Kuş Dili

UNESCO listesindeki 'ıslık dili' yok olmaktan kurtarıldı

GİRESUN (AA) – “Kuş dili” olarak da bilinen ve UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınan ıslık dilinin korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması için sürdürülen çalışmalar ile ölü diller arasına girmesinin önüne geçildi.

Giresun’un Çanakçı ilçesine bağlı Kuşköy köyünde yöre halkınca yüzyılladır haberleşmede kullanılan ıslık dili göç ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak unutulmaya yüz tuttu.

Islık Dili Kültür ve Turizm Derneği, Giresun Üniversitesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğünce 2015 yılında başlatılan ortak çalışmayla “ıslık dili” yeniden gün yüzüne çıkarılırken, UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne de girdi.

Açılan kurslarla 7’den 70’e dili kullananların sayısı hızla artarken, düzenlenen etkinlikler ve organizasyonlar da Türkiye ile dünya genelinde tanınmaya başladı.

Islık Dili Kültür ve Turizm Derneği Başkanı Şeref Başkan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, göç ve teknolojik gelişmeler nedeniyle dilin kullanımın yörede azaldığını, yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalındığını söyledi. Başkan,”Kültürel mirasımıza sahip çıkarak öncelikle yaşatılmasını amaçladık. Bunda da başarılı olduk. Yeniden ıslık dili gün yüzüne çıkarıldı. Bundan sonraki hedefimiz koruyup gelecek nesillere aktarmak.” dedi.

Başkan, kurslar düzenleyerek yörede dilin kullanımını hedeflediklerini ifade ederek, “Bu kurslarımızda çocuklarımıza büyük önem veriyoruz. Onların ıslık dilini öğrenmelerini amaçlıyoruz. Çalışmalarımızın meyvelerini de almaya başladık. Hızla kullanıcı sayısı artıyor.” diye konuştu.

Gelecek aylarda ıslık dilini metropol kentlere de taşıyacaklarını aktaran Başkan, kurslarla isteklilere dilin öğretileceğini ifade etti.

Islık dili kitaplaşıyor

Giresun Üniversitesi Turizm Fakültesi ile ortak yürüttükleri bir proje kapsamında ıslık dilinin tarihi, kültürel ve sosyal geçmişi hakkında geniş kapsamlı araştırma başlatıldığını vurgulayan Başkan, ortaya çıkan verilerin bir kitapta toplanacağını söyledi.

Yine Giresun Üniversitesi Senatosunda turizm fakültesinde dilin seçmeli ders olarak okutulması kararının alındığını vurgulayan Başkan, festivaller ve çeşitli organizasyonlar düzenleyerek ıslık dilinin daha geniş kitlelerce yayılmasını amaçladıklarını kaydetti.

Başkan, Islık Dili Kültür ve Turizm Derneği, Giresun Üniversitesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğünce projelerin ortak yürütüldüğünü dile getirdi.

Çalışmalardan birinin de UNESCO neslindeki faaliyetler olduğuna işaret eden Başkan, dilin “Acil” statüsünden çıkarılması için UNESCO’ya başvuruda bulunacaklarını belirterek, şöyle konuştu:

“Islık dilinin ‘acil’ statüsünden çıkartmak için yoğun çalışmalarımız var. Bu kültürel miras yeniden canlandırıldı ve yok olmayacak düzeye getirildi. Gelecek kuşaklara aktararak ömür boyu yaşayacak. Bu nedenle bundan sonraki hedefimiz UNESCO Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınması.”

Yurt dışında dilin tanıtımında UNESCO’nun büyük öneminin olduğuna işaret eden Başkan, gelecek dönemlerde dünyanın değişik ülkelerinde tanıtım etkinlikleri organize edeceklerini sözlerine ekledi.

'Kuş dili' üniversitede seçmeli ders olacak

GİRESUN (AA) – Giresun’un Çanakçı ilçesine bağlı Kuşköy’de yöre halkı tarafından asırlardır haberleşmek için kullanılan “ıslık dili”, Giresun Üniversitesi Turizm Fakültesinde seçmeli ders olarak okutulacak.

Giresun Üniversitesi Senatosu, yeni akademik yılda ilk kez öğrenci alınması planlanan Turizm Fakültesinde ıslık dilinin seçmeli ders olarak okutulmasını kabul etti.

