Online kütüphane ve arşivler evde kalan okurların beğenisine sunuluyor

İSTANBUL (AA) – Yeni tip koronavirüsten (Kovid-19) etkilenen ülkelerde kamusal ve sosyal hayata yönelik kısıtlamalar gündeme gelirken, Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından “Hayat Eve Sığar” sloganıyla hayata geçirilen “Evde Kal” çağrısı yapılıyor.

Kültür sanat dünyasında da durma aşamasına gelen etkinliklere evden ulaşılabilmesi için yeni yollara başvuruluyor.

Bu kapsamda her türlü bilgi ve kaynağa ulaşmak adına hem dünyadan hem de Türkiye’den online kütüphane ve arşivler kitapseverlerin kullanımına sunuluyor.

e-kitaplar ücretsiz olarak okunabilecek

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan “Etkin Kütüphane Evinizde” etkinlikleri kapsamında farklı içerikler ve online aktiviteler, Twitter’da @kutuphanedeyiz, Instagram ve Facebook’ta @kutuphanedeyim, YouTube’da da “kütüphanedeyim” hesapları üzerinden, canlı olarak takip edilebilecek.

Yine Bakanlık tarafından başlatılan “Kütüphanem Cepte” mobil uygulaması ile de okurlar e-devlet üzerinden kütüphanelere üyelik gerçekleştirebilecek ve sistemde bulunan e-kitapları ücretsiz olarak okuma imkanı bulabilecek.

Aynı zamanda görme engelli vatandaşlar da “konusankitaplik.mkutup.gov.tr” adresinden hizmet veren “Milli Kütüphane Konuşan Kitaplık” vasıtasıyla 11 profesyonel kayıt stüdyosunda hazırlanan sesli kitaplardan yararlanabilecek.

Geçmişi Meclis-i Ayan ve Meclis-i Mebusan’a kadar uzanan Türkiye Millet Meclis Kütüphanesi’nin Kurumsal Açık Erişim Sistemi’nde 2 bin 500 yayın “acikerisim.tbmm.gov.tr” adresinden okurlarla buluşuyor.

Araştırmacılar ayrıca Türkiye Yazma Eserler Kurumu’nun transkripsiyon, tıpkıbasım ve yayınlarından “www.ekitap.yek.gov.tr” adresinden istifade edebiliyor.

Diyanet İşleri Başkanlığının akaid, fıkıh-ilmihal, hadis, gençlik, kadın ve aile gibi birçok başlıkta eseri hizmete sunduğu “diniyayinlar.diyanet.gov.tr” adresinde, hem Türkçe hem yabancı dillerde yayınlar yer alıyor.

Aylık yayınlanan Diyanet, Diyanet Çocuk, Diyanet Aile dergilerinin yanı sıra üç ayda bir yayımlanan Diyanet İlmi dergi de online olarak okura açıldı.

Bilimsel ve kültürel içerikler

İSAM Kütüphanesi’nin uzaktan erişime açık “Türk Tarih, Edebiyat, Kültür ve Sanat Makaleleri Veri Tabanı”nda çeşitli Türkçe ilmi yayımlarda yer alan 60 bin 938 makale “tp2.isam.org.tr” sayfasından kullanıma sunuluyor.

Hollandalı tarihçi ve mimari uzmanı Machiel Kiel’in, 1950-1960 yılları arasında Balkanları dolaşarak, bugün birçoğu yok olmak üzere olan Osmanlı eserlerini fotoğrafladığı arşiv, “www.nitistanbul.org/kielarchive/index.php” adresinden görülebiliyor.

Ücretsiz e-kitap çalışması olarak ortaya çıkan “Gutenberg Projesi” kapsamında telif hakkı dolmuş kitaplar, e-pub, mobi, pdf ve html formatlarından “www.gutenberg.org” adresi üzerinden indirilebiliyor.

Bilimsel ve kültürel içeriklerin yanı sıra dil öğrenmek için birçok kaynak barından “openculture.com” adresinden de ücretsiz olarak film, video, kitap ve online dersler takip edilebiliyor.

