Olimpiyatın binlerce yıllık öyküsü

İSTANBUL (AA) – Tüm dünyadan sporcular katılımıyla gerçekleşen olimpiyatlar, günümüzün en büyük spor organizasyonu. Sporcuların başarıları, yerinden veya ekran başından 100 milyonlar tarafından takip ediliyor. 4 yılda bir düzenlenen olimpiyatlar, branş çeşitliliği ve farklı ülkeleri temsil eden sporcuları bir araya getirmesi bakımından diğer spor etkinliklerinin arasında ayrı bir konuma sahip.

Ayrıca sporu, kültür ve eğitimle bir araya getirmek, herkesin spor yapmasını ve yarışmaktan keyif almayı teşvik etmenin yanı sıra spor vasıtasıyla barış, dostluk, dayanışma, fair-play, saygı ruhu içinde daha iyi bir dünya oluşturmayı hedefleyen modern olimpiyatların kökleri, milattan önce 8. yüzyıla kadar dayanıyor.

Antik olimpiyatlar, Mora Yarımadası’nın batısındaki Elid’in kralı Iphitos’un emriyle Yunan mitolojisindeki Tanrı Zeus onuruna, Olimpiya bölgesinde düzenlenen dini içerikli şenliklerle başladı. Önceleri bir gün süren koşulardan oluşan oyunlara, yıllar içinde değişik mesafelerde yarışlar, disk ve cirit atma, uzun atlama, boks, güreş, atlı araba yarışları gibi branşlar da eklenerek şenliklerin süresi 5 güne çıkarıldı.

Yalnızca erkeklerin katılabildiği ve zamanla şehir devletler arasında siyasi bir güç gösterisine dönüşen yarışmaların kazananlarına, ödül olarak zeytin dalından yapılmış taç veriliyordu. Milattan önce 2. yüzyıldaki Roma işgali sonrası Atina’ya alınan oyunlar, bunu bir pagan ritüeli olarak gören İmparator I. Theodosius tarafından milattan sonra 4. yüzyılda kaldırılmıştır.

Modern olimpiyatların doğuşu

“Hayatta önemli olan zafer elde etmek değil çabalamaktır. Önemli olan kazanmak değil iyi mücadele etmektir” sözünün sahibi Fransız tarihçi Pierre de Coubertin, yaklaşık bin 500 yıl sonra modern oyunların başlamasına ön ayak oldu.

Olimpiyatların yeniden düzenlenmesi gerektiğini savunan Baron Coubertin, 1892’de Paris-Sorbonne Üniversitesi’ndeki konuşmasında, uluslararası spor organizasyonu fikrini öne sürdü. Uluslararası Olimpiyat Komitesinin (IOC) ilk toplantısı, sporu yaygınlaştırmak gerektiğine ve spordaki rekabetin savaşları önleyebileceğine inanan Coubertin önderliğinde 23 Haziran 1894’te Paris’te gerçekleşti.

1. IOC Toplantısı sonucunda olimpiyatların yeniden düzenlenmesine ve ilk oyunların 1896’da Atina’da düzenlenmesine karar verildi. 1896 Atina Olimpiyatları’nın programında 9 branş (atletizm, bisiklet, cimnastik, eskrim, güreş, atıcılık, halter, yüzme, tenis) yer aldı.

1916’da I. Dünya Savaşı, 1940 ve 1944’te ise II. Dünya Savaşı yüzünden yapılamayan olimpiyatlar, bu 3 istisna dışında her 4 yılda bir organize edildi. Normal şartlarda geçen 2020’de düzenlenecek Tokyo Olimpiyatları, 2019’un sonunda Çin’de ortaya çıkan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle bu yıla ertelendi.

Olimpiyatların logosu ve sloganı

IOC kurucusu Coubertin tarafından 1912’de tasarlanan olimpiyat logosu, beyaz zemin üzerine iç içe geçmiş mavi, sarı, siyah, yeşil ve kırmızı halkalardan oluşuyor. Baron Coubertin, o dönem oyunlara katılan tüm ülkelerin bayraklarının rengini barındırdığı için böyle bir sembol kullanmayı tercih etti.

Aynı zamanda Avrupa Olimpiyat Komiteleri (EOC), Asya Olimpik Konseyi (OCA), Afrika Ulusal Olimpiyat Komiteleri Birliği (ANOCA), Pan Amerikan Spor Organizasyonu (PASO) ve Okyanusya Ulusal Olimpiyat Komiteleri’ni (ONOC) ve dolayısıyla 5 kıtayı temsil eden halkalar, ilk kez 1920 Antwerp Olimpiyatları’nda kullanıldı.