Fakültenin rekreasyon bölümünde 3. ve 4. sınıf ders müfredatında yer alacak dersi vermek üzere bir akademisyen, bölgede çalışma yaparak halk arasında “kuş dili” olarak da bilinen ıslık dilini öğrenecek.

Aralık 2017’de UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınan ıslık dili, 3 yıl sonra seçmeli ders olarak okutulmaya başlanacak.

Dekan Prof. Dr. Musa Genç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ıslık dilinin, yörede yüz yıllardır haberleşmede kullanıldığını söyledi.

Türkiye’de ıslık dilinin ilk kez 1956’da bilimsel olarak araştırılmaya başlandığını ve çıkan ilk sonuçların 1968’de yayına dönüştürüldüğünü belirten Genç, bugüne kadar yapılan çalışmaların, ıslık dilinin tüm özellikleriyle korunarak günümüze kadar geldiğini ortaya koyduğunu aktardı.

Genç, teknolojik gelişmeler ve göç gibi nedenlere bağlı olarak kültürel mirasın kullanımında azalmanın yaşandığını ifade ederek, “Endişemiz odur ki ıslık dili yakın zamanda sadece bir gösteri dili haline gelecek, ölü diller arasına girecek. Kültürel bu mirasa sahip çıkılmalı. Korumalı, geliştirme ve gelecek nesillere aktarmalıyız.” dedi.

Islık dilinin korunması ve yaşatılması noktasında etkili yollardan birinin de okullarda eğitim öğretim kapsamına alınması olduğuna dikkati çeken Genç, “Bir ders haline gelmesini önceliyoruz. Bu bağlamda fakültemizin rekreasyon bölümüne seçmeli ders olarak koyduk. Fakültenin üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerine ıslık dilini seçmeli ders olarak sunacağız.” diye konuştu.

Bir akademisyen ıslık dilini öğrenecek

Genç, üniversite bünyesinde bulunan Karadeniz Turizm Araştırma ve Uygulama Merkezi ile iş birliği yapacaklarını, merkezle bir ekip kuracaklarını kaydederek, bu ekibin bölgede dil üzerine çalışmalar yapacağını, bir akademisyenin ıslık dilini öğrenerek derslere gireceğini söyledi.

Köyde merkez iş birliğiyle kurs düzenleyeceklerini, burada düzenlenecek sınavda 90 ve üzeri puan alanların da akademisyenler gözetiminde derslere girebileceğini belirten Genç, dersi seçen öğrencilerin tur rehberi olabileceklerine işaret etti.

Genç, ıslık dilinin klasik kullanımının dışında özel kullanım alanlarının da bulunması gerektiğini kaydederek, şöyle konuştu:

“Bu bağlamda, kuş dilinin bir arama kurtarma dili olarak kullanımının mümkün olup olmadığı sorusu üzerinde odaklandık. Eğer arama kurtarma dili olarak ortaya koyabilirsek kayıtlarımızdaki ıslık seslerini notalara dönüştüreceğiz. Islık dili, belirlenecek bin kelime veya basit cümle bazında kişilerin kullanabileceği dil olacak.”

Muhabir: Atakan Çıtlak

Islık dilinin anavatanı Kuşköy turizme kazandırılıyor

GİRESUN (AA) – Doğu Karadeniz'de halk arasında "kuş dili" olarak ifade edilen "ıslık dili"nin anavatanı Giresun'un Çanakçı ilçesine bağlı Kuşköy köyü, yaklaşık 3 milyon liralık projeyle turizmden daha fazla pay alacak.

Çanakçı Kaymakamlığınca hazırlanan, Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DOKAP) tarafından desteklenen "Giresun-Çanakçı-Kuşköy Köyüne Özgü Islık Dilinin Tanıtılması, Yaşatılması ve Bölge Turizmine Kazandırılması" projesinin ihalesi, mayıs ayında gerçekleştirildi.

İşi üstlenen firma çalışmalara başlarken, proje tamamlandığında, yüzlerce yıldır vadileri arasında ıslıkla iletişim kurulan ve bunun gelecek nesillere aktarılması için her yıl ıslık dili adına festival düzenlenen köyün çehresi tamamen değişecek.

