Yerküre yoğunluğu artan orman yangınlarının etkisi altında

ANKARA(AA) – ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) “FIRMS” adını verdiği Yangın Bilgilendirme ve Kaynak Yönetimi Sistemi’nin uydu haritasına göre, kırmızı noktalarla gösterilen yangınlar dünyanın birçok yerine yayılmış durumda.

Haritada Kuzey Amerika ve Güney Amerika’nın büyük bölümü, Afrika platosu ve Arap Yarımadası’nın kuzeyi, Avrupa’da Akdeniz kıyıları ile Kuzey ve Doğu Avrupa’nın yangınların etkisinde olduğu görülüyor.

Asya’da ise Hindistan kıyıları, Rusya’nın Sibirya bölgesi, Çin, Malezya, Endonezya ve Okyanusya’da Avustralya’nın doğusu orman yangınlarının etkisinde bulunuyor.

Yangınlar yerkürenin pek çok ormanlık bölgesini kırmızıya boyarken, Türkiye’nin yanı sıra İtalya, İspanya, Yunanistan gibi Akdeniz’e kıyısı bulunan Avrupa ülkeleri de orman yangınlarıyla mücadele ediyor.

AB Komisyonunun orman yangınlarını gösteren acil durum haritasına göre de kıtanın tamamındaki irili ufaklı yangınlar neredeyse Rusya’nın kuzeyine kadar ulaşıyor. Uydu haritasında AB ülkelerinde farklı boyutlardaki yangınların en az 1 haftadır sürdüğü görülüyor.

İtalya yangınlarla boğuştu

İtalya’nın özellikle güney bölgeleri irili ufaklı çok sayıda orman yangınına teslim oldu.

İtalyan itfaiyesinden yapılan açıklamaya göre, ülkede son 24 saatte 800’den fazla noktada yangın meydana gelirken, itfaiye ekipleri Sicilya’da 250, Puglia ve Calabria’da 130, Lazio’da 90 ve Campania’da 70 yangına müdahale etti.

Yerel basında çıkan haberlerde de Sicilya ve Sardinya adaları ile Kalabriya bölgesinin farklı noktalarında çıkan yangınlar neticesinde binlerce hektar arazinin kül olduğu belirtildi.

Sardinya Adası’nın batısındaki Oristano vilayeti kırsalında 24 Temmuz’da çıkan yangında 20 bin hektar arazi yandı, 1500 kişi tahliye edildi. Bölgede soğutma çalışmaları devam ediyor. Yangınla mücadele için İtalya kendi uçaklarına ek olarak AB ülkelerinden de yangın söndürme uçağı istedi.

Sardinya Özerk Yönetim Başkanı Christian Solinas da yangında oluşan zararı şu an için hesaplamanın mümkün olmadığını belirterek, zararlarının telafisi için merkezi hükümetten acil ekonomik destek talep etti.

İspanya

İspanya’nın kuzeydoğusundaki Katalonya bölgesinde 26 Temmuz’da son iki yılın en büyük orman yangını yaşandı.

Yerel basındaki haberlere göre, Tarragona bölgesindeki Santa Coloma de Queralt’ta çıkan yangında 1657 hektarlık alan kül olurken, bölgedeki yerleşimlerde bulunan 168 kişi yangın tehlikesi nedeniyle tahliye edildi.

Yunanistan

Yunan itfaiye yetkilileri ülkede son 24 saatte 58 noktada yangınlar meydana geldiğini bildirdi.

Yangınlar merkezi Patras kenti olan Ahaia bölgesinde, Rodos Adası’nda ve Türk Yunan sınırındaki Sofulu bölgesinde yoğunlaştı.

Yunanistan’da başkent Atina yakınlarındaki Dionisos Belediyesine bağlı Stamata’daki ormanlık alanda 27 Temmuz’da çıkan yangın yerleşim yerlerine sıçradı.

Dionisos Belediyesi yetkilileri, bölgede durumun çok zor olduğunu, ekiplerin müdahalelerine rağmen alevlerin yerleşim birimlerine yaklaştığını kaydetti. Yangının kontrol altına alındığı açıklandı.

Fransa

Fransa’nın güneyindeki Aude’de ilinde 25 Temmuz’da çıkan yangınında 850 hektar arazi kül oldu, yangın nedeniyle Toulouse ve Narbonne arasındaki kara yolu ulaşıma kapatıldı.

Yangın Fransa, İspanya ve Portekiz’e elektrik ileten hatlarda hasara sebep oldu.

Portekiz

Portekiz’in güneybatısındaki Monchique şehrinde 17 Temmuz’da meydana gelen orman yangını 2 bin hektardan fazla arazinin yok olmasına yol açtı.

Romanya

AB üyesi ülkelerden Romanya’nın başkenti Bükreş’in de bulunduğu güney bölgesi ve özellikle Bulgaristan sınırı da kırmızı noktalarla gösteriliyor.

