Reklam Kurulu

İcra tehdidiyle gönderilen SMS'lere ceza

İSTANBUL (AA) – Son dönemde bazı avukatlık bürolarının kesinleşmiş veya kesinleşmemiş alacakların tahsili için telefon ve SMS yoluyla vatandaşı rahatsız edip hacizle tehdit ettiği SMS’lere Reklam Kurulu’ndan ceza geldi.

Bir tüketicinin şikayeti üzerine bu tarz SMS gönderen bir avukatlık bürosuna 31 bin 176 lira idari para cezası kesilirken, reklam durdurma cezası da verildi.

Kurulun 274 Sayılı Reklam Kurulu Toplantısı’nda daha önce şikayet edilen bir avukatlık bürosunun söz konusu SMS’leri değerlendirilerek karara bağlandı.

Kararda, tüketicilere, “Sn ….. son uyarı. Hakkınızda başlatılmış olan icra takip dosyanızın hane haczi işlemleri yapılabilmesi için adli işlemleriniz gün içinde tamamlanacaktır. Bilgi almak ve ödeme yapabilmek için acil arayınız.” ve “Son uyarı. Hakkınızda başlatılmış olan icra takip dosyanızın hane haczi işlemlerinin yapılabilmesi için adli işlemleriniz gün içinde tamamlanacaktır. Bilgi almak ve ödeme yapabilmek için acil arayınız.” şeklinde SMS’ler gönderildiği ifadelerine yer verildi.

Ayrıca, SMS’te yer alan numara arandığında tüketiciye, “borcunuz var, haciz göndereceğiz” şeklinde tehdit içerikli konuşmalar yapıldığı, “icraları sildiriyoruz” şeklinde tüketicileri yanıltıcı ve gerçekçiliği olmayan ifadelerle iş toplamaya çalışıldığı şeklinde ifadeler yer aldı.

Para ve reklam durdurma cezası verildi

Kararda, şu ifadelere yer verildi:

“Dolayısıyla, firma avukatlarının bu tür bir davranış içinde bulunmasıyla Avukatlık Kanunu’nun ‘Reklam Yasağı’ başlıklı 55. maddesinde yer alan; ‘Avukatların iş elde etmek için, reklam sayılabilecek her türlü teşebbüs ve harekette bulunmaları yasaktır.” hükmüne aykırı davranıldığı, dolayısıyla, inceleme konusu tanıtımların, ‘Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinin, 7/1,7/2, 7/3, 7/4, 7/5-a, 7/5-b, 7/5-ç, 7/5-h, 9, 11, 26, 28, 29, 32 ve Ek- A 1,8 ve 9. maddeleri’, ‘6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 61 ve 62. maddeleri hükümlerine aykırı olduğuna, buna göre, reklam veren …. hukuk bürosu hakkında, 6502 sayılı Kanun’un 63. ve 77/12. maddeleri uyarınca 30 bin 176 Türk Lirası idari para ve anılan reklamları durdurma cezaları verilmesine karar verilmiştir.”

“Durumun yasal olmadığı tescillendi”

Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Genel Başkanı Aziz Koçal, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, son dönemde bazı avukatlık bürolarının kesinleşmiş veya kesinleşmemiş alacakların tahsili için telefon ve SMS yoluyla vatandaşı rahatsız edip hacizle tehdit ettiğini belirterek, bu durumun yasal olmadığını söyledi.

Koçal, “Tüketicilere, yasal süreci devam eden veya tebliği yapılmamış borçlarına ilişkin bazı avukatlık bürolarından SMS gönderiliyor veya tüketiciler aranıyordu. SMS’lerde vatandaşın belli bir miktarda borcu olduğu ve bunun ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağı, tüketicinin icraya verileceği bildiriliyordu. Son dönemde bu SMS’ler ciddi şekilde artmıştı. Reklam Kurulu’nun kararıyla bu SMS’lerin yasal olmadığı, ‘taciz’ niteliği taşıdığı tescillenmiş oldu.” ifadelerini kullandı.

Daha önce konuyla ilgili tüketicilerin şikayetlerini sık sık kamuoyuna duyurduklarını ve bu uygulamayı yapan hukuk bürolarının suç işlediğini dile getirdiklerini anımsatan Koçal, “Bu konuyla ilgili tüketiciler Reklam Kurulu’na yazılı olarak veya elektronik ortamda e-devlet üzerinden başvuru yapabilir, ayrıca CİMER’e de şikayetini bildirebilir.” dedi.

Koçal, başvuru için SMS’lerin ekran görüntüsünün çıktısının şart olduğunu ve bu SMS’lerin silinmemesi gerektiğine dikkati çekti.

“Avukatlık meslek kuralları da bunu yasaklıyor”

Koçal, “Avukatlık mesleğine ve hukuka uymayan, avukatlık mesleğinin etik kurallarına aykırı olan yöntem ve şekillerle, vatandaşlarımızın huzur ve sükununu bozacak şekilde alacak tahsil edilmek istenmektedir. Bu mesajlar ya da aramalar vatandaşlarımızın huzurunu bozmaktadır.” diye konuştu.

