Türkiye İş Bankası 97 yaşında (1)

İSTANBUL (AA) – MURAT BİRİNCİ – Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, ekonomik sıkıntıların aşılmasında, öngörülebilirliği sağlamanın, serbest piyasa dinamiklerine güvenmenin, kararlı ve sabırlı duruşun anahtar olduğunu belirterek, "Ben bir güven artışı olduğunu ve ilk adımının gerçekleşmeye başladığını görüyorum." dedi.

Bankanın 97. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla AA muhabirine açıklama yapan Aran, dünya ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Salgın döneminin ekonomik ve sosyal yaşantıya etkilerine işaret eden Aran, bu dönemde ülkelerin borçluluk oranlarının önemli ölçüde arttığını, likidite bolluğu oluştuğunu, bunun enflasyona neden olduğunu ancak dünyada likidite bolluğundan eşit şekilde yararlanılmadığını söyledi. Bunun oluşturduğu önemli risk unsurlarının nasıl yönetileceği, politikaları nasıl etkileyeceği konusunun önem kazandığını vurgulayan Aran, şöyle devam etti:

"Kaynakların topyekun seferber edildiği böyle bir süreçte verimliliğin nerelerde arttığı, verimsizliğin nerelerde oluştuğu, ekonomik, finansal sorunlarla istihdam ve gelir dağılımı gibi toplumsal sorunların nasıl, nerede, ne şekilde dengeleneceği önem kazandı. Bu konular, ekonomik olduğu kadar sosyal anlamda da dikkatli hareket edilmesi gereken, riskler barındıran hususlar. Nasıl sağlık konusunda bir bilim kurulu oluşturulduysa pandemiden çıkışla ilgili de ülkelerin bir ekonomik danışma kurulu oluşturarak bu kurulların önerileri doğrultusunda hareket etmelerinin faydalı olacağını düşünüyorum. Akademi dünyası ile sanayicinin, üreticinin ve finansal aktörlerin buluştuğu, fikir verenlerle bunu icraata dönüştürecek kişilerin bir araya geldiği, ortak akılla neler yapılması gerektiğine dair önerilerin sunulduğu bir model ile pandemi sürecinden çıkış sağlanabilir. Tabii ki nihai olarak buna karar verecek olan siyasi iradedir."

– "Fed, yerinde, cesur kararlarla ekonomiyi destekleyerek en az hasarla bugüne gelinmesine öncülük etti”

Hakan Aran, Fed'in izlediği politikalara ilişkin değerlendirmede bulunurken, Fed'in, daha salgın başlarken çok hızlı hareket ettiğini, küresel kriz tecrübesinden de faydalanarak yerinde, cesur kararlarla ekonomiyi destekleyerek en az hasarla bugüne gelinmesine öncülük ettiğini kaydetti.

"Hakkını vermek lazım, Fed, küresel krizde olduğu gibi bu konuda da herkesten önce ilk adımı attı. Avrupa Merkez Bankası ve diğer merkez bankaları onu takip etti" diyen Aran, Fed'in şu anda sözlü yönlendirmeleriyle yine diğer merkez bankalarına öncülük ettiğini söyledi.

Aran, devamla şunları kaydetti:

"Sözlü yönlendirmeleriyle çok net bir şekilde; 'şu anda enflasyonun yüksek olduğu ama enflasyonun yükselmesine neden olan sürecin durduğu ve devam etmeyeceği, bu doğrultuda yüksek enflasyonu geçici olarak gördükleri ve radikal bir aksiyon almalarına gerek olmadığı' konusunda güçlü bir sinyal verdi. Böylece varlık alımı programının azaltılması konusunun önümüzdeki dönemde tartışılabileceğini söyleyerek piyasaları sakinleştirmeyi başardı. Bu durumun, herkese zaman kazandırdığını ve her ülkeye kendi içinde düzeltmesi gereken sorunlar açısından fırsat yarattığını düşünüyorum. Ancak bu imkanlar ilelebet sürmeyecek. Fed de bir süre sonra çıkış stratejisinin daha net iletişimini yaparak varlık alım programını azaltmak ve sonrasında da faiz artırımına gitmek durumunda kalacaktır. O zaman da yönetmemiz gereken önemli riskler kapıda bizi bekliyor demektir. Bu riskler gerçekleşmeden, halen vaktimiz varken, bizim bir an evvel önlemlerimizi almamız ve yeni konjonktüre hazırlanmamız gerektiğine inanıyorum."

