Dünya Göçebe Oyunları

Türk Konseyi Genel Sekreteri Amreyev'den Göçebe Oyunları'nın ertelenmesine ilişkin açıklama:

ANKARA (AA) – Türk Konseyi Genel Sekreteri Baghdad Amreyev, bu yıl Türkiye'de düzenlenmesi planlanan 4. Dünya Göçebe Oyunları'nın yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle gelecek seneye ertelendiğini bildirdi.

Amreyev, 4. Dünya Göçebe Oyunları'nın ertelenmesine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Türk halklarının ulusal oyunlarını canlandırmak, geliştirmek ve korumak amacıyla Dünya Göçebe Oyunları düzenleme girişiminin, 2012 yılında Bişkek'te gerçekleştirilen 2. Türk Konseyi Zirvesi'nde Kırgızistan tarafından önerildiğini anımsatan Amreyev, bu girişimin, Türk Konseyi üye ülkelerinin devlet başkanları tarafından güçlü bir şekilde desteklendiğinin altını çizdi.

Amreyev, üye ülkelerin ve Türk Konseyi Sekretaryasının destekleriyle Dünya Göçebe Oyunları'nın bugüne kadar üç kez düzenlendiğine işaret ederek, tüm Türk dili konuşan ülkelerin ve halkların kültürel mirasını temsil eden, eşsiz ve birleştirici bir girişim olan Dünya Göçebe Oyunları'nın, dünyanın dört bir yanından binlerce sporcu, seyirci ve üst düzey devlet yetkilisini bir araya getirdiğine dikkati çekti.

Çeşitli geleneksel spor disiplinlerinde düzenlenen oyunların, farklı toplulukları tek bir bayrak altında bir araya getiren ve sporun eşsiz gücünü vurgulayan olağanüstü bir çeşitlilik ve kültürler arası diyalog platformu meydana getirdiğini belirten Amreyev, oyunların ayrıca, Türk dili konuşan halkların kadim kültürünün ve geleneklerinin dünyaya tanıtılmasında da çok etkili olduğunu vurguladı.

Amreyev, 3. Dünya Göçebe Oyunlarıyla eş zamanlı olarak 2018 yılında Kırgızistan’ın Cholpon-Ata kentinde düzenlenen 6. Türk Konseyi Zirvesi'nde, Türk Konseyi Devlet Başkanlarının 4. Dünya Göçebe Oyunları'nın 2020 yılında Türkiye’de düzenlenmesini kararlaştırdığını anımsatarak, şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye'nin üye ülkeler ve Sekretarya iş birliğinde gerçekleştirmekte olduğu tüm hazırlıklara rağmen, 4. Dünya Göçebe Oyunları, tüm dünyayı etkisi altına alan Kovid-19 salgını nedeniyle 2021 yılına ertelenmek zorunda kalınmıştır.

Üye ülkelerin ortak çabaları sayesinde giderek bir dünya markası halini alan Dünya Göçebe Oyunları'nın 2021 yılında Türkiye'de Türk dili konuşan devletler ve halkların ortak mirasına yaraşır şekilde ve sporcular ile diğer tüm katılımcıların sağlığının güvence altına alınacağı bir ortamda gerçekleştirileceğine inancım tamdır. Türk Konseyi Sekretaryası daha önceki oyunlarda olduğu gibi, 4. Dünya Göçebe Oyunları'nın başarılı bir şekilde hayata geçirilebilmesi yolunda üstüne düşen görevi layıkıyla yapacaktır."

2. Geleneksel Sporların İhyası Forumu sona erdi

ALMATI (AA) – Kazakistan'ın Almatı kentinde düzenlenen 2. Geleneksel Sporların İhyası Forumunun sonuç bildirgesinde, Türkiye'de gelecek yıl yapılacak olan Dördüncü Dünya Göçebe Oyunları için kuralların oluşturulması için komitelerin kurulması kararlaştırıldı.

Dünya Etnospor Konfederasyonu ile Kazakistan Etnospor Derneği iş birliğinde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Türk Hava Yolları (THY) ve Kazakistan Samruk Kazına Ulusal Refah Vakfının katkılarıyla düzenlenen forumun son gününde sonuç bildirgesi kabul edildi.

