Dışişleri Bakanlığı

“100. Yılında 1919: Arşivimizden Belgeler” özel yayını daha önce yayınlanmamış belgeler içeriyor

ANKARA (AA) – Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Milli Mücadelenin 100. yılı vesilesiyle 11. Büyükelçiler Konferansı sırasında tanıttığı “100. Yılında 1919: Arşivimizden Belgeler” özel yayını daha önce yayınlanmamış belgeler içeriyor

“100. Yılında 1919: Arşivimizden Belgeler” başlıklı özel yayınla, Dışişleri Bakanlığı arşivinde muhafaza edilen 1919 yılına ait belgeler, 11. Büyükelçiler Konferansı vesilesiyle Milli Mücadelenin 100. yılında ilk kez kamuoyuna sunuldu.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun “Sahada ve Masada Güçlü Diplomasi” temasıyla Ankara ve Samsun’da düzenlenen 11. Büyükelçiler Konferansı sırasında tanıttığı ve AA muhabirinin edindiği özel yayın, Türkiye’nin Milli Mücadele tarihine dair daha önce hiç yayınlanmamış belgeleri içeriyor.

Özel yayın, Türk milletinin 100 yıl önce Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları önderliğinde milli iradenin üstünlüğü ve tam bağımsızlığa dair kararlılığını ortaya koyduğu belgeleri gelecek nesillere ulaştırma özelliğini taşıyor.

Milli Mücadelenin 1919’dan Millet Meclisinin toplandığı Nisan 1920’ye kadar devam eden ilk evresi olan Heyet-i Temsiliye dönemine ait birçok belge, sahadaki gerçekliğin ve Türk halkının kararlılığının uluslararası alanda etkin aktörlere tanıtılması gayesi etrafında şekillenen bir diplomasi örneği sergiliyor. 25 belgenin seçilerek yer verildiği çalışma, Milli Mücadelenin ilk evresindeki diplomatik çabalara odaklanıyor.

Türk devletinin güçlü diplomasi geleneğinin önemli örneklerini ortaya koyan Milli Mücadele dönemine ait belgeler, “Milli Mücadele Diplomasisi” başlığıyla, uluslararası arşiv yayıncılığı standartlarına sahip ciltler halinde akademik ilkeler göz önünde tutularak hazırlandı.

Milli Mücadele dönemi belgelerinin Kurtuluş Savaşının zaferle sona erdiği Başkumandanlık Meydan Muharebesi’nin yıl dönümü olan 1922 yılının 100. yılına kadar her yıl yayınlanması öngörülüyor.

Dışişleri Bakanlığı Arşiv Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan Büyükelçiler Konferansı özel yayınına, e-kitap olarak Dışişleri Bakanlığı Arşiv Başkanlığı internet sayfasından (www.diad.mfa.gov.tr) ulaşılabilecek.

Gelecek dönemde yapılacak Millî Mücadele Diplomasisi ve Türk dış politikasının önemli temaları ve dönemlerine dair belgelerden oluşan yayınların da e-yayın olarak paylaşılması planlanıyor.

İlk kez gün ışığına çıkan belgeler

Dışişleri Bakanlığının özel yayınında gün ışığına ilk kez çıkan belgeler arasında bazı mektup, telgraf ve yazışmalar dikkati çekiyor.

Bunlardan biri “Sivas Kongresi Reisi” olarak Mustafa Kemal’in ve Kongre yetkililerinin ABD Senatosu Başkanına gönderdikleri mektup. Mektup, Sivas Kongresi hakkında bilgi veriyor ve ABD Senatosunun Anadolu’ya sahadaki durumu tarafsız bakışla inceleyecek bir heyet göndermesini talep ediyor.

Bu mektupta aynı zamanda Atatürk’ün “Mustapha Kemal Pasha” yazarak Latin harfleriyle attığı bilinen ilk imzası bulunuyor.

Bir başka belge de Mustafa Kemal’in Osmanlı hükümetinin Birinci Dünya Savaşında tarafsız kalamayacağına dair düşüncesini belirttiği telgraf. Samsun’da 15. Fırka Kumandanı İsmail Bey’e gönderilen telgrafta Mustafa Kemal, halkın İngilizlerin tahliyesinden memnun olduğunu belirtiyor ve “harpte tarafsızlığın sürdürülmesinin Osmanlı hükümetince maddi olarak mümkün olmadığını” ifade ediyor.