“Daha hızlı, daha yüksek, daha güçlü” anlamına gelen Latince “Citius, Altius, Fortius” sloganını, olimpiyatlara adapte eden isim de Baron Coubertin’dir. Coubertin, sporu güçlü bir eğitim aracı olarak kullanan Katolik mezhebine bağlı Dominikan rahibi ve öğretmen arkadaşı Henri Didon’un, okullar arası bir atletizm yarışmasında hatiplere has bir coşkuyla “Citius, Altius, Fortius” kelimeleriyle bitirdiği konuşmasından çok etkilenmişti.

“Citius, Altius, Fortius”u olimpiyatların düsturu haline getiren Coubertin, ilk kez 1924 Paris Olimpiyatları’nda tanıtılan sloganın, rekorlara meydan okuyan sporcular için olduğunu söyleyerek, “Bu üç kelime, etik güzelliği temsil ediyor” demişti.

Olimpiyat Marşı

“Koşuda, güreşte ve (gülle) atmada, soylu yarışmaların itici gücüyle parla” dizeleri birçok kişiye yabancı gelebilir. Aslında bu dizeler, sporun kalbinin attığı olimpiyatların, açılış töreninde seslendirilen Olimpiyat Marşı’nın orijinal halindeki, ufak bir bölümünden başka bir şey değil.

1894’teki ilk IOC toplantısında başkanlık koltuğuna geçen Yunan Demetrius Vikelas, vatandaşları şair Kostis Palamas ve operacı Spyridon Samaras’ı, oyunlara özgü bir marş yapmaları için görevlendirdi. Böylece koroyla söylenen kısa bir oratoryo olan Olimpiyat Marşı ortaya çıktı. Modern olimpiyatların ilki olan 1896 Atina’nın açılış töreninde seslendirilen marş, sözleri şarkıya uyarlandıktan sonra Resmi Olimpiyat Marşı olarak 1958’de Japonya’nın başkenti Tokyo’da düzenlenen 54. IOC Toplantısı’nda tescillendi.

Olimpiyat Marşı’nın Türkçe çevirisi şöyle:

Ey kadim (antik) ölümsüz ruh,

Güzelliğin, yüceliğin ve hakikatin tertemiz babası

(Gökten) in, göster kendini ve şimşek gibi çak

Sahip olduğun yer ve gökyüzünün ihtişamıyla

Koşuda, güreşte ve (gülle) atmada,

Soylu yarışmaların itici gücüyle parla

Ve dalı solmayan çiçeklerle donat

Vücudunu, muktedir ve saygı duyulur yap

Ovalar, dağlar ve denizler seninle ışıldar

Eflatun beyaz büyük bir mabet gibi

Sana tapmak için bu mabede koşar

Ey her ulusun kadim ölümsüz ruhu

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

TOKYO (AA) – Organizasyonda şu ana kadar iki altın madalya kazanan Kosova, tarihi bir başarıya şimdiden imza attı. Zor zamanlarda geçirdikten sonra bağımsızlığını 2008’de ilan eden ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından 2014’te tanınan Kosova, tarihinde ikinci kez olimpiyatlarda yer alıyor.

2016 Rio’da judo branşında kadınlar 52 kiloda Majlinda Kelmendi’yle ilk madalyasını altın olarak alan Kosova, Tokyo’da da bu branşta etkili oldu.

Tokyo’da ilk üç günde 2 altın madalya elde eden Kosova’ya başarıları yine judocular getirdi. Kosova’da kadınlar 48 kiloda Distria Krasniqi ve 57 kiloda Nora Gjakova’yla Tokyo 2020’de altına uzandı.

Filipinler ve Bermuda’dan tarihi madalya

Filipinler ve Bermuda ilk olimpiyat altınını Tokyo 2020’de elde etti.

Olimpiyatlara 1924’ten bu yana katılan Filipinli sporcular, daha önce hiç altın madalya kazanamamıştı. Filipinler tarihine geçen isim ise kadın halterci Hidilyn Diaz oldu. 55 kiloda toplam 224 kilo kaldırıp olimpiyat rekoru kıran Diaz, ülkesinin olimpiyat tarihindeki ilk altınını alan sporcu olarak büyük bir başarıya imza attı.

Bermuda’yı temsil eden 33 yaşındaki kadın triatlet Flora Duffy, ülkesine olimpiyat tarihindeki ilk altın madalyasını kazandırdı. İlk kez 1936 Berlin’de yer alan Bermuda, sadece 1976 Montreal’de boks branşında bronz kazanmıştı. Duffy, triatlon branşını kazanarak Tokyo 2020’de ülkesi adına altına uzandı ve tarihe geçti.

Yüzmede 18 yaşındaki Tunuslu sporcu Ahmed Hafnaoui, büyük bir sürprize imza atarak erkekler 400 metre serbestte 3.43.36’lık derecesiyle altın madalya kazandı. Hafnaoui, bu başarısıyla ülkesi Tunus’a bu kategorideki ilk olimpiyat madalyasını götürdü.

