Milli Sarayların en büyük halısının restorasyonu tamamlandı

İSTANBUL (AA) – Sultan 2. Abdülhamid Han döneminde yaptırılan Yıldız Şale’nin yenilenen dev halısı, tarihi salonda yerini almayı bekliyor.

Milli Saraylar İdaresi Başkanlığının halı koleksiyonunda yer alan, Yıldız Şale’nin 1 numaralı tören salonuna ait 468 metrekarelik Hereke halısının restorasyonu tamamlandı.

Bordürleri dışında 248 metrekare ile “Türkiye’nin en büyük yekpare dokuması” olma özelliğini taşıyan tarihi halıda son olarak tesviye ve rötuş işlemleri yapıldı.

Büyüklüğü ve tarihi değerinin yanı sıra dönemin Türk-Alman ilişkilerine dair ipuçları da veren dev halı, 2018’de Yıldız Şale ile eş zamanlı olarak restorasyona alındı.

Köşkün bahçesinde hazırlanan özel havuzda yıkanarak Milli Saraylar uzmanları tarafından konservasyon işlemine hazır hale getirilen halının onarımı Yıldız Şale’nin halı restorasyonu için yeniden düzenlenen konferans salonunda gerçekleştirildi.

Halının onarımında kullanılan ipler doğal kök boya ile boyandı

Halının restorasyonunu yapan ekibin sevk ve idaresini üstlenen Mustafa Köksal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, uygulanan yöntemleri ve yapılan işlemlerle ilgili bilgileri paylaştı.

Ustabaşı Köksal, tören salonunun en büyük halısının onarım işlemlerinin, 2 seneden uzun süre devam ettiğini dile getirdi.

On kişilik bir kadroyla başladıkları onarım işine salgın tedbirleri nedeniyle 6 kişiyle devam ettiklerini belirten Köksal, “İlk önce saraydan çıkardık. Bunun için aşağıda 500 metrekarelik özel bir havuz yeri yaptık. İlk önce halımızı yıkadık ve 2 ay içerisinde halıyı orada kuruttuk. Toz alma işlemleri de tamamlandıktan sonra burayı, özel olarak bu gördüğünüz mekanı tasarladık ve naklettik.” dedi.

Köksal, iplerin tespiti ve doğal yöntemlerle boyanmasının da restorasyonun yapıldığı mekanda gerçekleştirildiğini kaydederek, onarım sürecine dair şu bilgileri verdi:

“Tığ, makas, iğne, tarak ve özel olarak yapılmış kasnak dediğimiz aletlerle işlemlere başladık. Onarım yapılacak yerler, zamanla aşınmış tabii. 120 senedir bazı yerleri dökülmüş, güve yenikleri oluşmuş. İlk önce hasır dokusu yapılır yani normal bir insan vücudundaki doku gibi dokusu işlenir. Sonra iple o onarım yeri hav şeklinde doldurulur ve daha sonra, tesviye aşamasına geçilir.”

Kapalıçarşı’da 1976’da usta-çırak ilişkisiyle öğrenmeye başladığı sanatı, bugün de devam ettirmeye çalıştığını dile getiren Köksal, “Arkadaşlarımızın da hepsi bu konuda uzman. Yani bu konuda ehliyetli kişiler. Bu arkadaşlarımızla beraber bu halımızı bitirdik ve inşallah 50-100 sene daha ömür katmış olduk. 468 metrekare olan bir halının yıkanıp, onarılması bizim için büyük bir kıvanç. Bundan büyük bir mutluluk duyuyoruz.” diye konuştu.

“Böyle bir halıyı gelecek nesillere kazandırmak bize nasip oldu”

Dev halının onarımında çalışan ustalardan Halil Telli ise 1996’dan bu yana çeşitli halıların onarımında görev aldığına işaret ederek, Yıldız Şale köşküne ait halı için, 2 yıldır çalıştıklarını söyledi.

Halının restorasyonu için yaptıkları işlemlere değinen Telli, tığ, makas, iğne, çekecek, cımbız, kerpeten ve pense gibi aletlerle, doğal kök boyalarıyla renklendirdikleri ipleri işlemlerde kullandıklarını ifade etti.

Telli, 20 yıldan fazladır bu işle uğraştığını aktararak, “Birçok tarihi halıyı yaptık ama 2. Abdülhamid zamanından kalma bu halıyı onarmak bizim için büyük bir gurur. Nasibimizde varmış, böyle bir halıyı gelecek nesillere kazandırmak bize nasip oldu. Bu bizim için büyük bir gurur oldu.” dedi.

Sultan 2. Abdülhamid döneminde Hereke’de dokundu

Sultan 2. Abdülhamid döneminde yapılan halı, titiz bir çalışmayla gelecek nesillere kazandırıldı.