– "Bir güven artışı olduğunu görüyorum"

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Aran, Türkiye ekonomisinde kur ve enflasyon tarafındaki baskının yapısal bir sorun olarak varlığını sürdürdüğünü vurguladı.

Kur ve enflasyon üzerindeki baskıyı kolaylıkla çözebilecek durumda olunmadığını belirten Aran, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Çünkü bunlar, yapısal sorunlarımıza işaret ediyor. 2013'ten bu yana baktığımızda, kimi zaman bize özgü nedenlerle kimi zaman da küresel nedenlerle döviz kurlarında çeşitli ataklar yaşadık. Döviz kurlarındaki ataklar, kurlardan fiyatlara geçiş etkisinin güçlenmesine neden oluyor. Artan döviz kuru geçişkenliğinin yanı sıra güçlü tüketim iştahımız ve ithal girdiye bağımlılığımız hızlı büyümeye çalıştığımız dönemlerde enflasyondaki yükselişi de beraberinde getiriyor. Küresel ölçekte emtia fiyatlarındaki artış da enflasyonist sürecin yönetilmesini daha güç hale getiriyor.

Nisan ayında genel müdürlük görevimi devraldıktan sonra verdiğim röportajda, ekonomik zorlukların nasıl aşılacağının reçetesi sorulduğunda 'kararlı ve istikrarlı bir duruşun, öngörülebilirliğin ve serbest piyasa dinamiklerine güvenmenin önemine' vurgu yapmıştım, bunlara ihtiyacımız olduğunu söylemiştim. Bugün de hala aynı fikirdeyim. Öngörülebilirliği sağlamanın, kararlı ve sabırlı duruşun ve serbest piyasa dinamiklerine güvenmenin bu reçetenin anahtarı olduğunu düşünüyorum. Bu konuda da mesafe katetmeye başladığımızı büyük bir memnuniyetle görüyorum. Çünkü mart ve nisan ayları, her şeyin çok hızlı değiştiği bir dönemdi. O günden bugüne ekonomi politikası yönetimi açısından büyük bir değişikliğin olmadığı, sıkı para politikasının korunması suretiyle risklerin yönetilmesinin amaçlandığı bir dönem yaşadık. Buna aşılama konusundaki olumlu gelişmeler de eşlik etti, aşılama süreci hızlandı. Okulların yüz yüze eğitimle açılacağı konusu net ve güçlü bir şekilde ifade edildi. Cari işlemler dengesinin; ihracatın artması ve turizm gelirlerinin tekrar ivmelenmesiyle beraber lehimize olacağını; cari dengenin daha olumlu seyrettiği bir konjonktürde Merkez Bankası'nın yeniden rezerv biriktirme fırsatı bulacağı bir periyoda geçeceğimizi düşünüyorum. Yatırımcı; ekonomik parametrelere bakan, ekonomik parametreleri değerlendiren ve enflasyonda bir düşüş eğilimi görmeden faiz oranlarını indirmeyen bir Merkez Bankası olduğunu hissetti. ‘Merkez Bankası Başkanı değişince acaba para politikasında bir gevşeme olur mu’ endişesi yatıştı. Bu önemli bir test süreciydi, bu süreçten geçer not aldığımızı düşünüyorum. Dolayısıyla ben bir güven artışı olduğunu ve ilk adımın gerçekleşmeye başladığını görüyorum. Burada sabırlı duruşun devam etmesinin çok önemli olduğunun altını çizmek istiyorum."

– "Fırsatı kaçırmamak, heba etmemek gerekiyor"

Hakan Aran, enflasyondaki mevcut yüzde 19'luk seviyeye karşın TCMB tarafından yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre ağustosta 12 ay sonrasına ilişkin tüketici enflasyonu beklentisinin temmuza göre düşüş kaydederek yüzde 12,48 olduğunu hatırlattı.

