DOKAP

Karadeniz'in kültür envanteri kayıt altına alındı

İSTANBUL (AA) – Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DOKAP) tarafından yürütülen "Karadeniz'de Zamanın İzleri – Karadeniz Kültür Envanteri Projesi" kapsamında 8 şehirdeki kültür varlıkları kayıt altına alındı.

Konuya ilişkin yapılan açıklamaya göre, DOKAP bölgesindeki Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon şehirlerini kapsayan çalışma, konularında uzman akademisyen ve bilim adamlarının katkılarıyla araştırma, tespit, belgeleme (görsel, işitsel, yazılı), veri tabanına işleme ve raporlama şeklinde yürütüldü.

Yaklaşık 2 yıldır çalışmaları devam eden projede, "Karadeniz Kültür Envanteri" taşınmaz kültür varlıkları, doğal varlıklar, halk kültürü ve müzeler başlıkları altında sınıflandırıldı.

Türkiye'de ilk kez geniş ölçekli bir çerçevede hazırlanan, binlerce varlığın sınıflandırıldığı geniş bir veritabanı olarak, kültürel varlıkların takibi, turizmin gelişmesi ve çevresel sürdürülebilirliğe önemli katkıda bulunmayı amaçlayan envanter kapsamında 5 bin 697 taşınmaz kültür varlığı kayda geçirildi.

– Literatür çalışmaları sonucunda 496 doğal varlık bileşeni tespit edildi

Çalışma çerçevesinde, resmi rakamlara göre 4 milyon 26 bin 821 kişinin yaşadığı 48 bin 256 metrekarelik alanda kurulu 8 il ve 99 ilçe uzmanlar tarafından değerlendirilerek, bölgede araştırma keşifleri yapıldı.

Projenin keşifleri sırasında 70 bin kilometreden fazla yol katedildi. 320 bini aşkın fotoğraf ile 42 bin dakikanın üzerinde 4K video kaydı, 300 adet 360 derece video ve 250 adet 360 derece fotoğraf çekildi.

Literatür çalışmaları sonucunda toplam 496 doğal varlık bileşeni tespit edildi. Saha çalışmalarının ardından doğal varlıklar bileşenindeki 64 varlığın bir kısmının tescilsiz olduğu bir kısmının ise çeşitli nedenlerle (kesilme, devrilme, yangına maruz kalma, kuruma, baraj yapımı esnasında tahrip edilme) alandan kaybolduğu belirlendi.

Keşifler sırasında DOKAP bölgesinin hiç bilinmeyen yerlerine de gidilerek, daha önce tescil edilmemiş 309 doğal varlık daha tespit edildi ve kayıt altındaki doğal varlık sayısı 741'e ulaştı. 35 farklı bileşenden oluşan bu tespitler, şelaleler, göller, anıt ağaçlar, ormanlar, mağaralar, yer altı şehirleri, kanyonlar ve yaylalardan oluşuyor.

Bu bileşenlerin fotoğraflarından videolarına, koordinatlarından yükseltilerine, derinliklerinden uzunluklarına, çaplarından boylarına, hastalıklarından yaşama güçlerine kadar birçok nitelik ve niceliği de belirlenerek, kayda geçirildi.

– Proje için özel yazılım üretildi

Proje için özel olarak "Entegrasyon ve Yayın Sistemi" (ONEYYAS) adlı online kültür envanter yazılımı üretildi.

Yerli imkanlarla üretilen yazılım, Türkiye'de ilk kez tüm disiplinlerin bir arada toplandığı çevrim içi entegre envanter yönetim sistemi olarak, bölgenin tüm kültürel, ticari, sosyal ve turizm aktivitelerine etkin olarak hizmet verebilecek. Ayrıca projenin tüm verileri, "karadeniz.gov.tr" adresinden yayına sunulmaya başladı.

– Karadeniz'in halk kültürü uluslararası standartlarda incelendi

Projede Karadeniz'in halk kültürü de ayrıntılı ve uluslararası standartlarda incelenerek yeniden kayda geçirildi.

Geleneklerden adetlere, sosyal ilişkilerden farklı din ve sınıf kültürlerine, doğumdan son yolculuğa kadar Karadeniz insanının serüveni, Karadeniz Kültür Envanterinde "halk kültürü" başlığı altında derlendi.