Çanakçı Kaymakamı Hasan Akbulut, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ıslık dilinin, UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer aldığını anımsattı.

Kültürel mirasın, turizm açısından değerinin yüksek olduğunu ve bunu en iyi şekilde değerlendirmek istediklerini ifade eden Akbulut, "Bilindiği üzere Karadeniz Bölgesi'nde büyülü bir hikayesi olan tek yerdir Kuşköy. Biz de bunu en iyi şekilde değerlendirmek istiyoruz." dedi.

Akbulut, Çanakçı Kaymakamlığı olarak bir süredir bölgede turizmin canlandırılması için çalışmalar yürüttüklerini belirterek, DOKAP destekli bu projenin de bunlardan birisi olduğunu söyledi.

Köyde sokak iyileştirmesinin yanı sıra yapıların dış cephelerinin yöre mimarisine uygun hale getirileceğini, konaklama noktaları ve çeşitli sosyal donatılar oluşturularak bölgede turizmin canlanmasını hedeflediklerini kaydeden Akbulut, şöyle devam etti:

"Proje iki etaptan oluşuyor. Birincisi 2 milyon 158 bin 129 lira bütçeyle köydeki binalarda dış yüzey cephe kaplama yapımı planlıyoruz. İhaleyi alan firma çalışmalara başladı. Altyapı ve üstyapı, çevre düzenleme çalışmaları gerçekleştirilecek. 270 günde de tamamlamayı planlıyoruz."

– "Kuşköy önemli bir turizm merkezi haline gelecek"

Akbulut, ikinci etapta da konaklama yatırımlarının gerçekleştirileceğine işaret ederek, "Köyde bulunan iki katlı okulu otele çevireceğiz. Yine aynı yerde restoran ve sosyal alanlar yapılacak. Hedefimiz gelecek yılın ilk yarısında ikinci etap çalışmalarına başlamak. Proje tamamlandığında Kuşköy önemli bir turizm merkezi haline gelecek." diye konuştu.

Akbulut, proje tamamlandığında yörede bulunan Karınca Kalesi, Hapan kahvehanesi, Çanakçı Kilisesi, tarihi kemer köprülerin de değer kazanacağını sözlerine ekledi.

Kuş dili vatandaşlara tanıtıldı

GİRESUN (AA) – Giresun'da, UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan ve halk arasında "kuş dili" olarak tanımlanan ıslık dilinin tanıtılması için etkinlik düzenlendi.

Etkinlikte kuş dilinin anavatanı Kuşköy'deki vatandaşlar il merkezine gelerek kemençe ve kuş dili eşliğinde Gazi Caddesi'nden Atatürk Meydanı'na yürüdü.

Burada Kuşköylüler, kuş diliyle "Şehitler ölmez, vatan bölünmez. 15 Temmuz darbe girişimini lanetliyoruz. Kuş dilini geleceğe aktarıyoruz, herkesi kuş dili festivaline davet ediyoruz." ifadelerini kullandı. İki çocuk kuş diliyle birbirlerine talimat vererek el sallama, zıplama gibi bazı hareketler yaptılar.

Etkinlik sonunda kuş diline ilgi gösteren bazı vatandaşlar da köy halkına eşlik etti.

Islık Dili Kültür ve Turizm Derneği Başkanı Şeref Köçek, etkinlikte yaptığı konuşmada, ıslık dilinin Giresun başta olmak üzere Türkiye'nin bir değeri olduğunu söyledi.

Her yıl ıslık dilini yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak için etkinlikler düzenlediklerini belirten Köçek, bunların en başında geleneksel olarak düzenlenen Kuşdili Festivali geldiğini kaydetti.

Köçek, kuş dilinin UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer aldığına dikkati çekerek, "Bu da Giresun başta olmak üzere Türkiye için önemli bir olgu. Bu kültür bizler için önemli. Çalışmalarımız bu kültürün kaybolmamasını sağlama yönünde. Kuşdili Festivalini bu yıl bu meydanda 2-3 Ağustos'ta, Kuşköy'de ise 4-5 Ağustos'ta gerçekleştireceğiz. Bugün buradan da herkesi ıslık diliyle festivale davet ediyoruz." diye konuştu.