Bu iyileşmenin, çok sınırlı olmakla birlikte dikkate değer olduğunu vurgulayan Aran, "Mevcut duruşumuz bozulmaz devam ederse baz etkisinin de katkısıyla enflasyonu bu yılın sonunda yüzde 16, gelecek sene de yüzde 12-13 seviyelerinde görebiliriz. Beklemeden birtakım kararların alınması durumunda; o noktada artık kimse bir reçete veremez, reçete verilemeyecek yerlere gelebiliriz. Bu nedenle ben bu sınırlı iyileşmenin kıymetli olduğunu düşünüyorum. Evet, arzu edilen ölçüde olmayabilir ama sürdürülebilir ve dengeli büyüme ile istihdam yaratılması, faiz oranlarının gerilemesi, üreticinin desteklenmesi, finansman yükünün hafifletilmesi, yeni yatırımların önünün açılması ve olumlu bir iklime dönülmesi konusunda bir fırsat görüyorum. Umarım bu fırsatı bu kez kaçırmayız, iyi değerlendiririz. Fırsatı kaçırmamak, heba etmemek gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Aran, sabır gösterilmeden kararlar alınması durumunda ise tekrardan aynı şeylerin sil baştan yaşanabileceğine dikkati çekti.

Sene başında, ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 3,5 büyüyeceğini öngördüklerini, bu öngörüyü en az yüzde 6 olacak şekilde revize ettiklerini belirten Aran, enflasyonda hızlı bir düşüş olmayacağı ancak son çeyrekte baz etkisine bağlı bir düşüş görüleceği ve sene sonunda enflasyonun yüzde 16'ya ineceği beklentisinde olduklarını söyledi.

Bunun Merkez Bankası'na faiz oranlarında indirim imkanı sağlayacağını vurgulayan Aran, "Piyasaların bunu fiyatladığını düşünüyorum. Sürpriz bir şey olmayacak. Bu şekilde faizin indirildiği, piyasa ile çatışmayan ve faiz indiriminin kurlarda artışa neden olmadığı bir konjonktürün; hepimize moral vereceğini, izleyen dönemde enflasyonun aşağı yönlü hareketinin hızlanmasına imkan sağlayacak yolu açacağını düşünüyorum. Yüksek faiz ortamından bankalar olarak bizlerin de şikayetçi olduğumuzun altını çizmek istiyorum. Çünkü biz kredilerimizi ortalama 3 yıl vadeli veriyoruz, öte yandan mevduatın vadesi 1-2 ay civarında. Bu demek oluyor ki geçen sene düşük faiz ortamında verdiğimiz kredileri, mevcut durum itibarıyla her ay yüzde 19'dan fonluyoruz." ifadelerini kullandı.

– "Sabırlı tavır, yapısal reformlara da itibar kazandıracaktır"

İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, Türkiye'de bir dönem üzerinde çok konuşulan yapısal reformlara dair de şu yorumu yaptı:

"Yapısal reformları, program olarak çok güzel açıklıyoruz ama takibini yapmıyoruz. ‘Yapısal reform’ diyorsanız, nereden baksanız en az bir yıl boyunca o işlerin hayata geçmesinden sorumlu olacak kişilerin o işlerle meşgul olması, aynı kararlılıkla konunun üzerine gitmesi ve sonuçlarını almak için de beklemesi gerekir. Ama biz o yapısal dediğimiz reformlardan hiç sabır göstermeden sonuç bekliyoruz, kısa sürede sonuç gelmiyor diye vazgeçtiğimizde de hepsi yarım kalıyor, yapamıyoruz. O nedenle politikalarda sabırlı tavır yapısal reformlara da itibar kazandıracaktır. Bankalar bu konuda tesir edecekse bunu, yapısal dönüşüme katkı sağlayacak şekilde kaynaklarının yönünü değiştirerek yapar. Örneğin, üretici ve ihracatçıların tesisini yerinde görerek yeni yatırımlarını teşvik ediyor, tüm finansmanı en uygun şekilde sağlıyor, proje bazında geri dönüş sürecini değerlendirerek kaynaklarımızı dengeli büyüme için seferber ediyoruz. Kaynakları buraya özgülediğimiz için tüketim tarafına daha az destek sağlıyoruz. Böylece iç talebin yavaşlamasıyla beraber dezenflasyonist sürece de katkıda bulunuyoruz. Ben izlenen politikaların sonuç vereceğine inanıyorum. Çünkü hepimizin menfaati, hepimizin çıkarı ülke ekonomisinin iyileşmesinden geçiyor. Bunun olmadığı durumda kazanan olmaz. Ülkenin kazanamadığı bir yerde, bireysel olarak kazanan birilerinin olacağını sanmıyorum. Bu ülkenin kazanması gerekir. Bunun için de her kurum öncelikle kendi üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeli. Bir banka ise finansman kaynaklarını bu amaçla kullanmalı, bu amaçla müşterisini desteklemeli diye düşünüyorum. Zaten her kurum vazifesini layıkıyla yerine getirirse resim kendiliğinden tamamlanır. İş Bankası olarak bu konuda örnek bir davranış sergilediğimize inanıyorum. Gerek ilk çeyrek bilanço sonuçlarımızda gerek ilk yarıyıldaki sonuçlarımızda bunun böyle olduğunu, kaynakları nerelere kullandığımıza baktığınızda çok net bir şekilde göreceksiniz."