Borçluya bildirimin bilgilendirmek maksadıyla bir kez yapılabileceğini, sürekli mesaj göndermenin ve telefonla aramanın taciz niteliği taşıdığını vurgulayan Koçal, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Sürekli rahatsız etmek yasa dışı bir uygulamadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 123. maddesi ‘Sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.’ hükmü mevcuttur. Mevzuatta; borçluyu telefonla tahsilata, alacaklıya veya alacaklı vekili avukata tanınmış bir yol değildir. Borçlunun vekili varsa alacaklının vekili avukat ancak borçlunun vekiliyle görüşebilir borçlu ile direk görüşmesi Türkiye Barolar Birliği (TBB) Meslek Kurallarının 31. maddesine aykırı olduğundan yasaklanmıştır.

Ayrıca TBB. Meslek Kurallarının 31.maddesi ‘Avukat hasım tarafın ancak avukatı ile görüşebilir. (Hasmının avukatı yok ise) avukatın hasımla teması zorunlu sınırlar içinde kalır. Hasım tarafla her temasından sonra avukat müvekkiline bilgi verir.’ şeklindedir.”

Koçal, bu tarz SMS’ler için Reklam Kurulu ve CİMER dışında barolara ve Cumhuriyet Savcılıklarına da suç duyurusunda bulunulabileceğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Uğur Aslanhan

Reklam Kurulundan 11,7 milyon liralık ceza

ANKARA – AYŞENUR SAĞLAM

Reklam Kurulunca geçen yıl yasalara aykırı bulunan 796 reklam için ilgili kişi ve firmalara toplam 11,7 milyon lira para cezası verildi. İdari para cezalarında gıda sektörü 2,7 milyon lirayla başı çekerken, bunu 2,6 milyon lirayla sağlık sektörü ve1,7 milyon lirayla da iletişim hizmetleri sektörü izledi.

Tüketicilerin sağlık ve güvenliğiyle ekonomik çıkarlarının ticari reklamlar vasıtasıyla zedelenmesini engellemek için gerekli tedbirleri almak hedefiyle faaliyetlerini sürdüren Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kurulu, geçen yıl da aldatıcı reklamlara göz açtırmadı.

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Reklam Kuruluna yapılan başvurularda 10 yılda ciddi artış görüldü. 2008’de bin 541 olarak kaydedilen başvuru sayısı, 2017 itibarıyla yüzde 225’lik artışla 5 bin 20’ye yükseldi.

Başvuruların sektörel dağılımına bakıldığında, şikayetlerde ilk sırayı gıda sektörü aldı. Geçen yıl gıda sektörüne yönelik bin 913 başvuru yapılırken, kozmetik ve temizlik ürünleri 944 başvuruyla ikinci sırada yer aldı. Sağlık sektörü ise 812 başvuruyla en çok şikayetin yapıldığı üçüncü sektör oldu.

Söz konusu başvuruların yüzde 60’ı kurum ve kuruluşlar, yüzde 34’ü tüketiciler tarafından yapıldı, resen başlatılan incelemelerin oranı yüzde 1, rakip firmalarca yapılan başvuruların oranı ise yüzde 5 olarak belirlendi.

Kurulun 2017’de ele aldığı 3 bin 609 dosyadan 2 bin 714’ü ayrıntılı ön inceleme aşamasında mevzuata aykırı olmadığı için incelemeye değer görülmedi. Kurulca karara bağlanan 895 dosyanın 99’unda mevzuata aykırılık tespit edilmezken, 614’ünde durdurma cezasına, 182’sinde ise idari para ve durdurma cezasına hükmedildi.

Dijital medya reklamlarına yakın takip

Aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar başta olmak üzere yasalara aykırı bulunan reklamlar için ilgili kişi ve firmalara geçen yıl verilen idari para cezası ise 11,7 milyon lira düzeyinde gerçekleşti. İdari para cezalarında gıda sektörü 2,7 milyon lirayla başı çekerken, sağlık sektörü 2,6 milyon lirayla ve iletişim hizmetleri sektörü de 1,7 milyon lirayla bu sektörü takip etti. Geçen yıl yasalara aykırı reklamlar nedeniyle kozmetik ve temizlik ürünleri sektöründe faaliyet gösteren firmalara da 1,5 milyon lira idari para cezası uygulandı.

Başvuruların yaklaşık yüzde 80’i internet sitesi ve sosyal medya mecralarında yayınlanan dijital medya reklamlarına ilişkin olarak yapıldı. Uydu kanalları üzerinden yayınlanan tele-alışveriş reklamları, elektronik sigara satışı, sağlık kuruluşları ve doktorların tüketicileri kendilerine yönlendirici reklamları, güzellik salonlarında yetkisiz olarak yapılan tıbbi işlem tanıtımları, yanıltıcı yıldız veya ruhsatsız otel tanıtımları, iletişim reklamları, finansal hizmetlerle ilgili kampanyalar, çocukların fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve toplumsal gelişimlerini olumsuz etkileyen reklamlar ile yanıltıcı yetkili servis tanıtımları 2017 yılında en çok gündeme gelen konular oldu.