Hong Kong da olimpiyat tarihindeki ikinci altın madalyasını erkekler eskrim flörede Cheung Ka Long kazandırdı.

Rusya’nın milli marşı çalınmadı

Uluslararası Olimpiyat Komitesinden aldığı ceza nedeniyle kendi ülkelerinin adı yerine Rusya Olimpiyat Komitesi adı altında yarışlara katılıp şimdiye kadar 5 altın madalya kazanan Rus sporcular, marşlarını söyleyemedi.

Rusya’nın marşı yerine Rus besteci Pyotr Çaykovskiy’nin 1. Konçertosu’nun bir bölümü madalya törenlerinde çalınıyor.

Japonya ev sahibi avantajını kullanıyor

Ev sahibi avantajını kullanmanın önemli olduğu olimpiyatlara Japonya da iyi başladı.

İlk 3 gün sonunda Japon sporcular 8 altın, 2 gümüş ve 3 bronz madalya elde etti.

Kaykayda 13 yaşındaki sporcudan altın

Olimpiyat tarihinde ilk kez yer alan kaykayda 13 yaşındaki Japon sporcu altın madalya kazanarak dikkatleri üzerine çekti.

Çocuk yaştaki sporcu Nishiya, bu kategorideki ilk altın madalyanın sahibi olarak bir ilki gerçekleştirdi.

Japon kardeşler tarihe geçti

Judoda Japon kardeşler Uta Abe ve Hifumi Abe, bireysel sporlarda aynı gün altın madalya alan kardeşler olarak tarihe geçti.

Uta Abe, kadınlar 52 kiloda, Hifumi Abe ise erkekler 66 kiloda aynı gün podyumun en üst basamağında yer aldı. Olimpiyat tarihinde ilk kez iki kardeş bireysel sporda aynı gün altın madalya kazanmış oldu.

ABD 17 yıl sonra kaybetti, Güney Kore 33 yıllık unvanını korudu

ABD Erkek Basketbol Takımı, tam 17 yıl sonra olimpiyatta maç kaybetti.

Tamamı NBA yıldızlarından oluşan ABD’nin olimpiyattaki 24 maçlık namağlup serisine Fransa nokta koydu.

Güney Kore Kadın Okçuluk Takımı ise 33 yıllık geleneği sürdürdü. Güney Koreli kadın okçular üst üste 9. olimpiyat altın madalyasını elde etti.

Olimpiyatta, 17 yaşındaki lise öğrencisi ABD’li yüzücü Lydia Jacoby de 100 metre kurbağalamada altın madalya alarak dikkati çekti.

TOKYO(AA) – Japonya Ulusal Stadı’nda gerçekleştirilen törene 950 davetli katıldı. Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu da seremoniyi tribünden takip etti.

Törene katılanlar arasında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile ABD Başkanı Joe Biden’ın eşi Jill Biden da yer aldı.

Törenin açılışını Japonya İmparatoru Naruhito gerçekleştirdi. 1964 Tokyo Olimpiyatları’nın açılışını da Naruhito’nun dedesi gerçekleştirmişti.

Törenin başında olimpiyatlarda hayatını kaybedenler için saygı duruşu yapıldı.

Geçen yıl yapılması gereken ama yeni tip koronavirüs nedeniyle (Kovid-19) 2021’e ertelenen 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları’nın açılış seremonisinde de seyirci yer almadı.

Kovid-19 gölgesinde gerçekleştirilen törende görsel efektler büyük beğeni topladı.

Kovid-19’dan dolayı sporcuların bir araya gelememesine vurgu yapılan dans gösterisinde “Ayrıyız ama yalnız değiliz” teması işlendi.

Pandemiye rağmen oyunların yapılmasına göndermede bulunan gösteride dansçılar; koşu bandı, kondisyon bisikleti ve kürek çekerek “Her şeye rağmen sporcunun spora dönmesi” sembolize edildi. Stat çatısında patlatılan havai fişekler törene renk kattı.

1964’teki oyunlar için Tokyo’ya gelen sporcuların diktiği ağaçlardan elde edilen kerestelerle yapılan, olimpiyat halkalarının birleşmesiyle, ülkelerin geçit töreni yapıldı.

İlk kez iki sporcu bayrak taşıdı

Tokyo 2020 açılış seremonisi bir ilke de ev sahipliği yaptı.

Oyunların açılış seremonisinde ülkelerin bayraklarını ilk kez iki sporcu taşıdı. Daha önceki olimpiyatlarda bir sporcu bu heyecanı yaşarken, Tokyo 2020 öncesi cinsiyet eşitliğini vurgu yapmak için iki sporcunun bayrağı taşıması yönünde karar alınmıştı.

