Tunus Meclis Başkanı Gannuşi: Tam bir parlamenter sistem kurulmalı

TUNUS (AA) – Gannuşi, ABD’de yaşayan Tunuslularla telekonferans aracılığıyla gerçekleştirdiği, bazı kısımları yerel radyo kanalı Sabra FM’de yayınlanan görüşmede ülkede yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Cumhurbaşkanı Kays Said’in bazı bakanları kabul ve red hakkına sahip olduğunu düşündüğüne işaret eden Gannuşi, Said’in yeni bakanların yeminini kabul etmekten geri durduğunu ve kabine revizyonunu da reddettiğini belirtti.

Tunus’ta bugün yaşanan sorunun başkanlık ve parlamenter sistemlerinin karışıklığından kaynaklanabileceğine işaret eden Gannuşi, parlamenter bir sistemde, devlet başkanının rolünün yapıcı değil sembolik olduğunu varsaydıklarını kaydetti.

Gannuşi, “Çıkardığımız ders; gerçek bir kuvvetler ayrılığının olduğu tam bir parlamenter sistemin kurulması gerekliliğidir. Bu sistemde yürütme yetkisi ile başbakanı sunmak seçimleri kazanan partinin elindedir.” ifadesini kullandı.

Tunus Cumhurbaşkanı Said, Başbakan Hişam el-Meşisi’nin kabinede yaptığı ve 27 Ocak’ta meclisten güven oyu alan kısmi revizyonun ardından bakanların yeminini kabul etmediğine dair resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Said, yeni kabinenin mecliste güvenoyu almasının ardından beş gün geçmesine rağmen yeni bakanlara yemin etmeleri için davet göndermedi.

Tunus’ta Başbakan Meşişi’nin 16 Ocak’ta gerçekleştirdiği; 25 bakandan 11’inde yaptığı revizyonla oluşturduğu yeni kabine 27 Ocak’ta meclisten güvenoyu almıştı.

Cumhurbaşkanı Kays Said, 25 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Meşişi’nin gerçekleştirdiği kabine revizyonunu “anayasal prosedüre uyulmadığı” gerekçesiyle eleştirmişti.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

ANKARA (AA) – Tunus Cumhurbaşkanlığı, Kays Said’in 25 Temmuz’da Meclisin çalışmalarını dondurması ve başbakanı azletmesinden sonra yetkilerini genişleten kararname yayımladı.

Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, 25 Temmuz’da alınan “olağanüstü kararlar”ın uygulamasına devam edildi.

Yeni kararnameyle yasama ve yürütme yetkisine yönelik olağanüstü düzenlemeler yapıldı ve yasa tekliflerinin Anayasa’ya uygunluğunu denetleyen geçici komisyon feshedildi.

Açıklamada, Tunus Cumhurbaşkanı tarafından kararnameyle kurulacak bir komitenin yardımıyla siyasi reforma ilişkin yasa değişikliklerinin hazırlanacağı belirtildi.

Cumhurbaşkanı’nın yetkilerini genişleten kararnameler Resmi Gazete’de yayımlandı.

Buna göre, Tunus Cumhurbaşkanı’na “yasama metinlerini” bakanlar kurulunun görüşünü aldıktan sonra cumhurbaşkanlığı kararlarıyla çıkarma yetkisi verildi.

Kararname uyarınca, bakanlar kurulu Meclise değil Cumhurbaşkanı’na karşı sorumlu olacak. Cumhurbaşkanı, başbakanı atayacak, kabine üyelerini, hükümetin siyasetini ve kararlarını belirleyecek.

Cumhurbaşkanı’na ayrıca her türlü cumhurbaşkanlığı kararını halk oylamasına sunma yetkisi de verildi.

Tunus’ta ne olmuştu?

Cumhurbaşkanı Kays Said, ekonomi, siyaset ve sağlık alanındaki krizlere tepkiyle gerçekleşen kitlesel gösteriler karşısında, 25 Temmuz’da “ülke tehlikede olduğu” gerekçesiyle kendisine olağanüstü yetkilerin tanındığı Anayasa’nın 80. maddesini hayata geçirdiğini duyurdu.

Said, aldığı kararlarla Meclisin çalışmalarını 30 gün boyunca durdurduğunu, tüm milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırıldığını, başbakanı azlettiğini ve yeni bir başbakan atayacağını, ayrıca yolsuzluk dosyaları için kendisini başsavcı olarak görevlendirdiğini açıkladı.

Siyaseti ülkedeki sorunlara çözüm sunmakta yetersiz görmekten şikayet eden ülkedeki bazı kesimler bu kararları desteklerken, siyasi partilerden eleştiriler yükseldi. Bazı kesimler de Cumhurbaşkanı’nı “anayasal darbe girişiminde” bulunmakla suçladı.

Kays Said, olağanüstü yetkileri elinde topladığı durumu geçen ay sonunda süresiz uzattığını açıkladı.

Tüm ülke Cumhurbaşkanı’ndan yeni bir başbakan ataması ve yol haritasını açıklamasını beklerken, Said’in önce danışmanı ardından kendisinin verdiği ülkede devrim sonrasında kabul edilen 2014 Anayasası’nda değişikliğe gidilebileceği mesajları ülkede siyaset ve sivil toplum çevrelerinde tepkiyle karşılandı.

BRÜKSEL (AA) – Avrupa Birliğinden (AB) yapılan yazılı açıklamada, Tunus’taki gelişmelerin büyük dikkatle takip edildiği bildirildi.

Açıklamada, “Mümkün olan en kısa sürede kurumsal istikrarın yeniden sağlanması ve özellikle parlamentonun faaliyetinin yeniden başlatılması, temel haklara saygı gösterilmesi ve her türlü şiddetten kaçınılması çağrısında bulunuyoruz.” değerlendirmesi yer aldı.

AB’nin Tunus’a yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadele ve ekonomik kriz çerçevesinde verdiği desteğin hatırlatıldığı açıklamada, “Durumun gelişimini yakından takip etmeye devam edeceğiz. Öncelikler, demokrasinin ve ülkenin istikrarının korunmasıdır.” ifadeleri kullanıldı.

Tunus’taki durum

Tunus’ta 25 Temmuz’da hükümet ve muhalefet partilerine yönelik yüzlerce kişinin katılımıyla protestolar düzenlenmiş, çıkan olaylarda başta Nahda Hareketi olmak üzere parti merkezlerine saldırılar düzenlenmişti.

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said de Meclisin tüm yetkilerini dondurduğunu, milletvekillerinin dokunulmazlığını askıya aldığını, mevcut Başbakan Hişam el-Meşişi’yi görevden aldığını ve kendi atayacağı bir başbakanla yürütmeyi devralacağını duyurmuştu. Said, kendisini Başsavcı ilan ederek yargının alanına da müdahale etmişti.

Hükümete yönelik bu darbenin ardından askerler Tunus Meclis Başkanı ve Nahda Hareketi lideri Raşid el-Gannuşi ile beraberindeki milletvekillerini meclise almamıştı. Cumhurbaşkanı Kays Said’in kararları üzerine halkı barışçıl mücadeleye çağıran Gannuşi, yasal bir dayanağı bulunmayan bu adımın bir “darbe” olduğunu vurgulamıştı.

Kays Said ise tarihi bir sorumluluk üstlendiğini, aldığı kararların anayasaya uygun olduğunu ve bunu “darbe” olarak nitelendirenlerden “hukuk derslerini gözden geçirmelerini” istemişti.