin ardından New York borsasında dün alıcılı bir seyir izlense de endeks vadeli işlem sözleşmeleri yeni güne satıcılı başladı. Dün, S&P 500 endeksi yüzde 0,85, Dow Jones endeksi yüzde 0,68 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,82 değer kazandı.

Avrupa borsalarında ise Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın bugün yapacağı konuşma yatırımcıların odağında bulunuyor.

Analistler, Lagarde’ın saat 15.00’te gerçekleştirmesi beklenen konuşmasında ECB’nin son para politikası toplantısında aldığı kararlara ilişkin sözle yönlendirme yapmasının beklendiğini kaydetti. ECB’nin son toplantısında varlık alım büyüklüğünde değişiklik yapılmazken hızının yavaşlatılabileceği kaydedilmişti.

Öte yandan, bölgede artan enerji fiyatları ve yükseliş eğilimini sürdüren enflasyon pay piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor.

Dün Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,68, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,25, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,04 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,65 değer kaybetti. Avrupa borsaları vadeli işlemlerde yeni güne ise karışık seyirle başladı.

Avro/dolar paritesi güne satıcılı başlamasının ardından önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 1,1807’den işlem görüyor.

Asya borsaları da güne satış ağırlıklı bir seyirle başlarken, Çin’in Macau bölgesindeki regülasyon adımları ve bilinen 300 milyar dolar borcu bulunan Evergrande şirketinin borç yapılandırması için tahvil alım-satımının bir süreliğine dondurulması risk iştahını azaltan unsurlar olarak öne çıkıyor.

Bugün açıklanan verilere göre, Japonya’da dış ticaret dengesi, ağustosta 635 milyar yen ile beklentilerin üzerinde açık verdi.

Bu gelişmelerle kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,10, Japonya’da Nikei 225 endeksi yüzde 0,68, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,83 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,64 değer kaybetti.

Yurt içinde, bugünün veri gündeminde konut fiyat endeksi ile haftalık para ve banka istatistikleri bulunurken, dün, küresel pay piyasalarına paralel satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, düşüş eğilimini üst üste dördüncü güne taşıdı ve günü önceki kapanışın yüzde 0,73 altında 1.423,97 puandan tamamladı.

Dolar/TL ise dün yüzde 0,1 değer kaybıyla 8,4353’e gerilemesinin ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 8,4380 seviyesinde işlem görüyor.

Analistler, bugün Avro Bölgesi’nde dış ticaret dengesi ve ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, ABD’de ise perakende satışlar ve Philadelphia Fed imalat endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 1.420 ve 1.390 seviyelerinin destek, 1.440 ve 1455 puanın direnç konumunda bulunduğunu söyledi.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı dış ticaret dengesi

14.30 Türkiye, temmuz ayı konut fiyat endeksi

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, ağustos ayı perakende satışlar

15.30 ABD, eylül ayı Philadelphia Fed imalat endeksi

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

İSTANBUL (AA) – Dünya genelinde tedarik zinciri ve enerji arzındaki problemler risk algısını güçlendirmeye devam ediyor. Söz konusu sıkıntıların enflasyon baskılarını artırması ise küresel bazda tahvil piyasalarında satışları tetikledi.

Çinli emlak devi Evergrande’nin tahvil ödemelerine ilişkin belirsizlik sürerken, uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings şirketin kredi notunu CC’den C’ye indirdi.

ABD’de ise borç tavanının artırılmasına ilişkin kriz devam ediyor. Dün Senato’da yaptıkları açıklamalarda hem ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, hem de ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, borç tavanının yükseltilmemesinin felaket olacağını dile getirdi.

Öte yandan, Powell, varlık alımlarının azaltılmasında dikkate aldıkları maksimum istihdam ve enflasyon hedeflerine değinerek, maksimum istihdam hedefinden çok uzakta olduklarını kaydetti.