– "Sorunlu krediler tarafında ek bir bozulma, ilave bir risk görmüyorum"

Hakan Aran, bankacılık sektörünün aktif kalitesinde bir iyileşme olduğunu, sorunlu krediler tarafında ek bir bozulma ve ilave bir risk görmediğini vurguladı.

Sorunların artmadığını, tersine sorunların çözüldüğünü ve o çözümlenen sorunlarla kredilerin yeniden yapılandırıldığını anlatan Aran, "Yapılandırılmış olan krediler, müşteriye işlerinin tekrar karlı hale gelmesi konusunda önemli bir zaman kazandırıyor. Dolayısıyla vatandaşımıza, vatandaşımızın işine ve karlılığına yansıması için gereken süreyi ödemesiz bir dönem olarak belirleyip, işinin iyileşme hızına göre taksitleri ayarlayıp, gerçekten sorunun kalmadığı bir noktada anapara ödemelerine başlayacağı bir modelin ortaya konabilmiş olması çok önemli." dedi.

Sermaye yeterliliği konusuna da değinen Aran, sermaye yeterlilik oranının halen yasal sınırların çok üzerinde seyrettiğini, dolayısıyla bankaların hem güçlü likiditesi hem de güçlü sermayesi olduğunu söyledi.

Aran, "Sermayelerin azaldığı bir dönemde çözüm, öz kaynak karlılığının enflasyon oranına gelmesi, hatta enflasyonun üzerine çıkması. Bu, enflasyon yüzde 19 seviyesinde iken mümkün olmaz fakat enflasyon düşer öz kaynak karlılığı da artarsa tekrar bankaların sermaye biriktirdiği, sermayesini büyüttüğü bir döneme, dengeye geleceğimizi düşünüyorum. Umarım bunu sağlar, bunu görürüz." diye konuştu.

– "Bankacılığa, bankalara, bankacılara saygı duyulmasını sağlamamız gerekiyor"

İş Bankası Genel Müdürü Aran, bankacılık sektörünün iyileştirilmesi gereken alanlarına ilişkin ise şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu konuda özellikle şunu söylemek istiyorum; bankacılık anlayışı daha insan odaklı hale getirilmeli. Bu, bizim önemli bir sorumluluğumuz. Çalışanlarımızın ve müşterilerimizin refahını artırmak, istihdam azaltan değil, istihdamı artıran yaklaşımlar benimsemek, müşterilerin işlerinin gelişimine salt finansal açıdan değil, danışmanlık açısından da katkıda bulunmak konusunda bankalar olarak çok şey yapmamız gerekiyor. Bankacılığa, bankalara, bankacılara saygı duyulmasını sağlamamız gerekiyor. Bugüne kadar her işte insanı merkeze alan ve 'önce insan' yaklaşımı ile hareket eden bir banka olarak, bu konuda sektöre öncü olacağımızı düşünüyorum. İnsana yaklaşım, insanı merkeze alma konusunda bankaların katedeceği bir mesafe var. Bu dönemde bunun da sağlanması gerekiyor. Ben bankacılık mesleğinin saygınlığı, bankacıların saygınlığı açısından toplum nezdinde algının mutlaka geliştirilmesi gerektiğine inanıyorum. Bu da yine sözle olmaz, icraatla olur. Sektör olarak bunu da başarıyla yapacağımıza inanıyorum."

(Sürecek)

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

İSTANBUL (AA) – Türkiye İş Bankası, deniz kirliliğinin azaltılması, önlenmesi ve denizlerin korunmasına yönelik sunduğu kredi ile atık su arıtma, atık su geri kazanım tesisi yapmak veya mevcut tesislerini iyileştirmek isteyen işletmelere uygun koşullarda finansman imkanı sağlıyor.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, Türkiye İş Bankası, çevreyi korumaya yönelik finansal enstrümanlarını geliştirmeye devam ediyor.