Milli Mücadeledeki diplomatik çabalara örnek teşkil eden belgelerden birinde de Mustafa Kemal’in Anadolu’ya gelen yabancılardan oluşan heyete Milli Mücadelenin en iyi şekilde tanıtılarak olumlu izlenim yaratılmasına dair çeşitli kolordu ve fırka komutanlarına gönderdiği talimat yer alıyor.

Muhabir: Tuğrul Çam

'Afrika'nın barış, istikrar ve kalkınma çabalarına tam destek veriyoruz'

ANKARA (AA) – Türkiye, dünya sahnesinde etkinliği giderek artan Afrika kıtasının barış, istikrar ve kalkınma yönündeki çabalarına tam destek veriyor.

Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Afrika Birliğinin kuruluş yıl dönümüne tekabül eden 25 Mayıs’ın Afrika Günü olarak ilan edildiği hatırlatılarak, Birliğin ve Afrika halklarının bu anlamlı günü kutlandı.

Bu gün dolayısıyla her yıl Türkiye’de de çeşitli etkinlikler düzenlendiğine işaret edilen açıklamada, bu yıl Afrika Günü kapsamında, 23 Mayıs’ta Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde, Somali Cumhurbaşkanı Muhammed Abdullah Muhammed Farmajo’nun eşi Zeynep Abdi Muallim’in onur konuğu olduğu iftar programı düzenlendiği hatırlatıldı.

Etkinlik vesilesiyle, Ankara’daki Afrika ülkelerinin büyükelçi eşlerinin katkılarıyla hazırlanan “Afrika Yemek Kültürü” kitabının tanıtımının da yapıldığı kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Dünya sahnesinde etkinliği giderek artan Afrika kıtasının barış, istikrar ve kalkınma yönündeki çabalarına tam destek veriyoruz. Afrika Ortaklık Politikamız doğrultusunda ve 2020’de ülkemizde yapılması öngörülen 3. Türkiye-Afrika Zirvesi’ne giden süreçte, Afrika ülkeleri ve Afrika Birliği ile her alanda iş birliğimizi geliştirmeye ve dayanışma sergilemeye devam edeceğiz.”

Dışişlerinden Macron'a SDG tepkisi

ANKARA (AA) – Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, terör örgütü PKK’nın Suriye uzantısı PYD/YPG güdümündeki sözde Suriye Demokratik Güçleri (SDG) heyetini kabul etmesini kınadı.

Aksoy, Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un PYD/YPG’nin sözde SDG heyetini kabul etmesine ilişkin Bakanlığa yöneltilen soruya yazılı cevap verdi.

Aksoy, “Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un terör örgütü PKK’nın Suriye uzantısı PYD/YPG güdümündeki sözde SDG heyetini kabul etmesini kınıyoruz. Terör örgütü uzantılarına suni meşruiyet kazandırmaya yönelik bu teşebbüs, müttefiklik ilişkileriyle bağdaşmayan son derece yanlış bir adımdır.” ifadelerini kullandı.

Sözcü Aksoy, şunları kaydetti:

“Suriye’nin siyasi birliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan gündemlerin ilerletilmesine müsaade edilmemesinin önemini ve Türkiye’nin milli güvenliğini temin etmek için gerekli gördüğü önlemleri almaktan çekinmeyeceğini tekrar hatırlatıyoruz.”

Hariciyede kadın diplomatların temsil oranı artıyor

ANKARA (AA) – Dışişleri Bakanlığında kadın büyükelçi sayısı 2012’de 22 iken, 2019’da bu rakam yaklaşık 3 kat artarak 63’e, kariyer memuru sayısı da 575’ten 622’ye yükseldi.

Dünyada en fazla diplomatik temsilciliği bulunan ülkeler arasında beşinci sırada yer alan Türkiye, dış politikada küresel kapsama alanını en hızlı genişleten ülkeler arasında bulunuyor.

Diplomatik misyon sayısı hızla artarken, kadın çalışan sayısında da son yıllarda büyük artışın görüldüğü Dışişleri Bakanlığında kadınlar, yürüttükleri üst düzey görevlerle Türk dış politikasının oluşturulması ve yürütülmesinde önemli rol oynuyor.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Türkiye’nin 2002’de dış misyon sayısı 163 iken, bu rakam 2019’da 142 büyükelçilik, 85 başkonsolosluk, 13 daimi temsilcilik, 1 ticaret ofisi ve 1 konsolosluk ajanlığıyla 242’ye ulaştı.

Kaynaklar, bakanlık bünyesinde, merkezde 735 ve yurt dışında bin 35 olmak üzere toplam bin 770 kariyer memurunun görev yaptığı bilgisini paylaşarak, kadın kariyer memurlarının sayısının merkezde 263, yurt dışında 359 olmak üzere toplam 622 olduğunu belirtti.

