Küresel piyasalarda gözler ekonomi teşviklerinde

İSTANBUL (AA) – ABD’de, West Virginia eyaletinde de Kovid-19 vakasının çıkmasının ardından salgın ülkedeki 50 eyaletin hepsine yayılırken, vaka sayısı 6 bin 362, ölü sayısı ise 108’e yükseldi.

Salgının yayılma hızındaki artış sonrası ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Hazine Bakanı Steven Mnuchin, salgının ekonomik etkilerini hafifletmeye yönelik çok önemli bir ekonomik teşvik planı üzerinde çalıştıklarını ve planın bugün Senato’ya sunulacağını duyurdu.

ABD Merkez Bankası da (Fed) hanehalkı ve işletmelerin kredi ihtiyaçlarını desteklemek için Piyasa Yapıcılara Tanınan Kredi Kolaylığı (PDCF) uygulamasını başlatacağını bildirdi. Fed’den yapılan açıklamada, 2008 küresel finansal krizi sırasında piyasa yapıcılara yeni bir likidite penceresi açmak amacıyla hayata geçirilen uygulamanın, piyasaları destekleyeceği ve işletmelerle hanehalkına kredi olanağı sağlayacağı kaydedildi.

Dün New York borsası, ekonomi yönetiminin destek adımlarının pozitif etkisi ve tepki alımlarıyla hızlı bir şekilde yükseldi. Dow Jones endeksi yüzde 5,2, S&P 500 endeksi yüzde 6 ve Nasdaq endeksi yüzde 6,2 değer kazanırken, dolar endeksi yüzde 1,4 yükselerek 99,5’e çıktı.

Avrupa tarafında, dün Avrupa Birliği (AB) liderleri, üçüncü ülke vatandaşlarının AB üyesi ülkelere ve Schengen bölgesine yapacağı seyahatlere 30 günlük geçici kısıtlama getiren düzenlemeyi onayladı.

Dün gerçekleştirilen telekonferansın ardından açıklamalarda bulunan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB üyesi ülke liderlerinin Kovid-19 ile mücadele kapsamında dış sınırların kapatılması, ekonominin desteklenmesi, ortak kamu alımları yapılması ve araştırmaların desteklenmesini içeren paketleri kabul ettiklerini söyledi.

Von der Leyen, salgının ekonomik etkilerinin “aşırı ciddi” olduğuna işaret ederek, vatandaşları ve ekonomileri virüsün etkilerinden korumak için gerekli bütün adımların atılacağını kaydetti.

Söz konusu gelişmeler ve özellikle İtalya, Fransa ve İspanya’da salgına karşı alınan sert önlemlerden destek bulan borsalarda dün pozitif bir seyir izlendi. Almanya’da DAX endeksi yüzde 2,3, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,8 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,7 yükseliş kaydetti.

Analistler, Avrupa’da vaka ve ölüm sayısının hala hızlı bir şekilde arttığını belirterek, teşviklerden destek bulan piyasaların, haber kaynaklı sert dalgalanmalarına devam edebileceğini bildirdi.

ABD ve Avrupa borsalarının dünkü pozitif seyri bugüne taşınamadı. Vadeli işlemlerde ABD endeks kontratları yaklaşık yüzde 4 değer kaybederken, Asya borsaları da negatif seyrediyor. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,9 değer kaybetti.

Yurt içinde, dün 82.000 puanın altına kadar gerileyen BIST 100 endeksi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz indirimi ve finansal piyasaları desteklemek için alınan tedbirlerin etkisiyle kayıplarının önemli bir kısmını telafi etti.

BIST 100 endeksi, dün bir önceki kapanışa göre yüzde 1,26 değer kaybederek günü 86.777,69 puandan tamamladı. Dün 6,50 sınırına kadar çıkması sonrası düşüşe geçen dolar/TL ise bugün bankalararası piyasanın açılışında 6,43 seviyesinde işlem görüyor.

Bugün Avro Bölgesi’nde enflasyon, ABD’de inşaat izinleri ve konut başlangıçları başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini ifade eden analistler, Kovid-19 salgınına ilişkin haber akışının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını kaydetti.