Cambridge Üniversitesi Yayınevi, 700 ders kitabını koronavirüs tedbirleri kapsamında evinde kalanlar için “www.cambridge.org” adresinden mayıs ayı sonuna kadar ücretsiz erişime açtı.

SALT Galata ise bu süreçte yüzlerce dijital belgeden oluşan arşiv koleksiyonunun yanı sıra e-yayınlar, blog yazıları ve web projelerini “saltonline.org” adresinden ziyaretçilerin kullanımına sundu.

15 milyondan fazla kitaba erişim açık

Dünyanın en büyük dijital kütüphanesi olarak gösterilen “archive.org”, 15 milyondan fazla kitap ve farklı türde yazılı-basılı kaynağa herkese açık, ücretsiz ve tam metin olarak erişim imkanı sağlıyor.

ABD başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden 150’ye yakın üniversitenin işbirliğiyle kurulan online kütüphane HathiTrust, “www.hathitrust.org” adresinden Türkiye ve Türk tarihiyle ilgili kaynakların da yer aldığı 3 milyona yakın eseri okurların kullanımına açıyor.

Ayrıca dünya genelinde basılmış ve telif hakları sona ermiş farklı dillerde binlerce kitabın tam metin içeriğine Google Kitaplar’ın “books.google.com” sayfasından erişilebiliyor.

Avrupa Birliği tarafından hayata geçirilen “Europeana Collections” projesi de Avrupa’da bulunan kütüphane, müze ve arşivlerin koleksiyonlarındaki 50 milyondan fazla materyali, “www.europeana.eu” adresinden web ortamına taşıyor.

“www.noexcuselist.com” adresinden üniversitelerin yayınladıkları derslerden, online müzelere, elektronik kitaplardan müzik derslerine kadar pek çok alanda ücretsiz eğitim kaynaklarına ulaşılabilirken, dünya çapında çok sayıda kütüphane ve müzeden dijital materyaller de ABD Kongre Kütüphanesi ve UNESCO işbirliğiyle hayata geçirilen Dünya Dijital Kütüphanesi’nin (World Digital Library) “www.wdl.org” sayfasında görülebiliyor.

Fransa Milli Kütüphanesi öncülüğünde Fransa, Mısır, Türkiye, Lübnan ve Filistin’den kütüphane ve araştırma kurumlarının işbirliğiyle hayata geçirilen “Bibliotheques d’Orient” (Doğu Kütüphaneleri)
projesi kapsamında, Orta Doğu bölgesinin tarih, coğrafya ve kültürüyle ilgili belgeleri bir araya toplayan “heritage.bnf.fr/bibliothequesorient/en” adresinde 10 binden fazla belge açık erişime sunuluyor.

Çocuklara özel içerikler

İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) hazırladığı, aralarında “Tiyatroda Bir Gün”, “Opti ile Pesi: Komşuluk Şarkısı” ve “Fanfar – Müzikli Bir İstanbul Masalı”nın bulunduğu çocuk kitapları dijital dünyada minik okurlarla buluşuyor.

Bernard van Leer Vakfı’nın desteğiyle yayımlanan kitaplara “www.iksv.org/tr/iksv-alt-kat/cocuk-kitaplari” adresinden animasyonlarına ise İKSV YouTube sayfası ve İKSV Mobil App üzerinden ulaşılabiliyor.

Sakıp Sabancı Müzesi’nin “www.sakipsabancimuzesi.org/tr” adresinde “Ben Eserleri Koruyorum”, “Ben Picasso”, “Ben Cengiz Han”, “Ben Rodin”, “Ben Venedik Taciri”, “Ben Dali”, “Ben Halı” ve “Ben Kitap” kitapları sesli olarak yer alıyor.

Dünyanın farklı bölgelerinden çocuk kitaplarını online ortamda toplama amacıyla kurulan Uluslararası Dijital Çocuk Kütüphanesi’nin “en.childrenslibrary.org” adresli sitesinde, farklı dillerde 5 bine yakın çocuk kitabının tam metni bulunuyor.