Merkez teşkilatında 5’i kadın 19 genel müdürün görev yaptığı Dışişleri Bakanlığında, mevcut 51 genel müdür yardımcısından 22’sinin kadın diplomat olduğu belirtildi.

Kadın büyükelçi sayısı 2002’de 14 iken, bu rakamın 2016’da 37’ye, 2019’da ise 63’e ulaştığını bildiren kaynaklar, 6’sı siyasi atama olmak üzere yurt dışında görevde bulunan kadın misyon şefi sayısının 37 olduğunu kaydetti.

Öte yandan Türkiye’nin Afrika’daki 42 büyükelçiliğinde 12 kadın büyükelçi görev yapıyor.

Kadın büyükelçiler ve görev yerleri

Türkiye’nin Asuncion Büyükelçisi Armağan İnci Ersoy Paraguay’da, Türkiye’nin Manila Büyükelçisi Artemiz Sümer Filipinler’de, Türkiye’nin Punom Pen Büyükelçisi Ayda Ünlü Kamboçya’da, Türkiye’nin Havana Büyükelçisi Ayşe Berris Ekinci Küba’da, Türkiye’nin Kuveyt Büyükelçisi Ayşe Hilal Sayan Koytak Kuveyt’te, Türkiye’nin Yaounde Büyükelçisi Ayşe Saraç Kamerun’da, Türkiye’nin Muskat Büyükelçisi Ayşe Sözen Usluer Umman’da, Türkiye’nin Windhoek Büyükelçisi Berin Makbule Tulun Namibya’da, Türkiye’nin Kigali Büyükelçisi Burcu Çevik Ruanda’da görev yapıyor.

Türkiye’nin Santo Domingo Büyükelçisi Didem Ela Görkem Gökçe Dominik Cumhuriyeti’nde, Türkiye’nin Bogota Büyükelçisi Ece Öztürk Kolombiya’da, Türkiye’nin Pretorya Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen Güney Afrika’da, Türkiye’nin Ljubljana Büyükelçisi Esen Altuğ Slovenya’da, Türkiye’nin Bangkok Büyükelçisi Evren Dağdelen Akgün Tayland’da, Türkiye’nin Tiflis Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan Gürcistan’da, Türkiye’nin Lüksemburg Büyükelçisi Fazilet Dağcı Çığlık Lüksemburg’da görevini yürütüyor.

Türkiye’nin Bükreş Büyükelçisi Füsun Aramaz Romanya’da, Türkiye’nin Santiago Büyükelçisi Gülin Dinç Şili’de, Türkiye’nin Riga Büyükelçisi Gülsun Erkul Letonya’da, Türkiye’nin Bratislava Büyükelçisi Aslıgül Üğdül Slovakya’da, Türkiye’nin Kito Büyükelçisi Oya Tunga Çağlı Ekvator’da, Türkiye’nin Abidjan Büyükelçisi Yonca Özçeri Fildişi Sahili’nde, Türkiye’nin Tallin Büyükelçisi Hayriye Kumaşçıoğlu Estonya’da, Türkiye’nin Port of Spain Hayriye Nurdan Erpulat Trinidad ve Tobago’da, Türkiye’nin Minsk Büyükelçisi Nilvana Darama Belarus’ta, Türkiye’nin Lizbon Büyükelçisi Lale Ülker Portekiz’de, Türkiye’nin Gaborone Büyükelçisi Meltem Büyükkarakaş Botsvana’da görev yapıyor.

Türkiye’nin Kuala Lumpur Büyükelçisi Merve Safa Kavakçı Malezya’da, Türkiye’nin Akra Büyükelçisi Özlem G. Ergün Ulueren Gana’da, Türkiye’nin Bujumbura Serap Ataay Burundi’de, Türkiye’nin Podgoritsa Büyükelçisi Songül Ozan Karadağ’da, Türkiye’nin La Paz Büyükelçisi Serap Özcoşkun Bolivya’da, Türkiye’nin Malabo Büyükelçisi Şebnem Cenk Ekvator Ginesi’nde, Türkiye’nin Lusaka Büyükelçisi Şebnem İncesu Zambiya’da, Türkiye’nin Üsküp Büyükelçisi Tülin Erkal Kara Makedonya’da, Türkiye’nin Addis Ababa Büyükelçisi Yaprak Alp Etiyopya’da, Türkiye’nin Maputo Büyükelçisi Zeynep Kızıltan’da Mozambik’te görevini yürütüyor.

Muhabir: Zuhal Demirci, Nazlı Yüzbaşıoğlu