Türkiye’nin bayrağını genç sporcular Merve Tuncel ile Berke Saka taşıdı

Oyunlarda 58’i erkek ve 50’si kadın olmak üzere toplam 108 sporcuyla mücadele eden Türkiye’nin bayrağını genç milli yüzücüler Merve Tuncel ile Berke Saka taşıdı.

16 yaşındaki Merve Tuncel ile 18 yaşındaki Berke Saka, dünyanın en büyük spor organizasyonunda bu gururu yaşama fırsatı buldu.

Rusya kafilesi bayrağıyla yürümedi

Doping skandalı sebebiyle oyunlara katılmasına izin verilmeyen Rusya’dan gelen sporcular, ülkelerinin bayrağıyla geçit töreninde yer alamadı.

Kendi adlarına katılan Rus sporcular, ulusal marşlarını kullanmadan madalya mücadelesini, Rusya Olimpiyat Komitesi adı altında verecek.

Bu arada Kuzey Kore de sporcularını Kovid-19 salgınından korumak amacıyla turnuvaya katılım sağlamayacağını açıklamıştı.

Sığınmacı sporcular da törende

2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları’nda Sığınmacı Olimpik Sporcular Takımı, olimpiyat bayrağı arkasında törende yer aldı. Bayrağı yüzmede mücadele edecek Yusra Mardini (Suriye) ile atletizm dalında madalya arayacak Tachlowini Gabriyesos (Eritre) taşıdı.

Dünya genelinde 82 milyon yerinden edilmiş insanı temsilen oyunlarda yer alan Sığınmacı Olimpik Sporcular Takımı, 12 branşta 29 sporcu ile mücadele edecek.

Olimpiyatların kurucu ülkesi konumundaki Yunanistan’ın ardından ikinci takım olarak tören alanına giren sığınmacı sporcular, dünyaya barış mesajı verdi.

Atletizm, badminton, boks, kano, bisiklet, judo, karate, tekvando, atıcılık, yüzme, halter ve güreş branşlarında mücadele edecek Sığınmacı Olimpik Sporcular Takımı’nda Rio 2016’ya katılan 6 sporcu, bir kez daha olimpiyat heyecanı yaşayacak.

Havai fişek gösterisi ve olimpiyat yeminiyle devam eden törende gökyüzünde görsel şölen sahnelendi.

1824 adet drone 2020 Tokyo logosu şeklinden dünya haritasına dönüştü. Renk cümbüşünün yaşandığı törende ünlü sanatçı John Lennon’un “Imagine” parçası çaldı ve farklı kıtalardan temsilciler parçayı farklı bir şekilde seslendirdi.

Öte yandan törende, 205 ülkeden 6 bin atlet ve takım görevlisi, 900 ziyaretçi ve 3 bin 500 basın görevlisi yer aldı.

Naruhito oyunları resmen başlattı

Japonya İmparatoru Naruhito, 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunları’nı resmen başlattı.

Törende konuşan Uluslararası Olimpiyat Komitesi Başkanı Thomas Bach, sporculara moral verip herkese desteklerinden dolayı teşekkür etti. Dayanışmanın önemine vurgu yapan Bach, yardımın, paylaşmanın ve merhamet göstermenin önemliliğinin altını çizdi.

Sığınmacı takımına teşekkür eden Bach, onlara barış dolu bir ev sundukların söyledi.

Olimpiyat bayrağının göndere çekildiği törende daha sonra Olimpiyat andı, japon öğrenciler tarafından okundu.

Oyunlardaki branşların anlatıldığı 50 pictograms ise büyük beğeni topladı.

Meşaleyi tenisçi Osaka yaktı

Yunanistan’dan alınan olimpiyat meşalesi Japonya’da 47 kenti dolaşarak tören alanına ulaştı.

Tokyo 2020’deki olimpiyat meşalesinde ilk kez hidrojen ateşi kullanıldı.

Ünlü Japon tenisçi Naomi Osaka, Fuji dağının eteğindeki olimpiyat meşalesini yaktı. Oyunlar süresince bu ateş sürekli yanacak.

Meşalenin yakılmasının ardından tören, havai fişek gösterisiyle sona erdi.

Tören 4 saat sürdü

Tokyo Olimpiyat Oyunları’nın açılış töreni 4 saat sürdü.

TSİ 14.00’te başlayan tören, saat 18.00’de bitti.

Tören sırasında stat dışında protesto

Tören sırasında Japonya Ulusal Stadı dışında olimpiyatların yapılmasına tepki gösteren bir grup Japon protestoda bulundu.

Stat etrafında toplanan az sayıdaki Japon, sloganlarla tepkilerini gösterdi. Emniyet güçleri stat etrafında sıkı tedbirler aldı.