Elektrikli ve hibrit araçların uygun koşullarla finansmanının sağlandığı Çevreci Taşıt Kredisi ile yeşil binalardan iş yeri alımlarını finanse etme konusunda geliştirdiği Çevreci İşyeri Kredisi gibi ürün ve hizmetleri sunan İş Bankası, bunlara “Denizleri Koruyalım Kredisi”ni de ekledi.

Bankanın, deniz kirliliğinin azaltılması, önlenmesi ve denizlerin korunmasına yönelik kullanılmış suların iyileştirilmesi ve yeniden kullanılarak geri dönüşümünün desteklenmesi amacıyla sunduğu kredi ile atık su arıtma ve atık su geri kazanım tesisi yatırımı yapmak veya mevcut atık su arıtma ve geri kazanım tesislerini iyileştirmek isteyen işletmeler, finansman ihtiyaçlarını uygun koşullarla karşılayabiliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şahismail Şimşek, özellikle Marmara Denizi’nde yaşanan müsilaj ve diğer sorunların, denizlere yönelik koruma tedbirli çalışmalar yapmalarının ve çevreye ilişkin uzun vadeli stratejiler oluşturmalarının ne denli önemli olduğunu bir kez daha gösterdiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Banka olarak bizim yaptığımız bazı işlerin faydasını gelecek nesiller de görür. Zamansızdır, bugünün işi gibidir aynı zamanda yarını da kurtarır. Denizleri Koruyalım Kredisi’ni, su kirliliğinin önlenmesi ve azaltılması ile su kaynaklarının kalitesinin korunması ve sürdürülebilir bir şekilde kullanılmasının sağlanması amacıyla, firmaları ilgili yatırımlara teşvik etmek için sunuyoruz. Kredi kapsamında özellikle kıyı şeritlerimize yakın bölgelerde, ırmak nehir havzalarında denizlerin korunmasına atık arıtma tesisi yaparak katkı sağlamak isteyen veya mevcut su arıtma tesislerini iyileştirmek isteyen işletmelere yönelik uygun faiz oranlı ve geri ödemesiz dönemli, esnek ödeme planlı koşullarda kredi imkanı sağlıyoruz."

İş Bankası, Global Compact Türkiye tarafından hayata geçirilen, kredi süreçlerinde çevresel ve sosyal risklerin değerlendirilmesini taahhüt altına alan Türkiye Sürdürülebilir Finansman Bildirgesi'nin ilk imzacıları arasında yer alıyor.

İSTANBUL (AA) – İşCep'in ÇekCepte özelliği ile esnaf ve KOBİ'ler hangi bankadan olursa olsun vadesi gelmemiş çekleri kolayca nakde çevirebiliyor.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, İş Bankası, esnaf ve KOBİ'lerin ticaret hayatını kolaylaştırmak ve onlara hız kazandırmak için dijital finansal çözümlerine her geçen gün bir yenisini ekliyor.

İşCep'in ÇekCepte özelliği ile henüz vadesi gelmemiş çekler kolayca nakde çevrilebiliyor. Esnaf ve KOBİ'ler çeklerinin karşılığında kredi kullanmak için saniyeler içerisinde başvuruda bulunabiliyor, bu sayede bir yandan işlerine devam ederken, diğer yandan alacaklarının vadesini beklemeden, ödemelerinin tarihini daha rahat planlayabiliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şahismail Şimşek, esnaf ve KOBİ'lerin finansmana erişimlerinde önemli olan tüm finansal enstrümanlara yönelik dijitalleşme imkanlarını gözeterek çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.

ÇekCepte uygulamasının da ödeme sistemleri içinde yoğun olarak kullanılan çekli işlemlere yeni bir soluk getireceğini aktaran Şimşek, "İşCep üzerinden karekodu okutulan çekin bir tür röntgenini çekiyoruz ve başvuru sonucunu saniyeler içinde müşterimize iletiyoruz. Müşterilerimiz de aldıkları bu hızlı ön onaydan sonra çekle birlikte şubeye 2 iş günü içinde başvurarak son derece süratli bir şekilde başvurularını sonuçlandırabiliyorlar. İş Bankası olarak müşterilerimizin finansman ihtiyaçlarını anlamaya ve onlara en uygun çözümleri sunmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.