Analistler, korku endeksi olarak nitelendirilen VIX endeksinin, dün 83,6 ile zirveyi görmesinin ardından hafif gerilese de hala 76 ile piyasalarda aşırı oynaklığa işaret ettiğini söyledi.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 80.000 seviyesinin destek konumunda olduğunu belirten analistler, dolar/TL’de 6,50’nin önemli direnç olarak öne çıktığını kaydetti.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

TOKYO (AA) – Kyodo ajansının kabine kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, hükümete bağlı Kovid-19 Danışman Heyeti OHAL’in kaldırılmasına yeşil ışık yaktı.

Kovid-19 Tedbirlerinden Sorumlu Kabine Üyesi Nişimura Yasutoşi, OHAL’e yönelik yeni kararın ekonomik faaliyetlere olumlu etki edeceğini söyledi.

OHAL yasaklarına değinen Nişimura, “Alkol satışı yeniden başlayacak ancak buna yönelik karar hakkı yerel idarelerde olacak.” dedi.

İşletmelerin çalışma saatleri sınırlamalarının “kademeli olarak” kolaylaştırılacağını kaydeden Nişimura, sınırlamalara uyanlara ekonomik yardımın süreceğini belirtti.

Nişimura, kültür, spor ve sanat faaliyetlerindeki maksimum seyirci kısıtlamalarının da hafifletileceğini kaydetti.

Sağlık Bakanı Tamura Norihisa da OHAL’e yönelik karar sonrası, düşüş sergileyen vaka seyrinin yeniden yükselişe geçmesi ihtimaline değindi.

Havaların soğumasının, vaka sayılarını artırabileceğini kaydeden Tamura, halka buna karşı önlem almaları çağrısı yaptı.

İlk kez OHAL’siz Japonya

Başkent bölgesinde en son OHAL ilanı Tokyo 2020 Olimpiyatları başlamasından önce 12 Temmuz’da yürürlüğe girmişti.

OHAL’in Tokyo dahil 19 eyalette kaldırılmasının akabinde, Nisan 2021 sonrası ülke geneli ilk kez OHAL’siz döneme girilecek.

Danışman Heyetinin verdiği tavsiye kararı sonrası Başbakan Suga Yoşihide’nin hafta içinde resmi kararı duyurması bekleniyor.

Japonya’da Kovid-19 vaka sayısı son 24 saatte 1 milyon 696 bin 623’e, virüse bağlı can kaybı sayısı 17 bin 527’ye yükseldi.

Ülke genelinde 1106 kişi yoğun bakım servislerinde Kovid-19 tedavisi görüyor.

ANKARA (AA) – AA muhabirinin Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Turizm Örgütünün raporlarından derlediği verilere göre, Kovid-19’un 2019’un sonlarında Çin’in Hubey eyaletine bağlı Vuhan şehrinde ortaya çıkmasının ardından dünya genelinde uygulanan sokağa çıkma yasakları, ülkelerin seyahatlere kısıtlama getirmesi başta hava yolu, hizmet sektörleri olmak üzere birçok sektörü olumsuz etkilerken turizm sektörü ağırladığı turist sayısı bakımından 1990’lar seviyesine geriledi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), salgının Çin’de patlak vermesinin ardından 30 Ocak 2020’de “Küresel Sağlık Acil Durumu”, 11 Mart 2020’de “salgın” ilan ederken, dünya genelinde 20 Nisan 2020’de ise turizm destinasyonları turistlere seyahat kısıtlamaları getirmeye başladı.

DSÖ’nün açıklamalarına paralel olarak dünya genelinde turist hareketliliği Şubat 2020’de yüzde 16, martta yüzde 64, nisanda yüzde 97 azaldı. 2020 Mayıs-Aralık’ta kısmi iyileşme görülse de turist hareketliliği yüzde 15’in üstüne çıkamadı.