Anadolu Üniversitesi Türk Dünyası Bilim Kültür ve Sanat Merkezi için hayata geçirilen 360 Sanal Gezi platformu, eğitime ara verilen bu günlerde öğrenciler ve veliler için yeni bir öğrenme deneyimi sunuyor.

Milli Eğitim Bakanlığı’nın Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden eğitimin aksamadan yürütülmesi çalışmalarına katkı sunan Anadolu Üniversitesi bu yeni platformla İslam Bilim Tarihi derslerine katkı sağlarken, Türk Dünyası Bilim Kültür ve Sanat Merkezi’nde bulunan tüm eser ve bilgileri sanal olarak evlere taşıyor.

Online erişime açılan dergiler

Tarık Tufan, Hakan Günday, Ahmet Mümtaz Taylan ve İlber Ortaylı’nın aralarında bulunduğu birçok ünlü ismin yazılarının yer aldığı Tuhaf dergisi, “Evde Kal Özel Sayısı”nı “tuhafdergi.com/Tuhaf_Ozel.pdf” bağlantısıyla dergi okurlarının istifadesine sundu.

“Evde Kal” çağrısına destek verenlerden Serçe Edebiyat, Kültür ve Sanat özel seçkisini, Mahalle Mektebi dergisi de son sekiz yayınını online erişime açtı.

Ayrıca meraklılarına dijital okuma deneyimi sunan “issuu.com” adresinden binlerce dergi yayınına ulaşılabiliyor.

Aişe Hümeyra Bulovalı

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

ANKARA (AA) – AA muhabirinin Kişisel Verileri Koruma Kurumundan aldığı bilgiye göre, kurum karar organı Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), işverenlerin çalışanlar ya da müşterilerden aşı olup olmadığı ya da PCR test sonucu istemelerine yönelik genelgelere ilgili Kişisel Verilerin Korunması Kanunu açısından nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine ilişkin görüş sorulması üzerine konuyu gündeme aldı.

Kurul, salgınla mücadele kapsamında yetkili kurumlar ve işverenlerin aşı ve PCR test sonucunu işlemesinin kanuna aykırı olmadığına karar verdi.

Kurulun kararında, dünya genelinde yayılma hızı giderek artan Kovid-19 virüsünün neden olduğu hastalıklardan korunmak için aşıların kullanıma sunulduğu hatırlatıldı.

Devletlerin, kamu sağlığının korunmasını teminen iş yerleri de dahil olmak üzere toplu halde bulunulacak alanlarda Kovid-19 aşı bilgisi veya PCR testi sonuçlarının işlenmesi zorunluluğunu getirdiği aktarılan kararda, İçişleri Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı genelgelerinde de karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik risklerine yönelik koruyucu ve önleyici tedbirler alındığı, iş yeri ya da işveren tarafından Kovid-19 aşı bilgisi veya negatif sonuçlu PCR test bilgisinin istenebileceğinin belirtildiğine işaret edildi.

Bilgiler kanundaki şartlara göre işlenmeli

Kararda, kişilerin tahlil, test, rapor, aşı gibi sağlık durumlarına ilişkin bilgilerin Kanuna göre kişisel sağlık verisi olduğu ve bu bilgilerin Kanunun 6. maddesinde yer verilen işleme şartlarına uygun olarak işlenmesi gerektiği kaydedildi.

Kovid-19’un dünya çapındaki sağlık, sosyal hayat ve ekonomi üzerindeki etkileri dikkate alındığında, salgınla mücadele kapsamında aşı durumu ve PCR test sonucu gibi kişisel sağlık verilerinin kamu sağlığının, kamu güvenliğinin ve kamu düzeninin korunması amacıyla işlenmesi gerekliliğinin ortaya çıktığı ifade edilen kararda, Kanunun 28. maddesinde “kişisel verilerin milli savunmayı, milli güvenliği, kamu güvenliğini, kamu düzenini veya ekonomik güvenliği sağlamaya yönelik olarak kanunla görev ve yetki verilmiş kamu kurum ve kuruluşları tarafından yürütülen önleyici, koruyucu ve istihbari faaliyetler kapsamında işlenmesi” halinde kanun hükümlerinin uygulanmayacağının düzenlendiği aktarıldı.