Artan enflasyon endişeleriyle yükseliş eğilimini üst üste dördüncü güne taşıyan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi de 25 Haziran’dan bu yana en yüksek seviye olan yüzde 1,56’ya kadar çıkmasının ardından yüzde 1,53’te dengelendi.

Analistler, ABD, Avrupa, Japonya ve İngiltere merkez bankası başkanlarının bugün Avrupa Merkez Bankası Merkez Bankacılığı Forumu’nda yapacakları konuşmaların piyasaların yönü üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.

Bu gelişmelerle dün New York borsasında satışiarın etkisini artırdığı görüldü. S&P 500 endeksi yüzde 2,04, Nasdaq endeksi yüzde 2,83 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,63 değer kaybetti. New York borsasında endeks vadeli işlem kontratları yeni güne ise tepki alımlarıyla başladı.

Avrupa’da ise doğal gaz fiyatları rekor kırmaya devam ederken, söz konusu durum enflasyon endişelerini beslemeyi sürdürüyor. Dün akşam yapılan açıklamaya göre İtalya’da elektrik üretiminde maliyet artışları nedeniyle hane halkının kullandığı elektriğe yüzde 29,8, doğal gaza yüzde 14,4 zam yapıldı.

Artan enflasyon endişeleri sonrası dün Avrupa borsaları, ABD borsalarına paralel satış ağırlıklı bir seyir izlerken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,50, Almanya’da DAX endeksi yüzde 2,09, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,17 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 2,14 değer kaybetti. Vadeli işlemlerde endeks kontratları şu dakikalarda karışık bir seyir izliyor.

Avro/dolar paritesi dün 1,1668’le 20 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyesini görmesinin ardından bugün yatay seyirle 1,1686’dan işlem görüyor.

Asya’da tedarik zincirine ilişkin sıkıntılar devam ederken, elektriğin önemli bir kısmını kömürden elde eden Çin’de elektrik arzı konusunda yaşanan sıkıntının ardından kömür fiyatları rekor seviyelere yükseldi.

Japonya’da ise gündemin odağında iktidar partisinin iç seçimi bulunuyor. İktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) liderlik seçiminde yarışan 4 adaydan hiçbiri ilk turda oyların çoğunluğunu elde edemedi.

Bu gelişmelerle kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,52, Japonya’da Nikei 225 endeksi yüzde 2,60 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,55 değer kaybetti.

Dün küresel pay piyasalarına paralel satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışın yüzde 0,57 altında 1.383,77 puandan tamamladı.

Dolar/TL ise dün yüzde 0,60 artışla 8,8760’tan kapanış yapmasının ardından, bugün bankalararası piyasanın açılışında 8,8710 seviyesinde işlem görüyor.

Analistler, bugün küresel bazda önemli merkez bankalarının başkanlarının konuşmalarının yanı sıra, yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise Avro Bölgesi tüketici güven endeksi ve ABD’de bekleyen konut satışları verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 1,370 ve 1.340 seviyelerinin destek, 1.420 puanın direnç konumuna geldiğini söyledi.

ANKARA (AA) – AA muhabirinin “Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Maliyesi Raporu”ndan yaptığı derlemeye göre, 2021 yılının ilk yarısında enflasyonist baskılar arttı. Bu gelişmede, gıda ve temel mal fiyatlarındaki artışların yanı sıra başta petrol olmak üzere, küresel emtia fiyatlarındaki yüksek seyir ve enflasyon beklentilerindeki artış etkili oldu.

Bununla birlikte mayıs ayının ikinci yarısından itibaren kademeli olarak ekonominin yeniden açılması da özellikle hizmetler kaynaklı olarak enflasyon üzerinde baskı yarattı. Böylece yıllık tüketici enflasyonu ağustos ayında yüzde 19,25 seviyesine yükseldi.

Türk lirasındaki değer kaybının birikimli etkileri, uluslararası koşullara bağlı girdi maliyetlerindeki artışlar ve arz kısıtları üretici fiyatlarının yüksek seyretmesinde belirleyici olurken, üretici enflasyonu ağustos ayında yüzde 45,52 seviyesinde gerçekleşti.