Alman İmparatoru Kaiser 2. Wilhelm’in ziyareti dolayısıyla 1897’de Yıldız Şale’nin tören salonu için hazırlanan eser, Hereke Halı ve İpekli Dokuma Fabrikası’nda dokundu.

Tören salonunun tamamını kaplayacak şekilde hazırlanan halının uzunluğu 29 metre, genişliği ise 14,5 metre. 24 metrekarelik 2 kule deseninin de yer aldığı 468 metrekarelik halının şemasını, saray ressamı Emil Meinz tasarladı.

Yıldız Sarayı’nı oluşturan yapılardan Yıldız Şale’deki yerine taşınmak üzere köşkteki tamiratın sona ermesini bekleyen tarihi halı, restorasyon işlemleri tamamlanınca tören salonunda sergilenmeye devam edecek.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

İSTANBUL(AA) – Milli Saraylar Başkanlığı’nın halı koleksiyonunda yer alan 119 yıllık Dolmabahçe Sarayı’nın halısı restore ediliyor.

Sarayda merasimlerin tertip edildiği Muayede Salonu’na ait olan halı, 1902 yılında II. Abdülhamid Han döneminde Hereke Dokuma Fabrikası’nda Muayede Salonu’na özel olarak üretildi. Üzerinde kabartma desenlerin bulunduğu halı Türk düğümü ve pamuk çözgü tekniği ile dokundu. Avrupai tarzda dokunan halıda daha çok rokoko desenler bulunuyor.

Yıldız Şale Köşkü’nde oluşturulan özel atölyede restore edilen halı üzerinde 8 kişi çalışıyor.

“Halının ağırlığı bir tona yakın”

Yıldız Şale Köşkü Halı Atölyesi sorumlusu Mustafa Köksal, halı hakkında şu bilgileri verdi:

“119 yıllık tarihe tanıklık etmiş bir halı. Bazı kısımlarda güneşten dolayı aşınmalar oluşmuş. 4 ay önce bir kadro ile çalışmalara başladık. Toplamda 8 ayda tamamlamayı düşünüyoruz. Buradaki ipler, halının numarası tespit edilerek renkleri burada boyanır. Şu anda onarımının yüzde 50’sini tamamladık sayılır. Hasır işlemleri sürüyor. Onarım bittikten sonra tesfiye aşamasına geçilecek. Daha sonra da yerine sereceğiz. Halının ağırlığı bir tona yakın.”

EDİRNE(AA) – Doğu Roma İmparatorluğu tarafından 12. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen “Enez Ayasofyası” olarak da bilinen yapı, Fatih Sultan Mehmet’in 1456’da Taşoz, Limni, Semadirek adalarının yanı sıra Cenevizliler’e ait Enez’i fethetmesi sonrası camiye dönüştürüldü.

Yapının güneydoğusunda mihrap, batısında minber yapıldı, dış tarafına da kesme taştan minare inşa edildi. Osmanlı döneminde 1700’lü yıllarda birkaç kez onarımdan geçirilen caminin bir kısmı, 1965’teki depremde yıkıldı. Bu süreçte onarımı yapılmayan cami, bir müddet sonra büyük ölçüde zarar gördü.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, camiyi 2015 yılında restorasyon programına aldı. Edirne ​Vakıflar Bölge Müdürlüğünün yürüttüğü restorasyon kapsamında veri teşkil etmesi için sonik, sismik testlerin yanı sıra, lazer tarama, malzeme analizleri ve dönemlemeleri yaptırarak, detaylı araştırmalar yürütüldü.

Caminin rekonstrüksiyona dayalı restorasyon projesi Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanması sonrası restorasyon çalışmalarına 2016 yılında başlandı.

Eylül ayında hem ibadete hem ziyarete açılması planlanıyor

Caminin, 1. derece arkeolojik sit alanı olan Enez Kalesi içerisinde yer alması nedeniyle çalışmalar büyük bir titizlikle yürütüldü.

Restorasyonun başında caminin temellerini açılarak güçlendirildi. Temel enjeksiyonlarından sonra sağlam beden duvarlarından başlamak üzere inşa çalışmalarına başlandı. Caminin tavanı ve kubbesi tamamen kapatıldı. Ayrıca caminin içerisindeki ısıtma ve soğutma sistemleri kuruldu, zeminin mermer döşemesi yapıldı.

İmalata başlamadan önce caminin harim kısmında yerde bulunan ve numaralandırılarak çıkarılan özgün döşeme taşları da yerlerine döşendi. Geri kalan açık yerlerde de yeni mermerler kullanılarak döşeme yapıldı.

Caminin çevresinde yıllar içerisinde oluşan toprak kotu da temizlendi.

1965 yılından bu yana 56 yıldır kapalı olan caminin vakfiyesine uygun şekilde eylül ayında hem ibadete hem de ziyarete açılması planlanıyor.