Bildirgede, geleneksel sporların gelişimini desteklemek için daha kapsamlı iş birliği yapılmasını sağlamak için kamu kurumlarını sürece dahil edilmesi gerektiği vurgulandı.

Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), Afrika Ülkeleri Birliği gibi uluslararası kurumların iş birliği ve katılımının sadece Türk dünyası için değil, dünyadaki geleneksel sporlar için önemli olduğuna işaret edilen bildirgede, etkileşimi sağlamak için devlet yetkilileri ile toplantılar düzenlemek, geleneksel sporların ve kültürel mirasın teşvik edilmesi gerektiğinin altı çizildi.

Bildirgede, geleneksel sporlarla ilgilenen gençlere burs sağlanması, üniversiteye girişleri destek verilmesinin önemi, geleneksel at sporlarına halkın ilgisini güçlendirmek amaçlı ücretsiz olarak at sporu okullarının açılmasının gerekliliği vurgulandı.

Bildirgede, Türkiye'de gelecek yıl yapılacak olan Dördüncü Dünya Göçebe Oyunları için kuralların oluşturulması için komitelerin kurulmasına kararlaştırıldığı belirtildi.

Gelecekte yapılacak etkinliklerle ilgili bilgilerin yer alacağı portalın oluşturulması gerektiğine işaret edilen bildirgede, Kazakistan'da 2021 yılında yapılacak Birinci Etnospor Oyunlarının spor oyunları formatında gerçekleşmesi, oyunlara çok sayıda ülkelerin katılmasının sağlanmasının gerektiğine vurgu yapıldı.

Forum sonucu 30 ülkeden gelen delegelere Dünya Etnospor Konfederasyonu Başkanı Bilal Erdoğan ve Kazakistan Etnospor Derneği Onursal Başkanı Kayrat Satilbaldiuli sertifikalarını verdi.

Kırgız Türkleri 'Dünya Göçebe Oyunları'na hazırlanıyor

VAN – MESUT VAROL

Van’ın Erciş ilçesindeki Kırgız Türkleri, oluşturdukları “kökbörü” takımıyla, Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılacağı duyurulan 4. Dünya Göçebe Oyunları’nda Türkiye’yi temsil etmek için hazırlıklara başladı.

Afganistan’ın Pamir Yaylası’ndan 36 yıl önce göç ederek Ulupamir Mahallesi’ne yerleşen Kırgız Türkleri, kurdukları Kökbörü Spor Kulübü ile geleneklerini yaşatmaya çalışıyor.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov’un Dünya Göçebe Oyunları’nın dördüncüsünün Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılacağını duyurması üzerine çalışma başlatan Kırgız Türkleri, en doğal haliyle oynanan ve seyredildiği zaman tam bir savaş oyunu havası veren kökbörü (oğlak kapmaca) müsabakalarında Türkiye’yi en iyi şekilde temsil etmek için şimdiden haftada 3 gün antrenman yapıyor.

Göçebe Oyunları’nda Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Moğolistan, Tacikistan, Rusya, ABD ve Afganistan’ın kökbörü takımlarına karşı mücadele etmeleri beklenen Kırgız Türkleri, oluşturdukları toprak sahada zorlu müsabakalara hazırlanıyor.

İki takıma ayrılan binicilerin yerdeki oğlak postunu kapmaya çalıştığı oyunda kullanılan atların eğitimini de özenle yapan Kırgızlar, bu oyun için genç sporcular yetiştiriyor.

“Türkiye’de bunun gelenekselleşmesini istiyoruz”

Ulupamir Muhtarı Eyüp Koşar, AA muhabirine, kültürlerinin en önemli parçası olan kökbörüden hiçbir zaman vazgeçmediklerini söyledi.

Kökbörüyü yaşatmak için büyük bir mücadele verdiklerini anlatan Koşar, “Amerika bu oyunun patentini almış ve geliştirmeye çalışıyor. Oysa bu, bin yıllık ata oyunumuzdur. Türkiye’de bunun yayılmasını ve gelenekselleşmesini istiyoruz. Sahamızın eksiklikleri var. Kaymakamımız yeni bir sahanın yapılması için bize yardım edeceklerini söyledi.” dedi.

Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilmesi planlanan 4. Dünya Göçebe Oyunları için şimdiden hazırlıklara başladıklarını kaydeden Koşar, şöyle devam etti:

“Göçebe oyunları hazırlıkları kapsamında sahamızı düzeltmeye çalıştık. Oyuncularımızı ve atlarımızı kaliteli hale getirmeye çalışıyoruz. Bu oyunlara katılmak bizim gurur meselemiz. Haliyle her ne kadar Kırgız olsak da Türk vatandaşıyız. 4. Dünya Göçebe Oyunları’nda da Türkiye’mizi en iyi şekilde temsil edeceğiz. Hazırlıklarımıza şimdiden başladık. Çocuklarımızı eğitiyoruz.”

“Türkiye’yi finale taşıyacağız”

Kökbörü Spor Kulübü Başkanı Yakup Timur da beş bin yıllık bir kültür olan kökbörü sporunu 36 yıldır Türkiye’de yaşatmaya çalıştıklarını söyledi.

Kökbörü oyununu daha önce düğün ve eğlence günlerinde oynadıklarını, şimdi ise Türkiye’nin birçok ilinde çeşitli etkinliklere katılarak bu oyunu tanıttıklarını ifade eden Timur, geçmiş yıllarda Türkiye’yi Kazakistan’da düzenlenen yarışmalarda temsil ederek başarılı sonuçlar aldıklarını dile getirdi.

2. Dünya Göçebe Oyunları’na katılarak müsabakalarda dördüncü olduklarını belirten Timur, “2020’de Türkiye’de düzenlenecek 4. Dünya Göçebe Oyunları için hazırlıklarımıza kendi imkanlarımızla başladık. İnşallah Göçebe Oyunları’nda Türkiye’yi finale taşıyacağız. Bu konuda da iddialıyız.” diye konuştu.

Timur, kulüpte 30 oyuncunun bulunduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

“Hazırlıklar kapsamında 10 yaş üstü çocuklarımıza atlı kurslar veriyoruz. Onları şimdiden oyunlara dahil ederek yetişmelerini sağlıyoruz. Gündelik hayatımızın boş kısmında burada antrenman yapıyoruz. Türkiye’de federasyonlaşıp kökbörü liginin düzenlenmesini hedefliyoruz.”

“Atlarımızın kalitesini artırdık”

Takımda alt yapının oluşturulmasını önemsediklerini ve bu kapsamda çalışmaların devam ettiğini aktaran Timur, şöyle dedi:

“Kökbörünün anlamı ‘mavi kurt’ demektir. Eski tarihlerde insanlar savaştan döndüğü zaman sürülere dadanan kurtları bertaraf etmek için atlarla kurtları kovalıyorlardı. Kurdu canlı şekilde yerden kapıp, birbirlerine atarak parçalıyorlardı. Ardından bunu oyun haline getirdiler. Sonra binici gençlerin savaşa hazırlanması, taktik ve güç kazanması için bunu oyun halinden spor haline dönüştürdüler. Takımlarımız 12’şer kişiden oluşuyor. Belli kuralları var. Sahamız 200 metre uzunluğunda ve 100 metre genişliğinde. ‘Taykazan’ denilen 2 kale yapılıyor. Oyun içerisinde 3 hakem oluyor. Oyunda sertlikte sınır yok. Keçi postu da ortalama 30 ile 35 kilo ağırlığındadır. Kökbörü için hazırlanan atlar meşakkatli bir bakımdan geçiyor. Bir sporcu günün yarısını atına ayırmak zorunda. Oyundan çıkan at bir hafta özel bakımdan geçiyor. Şimdi atlarımızın kalitesini artırdık.”

Dünya Göçebe Oyunları sona erdi

ÇOLPON-ATA (AA) – Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov’un himayesinde ülkenin kuzeyindeki Çolpon-Ata şehrinde 2 Eylül’de "Birlikte Güç, Ruhta Güç" sloganıyla başlayan Üçüncü Dünya Göçebe Oyunları sona erdi.

Oyunların yapıldığı hipodromda düzenlenen kapanış törenine, Başbakan Muhammedkalıy Abılgaziyev, Başbakanlık Beden Kültürü, Spor ve Gençlik İşleri Devlet Ajansı Başkanı Kanat Amankulov ile Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Hamza Yerlikaya da katıldı.