Çalışmada ekonomik faaliyetler, tarihsel ve kültürel geçmişinden bugünkü mevcut durumuna kadar incelenerek, geleneksel sanatlar ve zanaatkarlar değerlendirildi. Aşıklık geleneğinden Karadeniz efsanelerine, hayatın içindeki edebiyattan sosyal yaşamdaki kültürel kimlik göstergelerine, yemek kültüründen halk hekimliği, halk hukuku, halk meteorolojisi, halk takvimi gibi pek çok folklorik değer de kayıtlandı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen DOKAP Başkanı Yusuf Mengi, Karadeniz'i doğru tanıtarak, gelecek nesillere anlatılması gerektiğini ifade etti.

Karadeniz Kültür Envanteri çalışmasının sadece bir araştırma, veri toplama çabasından ibaret olmadığına işaret eden Mengi, "Amacımız toplanacak bilimsel verilerden yola çıkarak, 21. yüzyıl başında Karadeniz'in bir kültür ve doğal bölge olarak ilerlemesi için gereken adımlara ve politikalara ilişkin önerilerde bulunmaktır." ifadesini kullandı.

Mengi, projenin önemine ilişkin ise şunları kaydetti:

"Karadeniz Kültür Envanteri Projesi, Doğu Karadeniz coğrafyasının sahip olduğu tüm değerlerin belirlenmesini, bu değerlerin önce korunup sonra da tek tek ekonomiye kazandırılarak bölge insanının ekonomik ve sosyal yönden eşik atlamasını sağlayacaktır. Bu sebeple proje, öncelikle Karadeniz ürününün geliştirilmesi ve esnek alt başlıklar halinde çeşitlendirilmesi gibi konuları dikkate alan bir yaklaşımla hazırlandı."

Karadeniz'in kültür envanteri çıkarıldı

GİRESUN (AA) – Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığınca yürütülen "Kültür Envanteri Projesi" ile Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Gümüşhane, Bayburt, Rize ve Artvin'deki kültür envanteri çıkarıldı.

Proje, binlerce varlığın sınıflandırıldığı bir veritabanı olarak kültürel varlıkların takibi, turizmin gelişmesi ve çevresel sürdürülebilirliğe önemli katkıda bulunacak.

Karadeniz Kültür Envanteri, "taşınmaz kültür varlıkları", "doğal varlıklar", "halk kültürü" ve "müzeler" başlıkları altında sınıflandırıldı.

Projede 320 bini aşkın fotoğraf, 42 bin dakikanın üzerinde 4K video kaydının yanında 300 adet 360 derece video ve 250 adet 360 derece fotoğraf ilavesiyle ayrıntılı çalışma yapıldı.

Proje kapsamında Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon'da 5 bin 697 taşınmaz kültür varlığı kayıt altına alındı. Literatür çalışmaları sonucunda DOKAP Bölgesi'nde toplam 496 doğal varlık bileşeni tespit edildi.

Ayrıca Karadeniz'in halk kültürü çok ayrıntılı ve uluslararası standartlarda incelenerek, yeniden kayıt altına alındı.

Giresun Valisi Harun Sarıfakıoğulları, projenin lansman toplantısında yaptığı konuşmada, kültür varlıklarının, tarihin derin izleri arasından gelen, ecdadın bugünlere ve geleceğe bıraktığı önemli miras değerlerinden örnekler taşıdığını söyledi.

Geçmiş medeniyetlerin izleri, hayat tarzları ve değerleri, doğa ile ilişkilerinin kültür varlıkları sayesinde öğrenildiğini belirten Sarıfakıoğulları, "Karadeniz Bölgesi, altyapısıyla ilk çağlara kadar birçok mitolojik hikayeye ev sahipliği yapan bir bölgedir. Yine bölge, bu tarih yolculuğunda çeşitli kavimlere ve kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Bölge genelinde bulunan kültür varlıkları, bölgenin tarihe tanıklığının en büyük göstergesidir." dedi.

DOKAP Başkanı Yusuf Mengi ise çalışmanın sadece bir araştırma, veri toplama çabasından ibaret olmadığını aktardı.

Toplanan bilimsel verilerden yola çıkarak, 21'inci yüzyıl başında Karadeniz'in bir kültür ve doğal bölge olarak ilerlemesi için gereken adımlara ve politikalara ilişkin önerilerde bulunmayı amaçladıklarını ifade eden Mengi, çok kapsamlı bir çalışma yapıldığını kaydetti.

Çok güzel sonuçlar aldıklarının altını çizen Yusuf Mengi, şöyle devam etti:

"Karadeniz Kültür Envanteri Projesi, Doğu Karadeniz coğrafyasının sahip olduğu tüm değerlerin belirlenmesini, bu değerlerin önce korunup sonra da tek tek ekonomiye kazandırılarak, bölge insanının ekonomik ve sosyal yönden eşik atlamasını sağlayacak doğru projeksiyonlara imkan verecektir."

