Patlıcan

Dededen toruna 6 asırlık lezzet: Ayhan patlıcanı

NEVŞEHİR(AA) – Nevşehir’in Avanos ilçesine bağlı Küçükayhan ve Büyükayhan köylerinde çiftçiler, yaklaşık 6 asırdır dededen toruna kalan tohumlarla ürettikleri “Ayhan patlıcanı” olarak tanınan ürüne patent alınması için kolları sıvadı.

Leylak renginde, beyaz çizgili, tombul yapısı, kendine has aroma ve tat özellikleri ile tanınan “Ayhan patlıcanı”, Nevşehir ve çevre illerdeki halk pazarlarında tüketiciyle buluşuyor.

İlk yerleşimin yaklaşık 600 yıl önce başladığı köyde, aynı dönemde ekimine başlanıldığı belirtilen patlıcan türünden her yıl elde edilen tohumu bir sonraki sezonda toprakla buluşturan çiftçiler, deden toruna aynı patlıcanı üretmeyi aradan geçen yıllara rağmen sürdürüyor.

“Patlıcan üretiminde ben sekizinci nesilim”

Üreticilerden Erkan Özbay, AA muhabirine, patlıcan üreticiliğinin dede mesleği olduğunu belirterek, sahip olduğu arazide sebze çeşitlerinin yanı sıra “Ayhan patlıcanı” üretmek için özel bir alan ayırdığını, yaklaşık 30 yıldır üretime devam ettiğini söyledi.

Temmuz ayında çıkan ilk mahsulü tohum elde edebilmek için ayırdıklarını aktaran Özbay, şöyle konuştu:

“Elde ettiğimiz tohumları, mart ayında evlerin önünü sera gibi yapıp fide haline gelmesini sağlıyoruz. Oluşan fideleri mayıs ayında bahçelere ekiyoruz. Temmuz ayında alınan ilk ürünlerinden tohum üretiyoruz, daha sonraki ürünleri satıyoruz. Patlıcanın bu türü sadece köylerimizde üretiliyor. Çok lezzetlidir. Patlıcan üretiminde ben sekizinci nesilim. Çevre illerin yanı sıra gurbetteki köylülerimiz yaşadıkları şehirlere ve yurt dışına da götürüyor. Arazinin toprak yapısına göre bir fideden 3-5 kilogram arasında verim alınıyor. Kilogramı tarladan 2 liraya satılıyor.”

Patent başvurusu

Küçükayhan Köyü Muhtarı Veli Özbay da türün köyleri adına tescillenmesi için patent başvurusu yaptıklarını ve süreci takip ettiklerini dile getirdi.

Köyde 6 asırdır “Ayhan patlıcanı”nın yetiştirildiğini anlatan Özbay, şunları kaydetti:

“Başka yerde yetişse de aynı lezzet ortaya çıkmıyor. Patent için başvurduk, çeşitli deneme ve aşamaların ardından sonuçlanmasını bekliyoruz. Köyün yüzde 80’i geçimini sebzecilikle temin ediyor, en çok da patlıcan üretimi yapılıyor. Haftanın belirli günlerinde şehir dışından gelen toptancılar kamyonlara yükleyip götürür. Bu yıl özellikle son yağmurlar verimi olumlu etkiledi.”

GRAFİKLİ – Aralık ayının zam şampiyonu patlıcan

ANKARA (AA) – Tüketici fiyatları bazında Aralık 2018'de bir önceki aya göre en yüksek fiyat artışı, yüzde 36,82 ile patlıcanda oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, fiyat artışında patlıcanı, yüzde 32,97 ile salatalık, yüzde 29,38 ile kabak izledi.

Aralıkta fiyatı en çok artan diğer ürünler arasında yüzde 26,67 ile sivri biber, yüzde 20,88 ile yeşil soğan, yüzde 16,40 ile kuru soğan, yüzde 13,21 ile hijyenik ped, yüzde 9,36 ile patates, yüzde 7,60 ile hazır çorba, yüzde 6,57 ile kraker yer aldı.

– En çok portakal ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 17,64 ile portakalda gerçekleşti. Bunu yüzde 12,80 ile domates, yüzde 12,24 ile etek, yüzde 10,66 ile kadın kazağı, yüzde 9,26 ile kadın gömleği, yüzde 8,91 ile LPG dolum ücreti, yüzde 7,25 ile benzin, yüzde 6,96 ile çocuk spor kazağı izledi.