Kararda, salgın hastalık gibi kamu güvenliği ve kamu düzenini tehdit eden durumlarda bu tehdidi ortadan kaldırabilmek ve salgın hastalığın bulaşıcılığının önüne geçilebilmesini sağlamak amacıyla kanunla yetki verilmiş kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülen faaliyetler kapsamında kişisel verilerin işlenmesinin, Kanunun 28. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Kurulun kararında, Kovid-19’un sebebiyet verdiği salgın hastalığın kamu güvenliği ve kamu düzenini tehdit etmesi sebebiyle ve hastalığın yayılımını engellemek amacıyla, aşı bilgisi, negatif sonuçlu PCR test bilgisinin iş yeri/işverenler tarafından işlenmesinin söz konusu kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülen önleyici ve koruyucu faaliyetler kapsamında gerçekleştirilebileceği, dolayısıyla bu faaliyetlerin Kanun kapsamı dışında olduğu aktarıldı.

Ayrıca kararda, salgın kapsamında yürütülen kamu güvenliğini ve kamu düzenini koruma amacına yönelik faaliyetler dışında kalan ya da bu amacı aşan nitelikteki kişisel veri işleme faaliyetlerinin ise Kanun kapsamında yer alacağı vurgulandı.

ANKARA (AA) – Wall Street’in haberine göre, DSÖ yetkilileri, Bilimsel Danışma Grubu kurulduğunu ve ilk görevlerinden birinin koronavirüsün Çin’in Wuhan şehrindeki bir laboratuvardan çıkıp çıkmadığını tespit etmek olduğunu söyledi.

Ekibin; laboratuvar güvenliği uzmanları, biyogüvenlik uzmanları ve genetikçiler ile hayvan hastalıkları uzmanları dahil olmak üzere 20 uzmandan oluşacağı bildirildi.

Bir DSÖ yetkilisi, yeni ekibin “önceliğinin ilk raporların tespit edildiği ülkede veri ve erişim olması gerektiğini” belirtti.

DSÖ-Çin raporu

DSÖ-Çin ortak çalışmasıyla Kovid-19’un kökenine ilişkin açıklanan raporda, Kovid-19’un yarasalardan insanlara başka bir hayvan yoluyla bulaştığı öne sürülmüştü.

Raporda, Kovid-19’un laboratuvardan çıkma ihtimali ise “en düşük ihtimal” olarak gösterilmişti.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus ise Kovid-19’un laboratuvardan çıkma ihtimalinin “en düşük” hipotez olduğunun iddia edildiği DSÖ raporuna ilişkin, “Bu değerlendirmenin yeterince kapsamlı olduğuna inanmıyorum. Daha sağlam sonuçlara ulaşmak için daha fazla veri ve çalışmaya ihtiyaç duyulacak.” açıklamasını yapmıştı.

Çin, DSÖ’nün Kovid-19’un kökenleri hakkında yeni bir soruşturma başlatılması yönündeki çağrılarını reddetmişti.



Koronavirüs Haber Indeksi


Rusya Koronavirüs  | Hindistan Koronavirüs | İngiltere Koronavirüs | Almanya Koronavirüs | Fransa Koronavirüs | İtalya KoronavirüsKoronavirüs AşısıKoronavirüs TedbirleriSokağa Çıkma KısıtlamasıSağlık Bakanı AşıBrezilya KoronavirüsBioNTechSputnik-VYerli Aşıİran KoronavirüsABD KoronavirüsKoronavirüsü YenenJaponya KoronavirüsEsnaf Koronavirüs Haberleri