Mengi, çalışmanın bölge ve ülke için bir model teşkil edeceğini ifade ederek, "Diğer bölgelerin bu projeyi uygulamasıyla ilgili bir modelleme yapmış olduk. Doğu Karadeniz gibi doğal ve kültürel anlamda başka rakibi olmayan bir bölgenin bu envanterinin yapılmış olmasını önemsemek gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Toplantıya, GAP Başkanı Sadrettin Karahocagil, KOP Başkan Yardımcısı Halil İbrahim Tongur, DOKA Genel Sekreteri Onur Adıyaman ile kurum müdürleri ve diğer ilgililer katıldı.

DOKAP 2. Kalkınma Eylem Planı'na hazırlanıyor

GİRESUN (AA) – Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, 2019-2023 yıllarını kapsayan 2. Kalkınma Eylem Planı'na hazırlanıyor.

Eylem Planı kapsamında Tokat, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Gümüşhane, Bayburt ve Artvin'i kapsayan 9 ilde turizm ve çevresel sürdürülebilirlik, ekonomik kalkınma, altyapı ve kentsel gelişme ile sosyal gelişme ekseninde projeler uygulandı.

DOKAP ile yörede yaşayan insanların gelir düzeyi ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi, bölgeler arası ve bölge içi farklılıkların giderilmesi, ulusal düzeyde ekonomik gelişme ve sosyal istikrar hedeflerine katkıda bulunma amaçlanıyor.

DOKAP bölgesinin yüz ölçümü ise Türkiye yüz ölçümünün yüzde 7,5'ini, nüfusu ise Türkiye nüfusunun yüzde 5,8'ini oluşturuyor. Proje 9 ili içine alan 4 milyon 634 bin kişinin yaşadığı bölgede uygulanıyor.

2019-2023 yıllarını kapsayan 2. Kalkınma Eylem Planı'nda, 2014-2017 yıllarında uygulananlardan daha büyük projelerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.

– 15,1 milyarlık projeler

DOKAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Ekrem Yüce, AA muhabirine yaptığı açıklamada, DOKAP Eylem Planı çerçevesinde 2014-2017 yılları arasında 92 eylem uygulandığını belirterek, bu kapsamda sorumlu kuruluşlar tarafından 3 bin 134 projenin faaliyete geçirildiğini söyledi.

Bu projelerin toplam maliyetinin 15,1 milyar lira olduğunu aktaran Yüce, "Biz eylem planlarını hazırlarken 10,4 milyar liralık bir bütçe üzerinde durmuştuk ve tasarlamıştık. Bugün ise yüzde 50 artış göstererek proje gerçekleştirmesi oldu." dedi.

Yüce, projelerin bir kısmının DOKAP'ın kendi bünyesinde bir kısmının da tüm sorumlu kuruluşlar tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti.

Harcamanın 326,5 milyon lirasının turizm ve çevresel sürdürülebilirlik çerçevesinde yürütüldüğüne dikkati çeken Yüce, şöyle konuştu:

"714,9 milyon lirası ekonomik kalkınma yani bitkisel üretim ve hayvansal üretim çerçevesinde gerçekleştirildi. 10,8 milyar lirası altyapı ve kentsel gelişme çerçevesinde yürütüldü. 3,1 milyar lirası sosyal gelişme çerçevesinde gerçekleştirildi. 243 bin lira da yerel düzeyde kurumsal kapasitesinin geliştirilmesi ekseninde gerçekleştirilmiştir. Ana tablomuz budur."

– En büyük yatırım altyapıya

Yüce, en büyük yatırımların altyapı kentsel gelişme çerçevesinde yapıldığını dile getirerek, altyapıya çok yoğun bir yatırım yapıldığını aktardı.

İlk 5 yıllık kalkınma planını hemen hemen doldurduklarını belirten Yüce, sözlerini şöyle tamamladı:

"2019-2023 yılları kalkınma eylem planını oluşturacağız. Geçtiğimiz 5 yıllık plan bize büyük bir tecrübe oldu. İnşallah 2'nci 5 yıllık eylem planında daha mega projeler konusunda çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Vatandaşların ihtiyaç duyduğu, hem altyapı noktasında hem turizm, hem de ekonomik kalkınma noktasında daha ciddi, daha mega projelere yer vereceğiz."