TÜİK'in tüketici fiyatları endeksine göre, aralıkta aylık bazda fiyatları en fazla artan ürünlerle bunların bir önceki aya göre değişim oranları şöyle:

En yüksek artış gösteren seçilmiş maddeler Bir önceki aya göre değişim oranı
Patlıcan 36,82
Salatalık 32,97
Kabak 29,38
Sivri biber 26,67
Yeşil soğan 20,88
Kuru soğan 16,40
Hijyenik kadın pedi 13,21
Patates 9,36
Hazır çorbalar 7,60
Kraker 6,57
Kakaolu içecekler (toz) 5,69
Muz 4,79
Rakı 4,70
Saç bakım ürünleri 2,96
Traş malzemeleri 2,91
Pil 2,74
Televizyon 2,42
Sürücü eğitim kurs ücreti 2,21
Bebek bezi 2,15
Kuru üzüm 2,07

Aralıkta fiyatı en fazla düşen seçilmiş maddelerle bir önceki aya göre değişim oranları şöyle:

En az artan veya en fazla düşen seçilmiş maddeler Bir önceki aya göre değişim oranı
Pantolon (çocuk için) -4,63
Kırmızı turp -5,26
Pardösü (kadın için) -5,60
Limon -5,75
Yurt içi bir hafta ve daha fazla süreli turlar -5,76
Erkek mont -5,98
Karnabahar -6,15
Kivi -6,29
Mazot -6,41
Araba kiralama ücreti -6,58
Koli gönderme ücreti -6,67
Ceket (erkek için) -6,81
Spor kazağı (çocuk için) -6,96
Benzin -7,25
LPG dolum ücreti -8,91
Gömlek (kadın için) -9,26
Kazak (kadın için) -10,66
Etek -12,24
Domates -12,80
Portakal -17,64

Köylüler asırlık tohumla patlıcan üretiyor

AFYONKARAHİSAR (AA) – Afyonkarahisar’ın Hocalar ilçesine bağlı Güre köyünde dedelerinden kalma patlıcan tohumu ile üretim yapan çiftçiler, hasadına başladıkları ürünlerine coğrafi işaret alınmasını istiyor.

Asırlık tohumlardan üretim yapan çiftçilerden Erdal Bulut, gazetecilere yaptığı açıklamada, köyün bölgede patlıcan üretimi ile meşhur olduğunu söyledi.

Köydeki ailelerin tamamının bu işten para kazandığını belirten Bulut, şunları ifade etti:

"Güre köyümüze ait patlıcanın tohumu dedelerimizden bize mirastır. Aşağı yukarı yüzyıllık geçmişi olan tohumlar kullanıyoruz. Her yıl bu patlıcanı üretir, hasattan sonra tekrar tohumlarını alırız. Kesinlikle ilaç kullanmayız, hayvan gübresi atarız. Kent merkezi ve ilçelerden yoğun talep oluyor. Kente gelen gurbetçiler de çuval çuval alıp Avrupa'ya götürür. Yılda yaklaşık 70-100 ton arasında üretimimiz var. Bu yıl patlıcanımızın fiyatı 5 liradan başladı. Ürün artsa da 3 liradan aşağı düşmez."

Bulut, asırlık patlıcan tohumlarının incelenmesi için Akdeniz Üniversitesine müracaatta bulunduklarını, sonrasında coğrafi işaret belgesi alınması için başvuru yapacaklarını ifade etti.

Üreticilerden Ömer Orhan da patlıcanlarının doğal ve organik yetiştirilmesine gayret ettiklerini anlattı.

– Tohumu inceleniyor

İlçe Tarım ve Orman Müdür Vekili Şükrü Çiçek, Güre patlıcanının lezzeti, rengi ve organik olması yönünden bölgede bilindiğine işaret etti.

Patlıcanın tohumunun uzun yıllardır köylüler tarafından muhafaza edildiğine dikkati çeken Çiçek, şunları kaydetti:

"Tarlaya ekilen sebze tohumları her yıl yeniden bir sonraki ekim dönemi için tohumluk olarak ayrılıyor. Köylüler, Akdeniz Üniversitesi yetkilileri ile irtibata geçip, tohumun incelenmesi için çalışma başlattı. Aynı şekilde İlçe Müdürlüğümüz de tohumluğun geçmişini araştırmak için çalışmalar yapıyor."