Ses ve ışık gösterisiyle başlayan Üçüncü Dünya Göçebe Oyunlarının kapanış programının başında, kurulu dev ekranlarda, oyunların sembolü haline gelen buzul suyunun, Kırgızistan’ın Issık Göl bölgesinin doğusunda yer alan Tanrı Dağlarının en yüksek buzulu olarak bilinen Han Tengri (Göklerin efendisi dağı) buzuldan alındığı gösterildi.

Hipodromdaki sahneye ilgililerin alınmasının ardından, Dünya Göçebe Oyunlarının sembolü buzul suyunun yer aldığı “kookor” adı verilen kap ve oyunların bayrağı, atlı Orta Çağ askeri kıyafetli Kırgızlar tarafından iki milli sporcuya verildi.

Sahneye çıkan Başbakan Abılgaziyev, buzul suyunun yer aldığı kabı ve bayrağı, bir dahaki oyunların ev sahibi Türkiye'nin Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Yerlikaya’ya alkışlar eşliğinde teslim etti.

Yerlikaya burada yaptığı konuşmasına, ana yurt Türkiye’den ata yurt Kırgızistan’a 82 milyonun ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ve sevgilerini ileterek başladı.

"Bir sonraki oyunlara ev sahipliği yapacak olmanın heyecanını ve mutluluğunu yaşıyoruz" diyen Yerlikaya, organizasyon heyetine teşekkür etti.

Kırgızistan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen oyunların spor etkinliğinden öte derin bir anlam ve önem taşıdığına işaret eden Yerlikaya, “Buradaki katılımcıların her biri atalarımızdan bize miras kalan emaneti omuzlarında taşıyorlar.” dedi.

Yerlikaya, "Türkiye bu değerli organizasyon vesilesiyle göçebe kültürünü tanıtmaktan gurur duyar. İlmimiz, töremiz, birliğimiz ve dirliğimiz daim olsun. Bu duygularla Kırgızistan’a şükranlarımızı sunuyoruz.” ifadesini kullandı.

“4. Dünya Göçebe Oyunları Türkiye’de yapılacak”

Kırgızca, Rusça ve İngilizce dillerine seyircilere hitap eden Başbakan Abılgaziyev, 4. Dünya Göçebe Oyunlarının Türkiye’de yapılacağını belirtti.

Abılgaziyev, oyunların organizasyonunda emeği geçenlere teşekkür ederek “Oyunların sona ermesiyle az da olsa hüzünledik. Ancak Tanrı Dağı'ndaki Kırgızistan ve Issık Gölü sizi her zaman bekleyecek.” diye konuştu.

Dünya halklarının, Dünya Göçebe Oyunlarında modern dünyanın bütün karmaşıklıklarına ve çelişkilerine rağmen birlik ve iş birliği için verdiği mücadeleyi dünyaya bir kez daha gösterdiklerinin altını çizdi.

Ulusal marşın okunmasıyla devam eden programda Ankara’dan Seymen ekibi sahne aldı. Bu sırada bazı Türk ve Kırgız seyirciler, Kırgız bayraklarının yanında Türk bayraklarını da açtı. Program konserlerle devam etti, göçebe oyunları marşının okunması ve havai fişek gösteriyle sona erdi.

Yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği oyunlarda sporculara 507 bin dolarlık ödül verildi.

Mangala, kemik fırlatma, ok atma, kartal ve şahinle avcılık, mas ve bilek güreşi gibi geleneksel 37 spor dalında düzenlenen yarışmalara, 74 ülkeden bin 986 sporcu katıldı.

Oyunlarda 174 altın, 173 gümüş ve 247 bronz madalya dağıtıldı. Oyunların galibi Kırgızistan olurken, Kazakistan ikinci, Türkiye onuncu oldu.

Türk Konseyinin desteğiyle Göçebe Oyunlarının ilki 2014, ikincisi de 2016 yılında Çolpon-Ata şehrinde düzenlenmişti.

Kırgızistan'ın ev sahipliğindeki 3. Dünya Göçebe Oyunlarının açılış törenine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev ve Tataristan Devlet Başkanı Rüstem Minnihanov katılmıştı.

Kanadalı madencilik şirketi Centerra Gold, Türk Hava Yolları (THY) ile Kırgızistan cep telefonu operatörü MEGAKOM'un ana sponsorluğunu üstlendiği 3. Dünya Göçebe Oyunlarının ortaklarından biri de Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA). Anadolu Ajansı (AA) ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) da etkinliğin medya ortağı oldu.