Diğer yandan, üretici enflasyonu ile tüketici enflasyonu arasındaki makasın açılması tüketici enflasyonu üzerinde risk oluşturmayı sürdürüyor.

Yönetilen veya yönlendirilen fiyat ayarlamalarının yanı sıra yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını kaynaklı etkileri azaltmak amacıyla belirli hizmet sektörlerine yönelik uygulanan KDV indirimleri enflasyonu azaltıcı rol oynadı. Yapılan indirim ve fiyat ayarlamaları sonucunda 102,6 milyar liralık kamu gelirinden vazgeçildi.

Tüm bu gelişmeler çerçevesinde 2021 yıl sonunda enflasyonun, Orta Vadeli Program’da öngörüldüğü üzere, yüzde 16,2 olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

Eşel mobil sisteminin enflasyona etkisi eksi 2,48 düzeyinde gerçekleşti

Rapora göre, para ve maliye politikası eşgüdümünün sürekli ve sistematik bir yapıya dönüşmesi ve kalıcı fiyat istikrarının sağlanması amacıyla gelir politikaları da enflasyonla mücadeleye destek olacak şekilde uygulanıyor.

Bu kapsamda, eşel-mobil sistemi uygulaması sonucunda sadece 2021 yılı için toplam 46 milyar liralık KDV ve ÖTV gelirinden feragat edileceği hesaplanıyor.

Eşel-mobil sisteminin Ocak-Ağustos 2021 döneminde enflasyona etkisi eksi 1,42 puan doğrudan, eksi 1,06 puan ise dolaylı olmak üzere toplamda eksi 2,48 puan olarak hesaplandı.

Salgınla mücadele kapsamında belirli sektörlerde geçici vergi indirimleri yapılması fiyat düzeyini de aşağı yönlü etkilerken, bu düzenlemelerle 2021 yılının 9 ayı için toplam 25,2 milyar lira vergi gelirinden vazgeçilecek.

Ayrıca iş yeri kiraları üzerindeki gelir vergisi stopaj oranının yüzde 20’den yüzde 10’a indirilmesi 3,6 milyar lira gelir kaybı oluşturdu.

Tütün mamullerinde uygulanan ÖTV nispi vergi oranı yüzde 67’den yüzde 63’e indirildi ve tütün mamullerinde yılın birinci ve ikinci yarısı için alkollü içkilerde ise yılın ikinci yarısı için maktu vergi tutarları artırılmadı. Bu uygulamalar ile 2021 yılı için sigarada 8,8 milyar lira, alkollü içeceklerde 2 milyar lira KDV ve ÖTV nedeniyle gelir kaybı hesaplandı.

Motorlu araçlarda ÖTV matrah eşiklerinin güncellenmesi ile otomotiv sektöründe fiyatların aşağı yönlü etkilenmesi bekleniyor. Bu düzenlemeyle yılın kalanında yaklaşık 340 milyon lira gelir kaybı oluşacağı tahmin ediliyor.

Türk lirası cinsinden yatırımların teşvik edilmesi amacıyla Türk lirası cinsi ürünlere yönelik gelir vergisi tevkifat oranlarında indirim yapılarak enflasyonla mücadeleye dolaylı yoldan destek veriliyor. Bu düzenleme ile 2021 yılının 9 ayı için 17 milyar lira gelirden vazgeçilmiş olacak.

Ekonomi Reform Programı kapsamında fiyat istikrarının kalıcı olarak tesis edilmesine ve sürdürülmesine katkı sağlaması amacıyla Fiyat İstikrarı Komitesi kurulmasına yönelik çalışmalar tamamlandı.

Komite, enflasyon ile mücadelede arz kaynaklı fiyat artışlarına yönelik yapısal tedbirlerin oluşturulması kapsamında politika koordinasyonu sağlamaya odaklanmayı sürdürecek.