Öte yandan aynı yıl içinde otel doluluk oranları yüzde 40’lara kadar gerilerken, otel rezervasyonları yüzde 47, hava yolu seferlerinde koltuk kapasitesi yüzde 63, hava yolu rezervasyonları yüzde 81, turist sayısı yüzde 74 azaldı.

Dünyada 2020 sonunda turistlere kapatılan turizm destinasyonları sayısında Avrupa başı çekerken, Avrupa’yı, 2. sırada Orta Doğu, 3. sırada Afrika, 4. sırada Amerika, 5. sırada Asya-Pasifik izledi.

2019’da 1 milyar 461 milyon ulaşan dünya genelinde turist sayısı 2020’de salgın nedeniyle 381 milyona gerileyerek yüzde 74 azaldı. Doğrudan turizm sektörlerinde 100-120 milyon arasında iş kaybını beraberinde getiren salgının dünya genelinde turizme maliyeti 1,3 trilyon dolar olurken küresel gayrisafi hasılayı 2 trilyon dolardan fazla azalttı.

Turizm 30 yıl geriledi

Dünyada Kovid-19 salgını nedeniyle sınırların kapatılması, ülkelerin yabancı turistlere yönelik tamamen veya kısmen kısıtlama getirmesi sektörü turist sayısı bakımından 30 yıl geriye götürdü.

Dünya genelinde 1989’da 438 milyona çıkan uluslararası turist hareketliliği, 1995-96 yıllarında 530 milyon, 2000-2001’de 673 milyon, 2005’te 810 milyon, 2010-11 döneminde 956 milyon, 2016’da 1 milyar 203 milyon, 2019’da ise 1 milyar 461 milyona ulaştı.

Salgının başlamasıyla bir yıl içinde yüzde 85 azalan turist sayısı dünya turizmini 1990’lar seviyesine geriletirken, Kovid-19’un turizme “beklenmedik” etkisi 2003’teki SARS’ın turizme yüzde 0,4, 2009’daki küresel ekonomik krizi yüzde 4’lük etkisini açık ara geride bıraktı.

Kısıtlamalar turizm alışkanlarını değiştiriyor

Uluslararası turizm destinasyonlarının kısmen veya tamamen kapatılması sonucu turistlerin seyahat ve tatil alışkanlarındaki tercihler de değişiklik gösterdi.

Ülkelerin iç turizminde insanların evlerine yakın olan yerlere seyahat etmeyi tercih etmesiyle olumlu gelişmeler kaydedilirken, doğa, kırsal alanlar ise açık hava deneyimlerine olan ilgiden dolayı talep gördü.

Sağlık ve güvenlik önlemleri ile bunlara ilişkin ülkelerin yaptığı düzenlemeler tüketicilerin endişelerinde başı çekerken, seyahat kısıtlamaları ve salgınla alakalı tedbirlerin hızlı değişmesi nedeniyle son dakika rezervasyonlarında artış gerçekleşti.

Orta ve ileri yaştaki turistler Kovid-19 nedeniyle daha az seyahat etmeyi tercih ederken genç turistlerin sayısı arttı.

Öte yandan son 30 yılda birkaç kat büyüyen turizm sektörünün 2020’de yaşadığı kaybı telafi ederek 2019 seviyesine ulaşmasının 2 ila 4 yıl süreceği tahmin ediliyor.

Bu iyileşmeyi baskılayan ana faktörler arasında seyahat kısıtlamaları, ülkelerin Kovid-19 ile mücadelede koordinasyon oluşturamaması, hava yolu seferlerinin toparlanmasındaki yavaşlık oluşturuyor.



Koronavirüs Haber Indeksi


Rusya Koronavirüs  | Hindistan Koronavirüs | İngiltere Koronavirüs | Almanya Koronavirüs | Fransa Koronavirüs | İtalya KoronavirüsKoronavirüs AşısıKoronavirüs TedbirleriSokağa Çıkma KısıtlamasıSağlık Bakanı AşıBrezilya KoronavirüsBioNTechSputnik-VYerli Aşıİran KoronavirüsABD KoronavirüsKoronavirüsü YenenJaponya KoronavirüsEsnaf Koronavirüs Haberleri