Romanya’nın komşuları Moldova ve Ukrayna’da da orman yangınları sürüyor.

Avrupa’da da ortalamanın üzerinde kayıp var

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi’ne (EFFIS) göre, İtalya’nın yanı sıra Fransa ve Romanya’da da yanan alan bakımından şimdiden 2008-2020 ortalaması geçilmiş durumda.

İtalya’da bu sene 53 bin 797 hektar alan yanarken, 12 yılın ortalaması 40 bin 781 olarak kaydedildi. Fransa’da 22 bin 807 hektar yanarken, önceki yılların ortalaması 9 bin 283’tü. Romanya’da da aynı şekilde bu sene 18 bin 620 hektar alan yanarken, 12 yılın ortalamasının verisinin 16 bin 82 hektar olduğu belirtiliyor.

Aynı sitede, AB üyesi olmayan ülkeler arasında Bosna Hersek’in de 25 bin 583 hektar alanı yangında kaybettiği, bunun 30 bin 199 olan 2008-2020 ortalamasına oldukça yakın olduğu gösteriliyor.

Tunus’ta 17 bin 599 hektar arazi bu sene içinde yanarken bunun, 6 bin 257 hektar olan 12 yıllık ortalamayı çoktan geçtiği kaydediliyor.

Rusya

Rusya’nın Yakutistan bölgesinde temmuz ayında başlayan yangınları söndürme çalışmaları devam ediyor.

Rusya Federasyonu Federal Orman Ajansından yapılan açıklamada, dün 36 noktadaki yangınların kontrol altına alındığı belirtilerek, “1 Ağustos itibarıyla 217 noktada toplam 837 bin 813 hektar alanda orman yangınları devam ediyor. Yangınların 115’i Yakutistan’da, 51’i ise İrkutsk bölgelerinde bulunuyor.” ifadelerine yer verildi.

Bugüne kadar yaklaşık 1,3 milyon hektar ormanlık alanın küle döndüğü bölgede yetkililer acil durum ilan etti.

ABD ve Kanada

ABD’deki Ulusal Kurumlararası Yangın Merkezinin 1 Ağustos itibarıyla verdiği bilgilere göre, ülkenin kuzeybatısındaki Washington eyaleti ve Idaho’nun kuzeyi ve Montana’nın batısındaki aktif haldeki orman yangınları devam ediyor.

Dün çıkan 7 büyük yangınla ülkede aktif orman yangınlarının sayısı 91’e ulaşırken 1,8 milyon dönümden fazla arazi yangınlarda hasar gördü.

Kanada’da da 2021 içerisinde 4 bin 891 yangın çıktı. Ülkenin önceki 10 yıllık ortalaması 3 bin 753’tü. Yangınlarda 2 bin 758 hektar arazi yandı. Önceki 10 yılda ortalama 1736 hektar arazi yangınlarda hasar gördü.

Güney Amerika

Brezilya’nın Amazon bölgesini 2019 ve 2020’de etkileyen orman yangınlarının ardından bu yıl da Arjantin’in en önemli doğa varlığı Patagonya bölgesi yangınlarla sarsıldı.

Patagonya’nın kuzeyindeki Rio Negro eyaletinde 7 Mart’ta kara yolu yakınında başlayan yangınlar kuzeye doğru ilerleyerek Atlantik Okyanusu kıyısındaki Buenos Aires’e kadar ulaştı.

Çin ve Hindistan

Hindistan’da ve Çin’in büyük bölümünde yaz aylarında muson yağışları sayesinde yaz orman yangınlarının kontrol altına alınmasını kolaylaştırıyor. Ancak bu bölgelerde ormansızlaşma bu kez yağış nedeniyle ortaya çıkan sellerin yıkıcı etkisini arttırıyor.

Her iki ülkede de geçen hafta meydana gelen sellerde onlarca kişi hayatını kaybetti.

Avustralya

2019 ve 2020’da yaz aylarındaki orman yangınlarında 10 milyon hektardan fazla arazinin kül olduğu, bir milyardan fazla vahşi hayvanın hayatını kaybettiği Avustralya ise bu yıl yangınlar bakımından sakin bir yaz geçirdi.

Güney Yarım Küre’de yaz aylarına denk gelen aralık, ocak ve şubat aylarında acil durum çağrıları yarı yarıya azalırken, önceki yıla kıyasla az sayıda arazi yangınlarda tahrip oldu.

Yangınlardan en fazla etkilenen Yeni Güney Galler eyaletinde geçen yıl 5,5 milyon hektar arazi yanarken, bu yıl 31 bin hektar arazi zarar gördü.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Daha Fazla Haber

İSTANBUL (AA) – Online seyahat bileti platformu obilet.com'un verilerine göre, Marmaris'e seyahat eden turist sayısı, yangın döneminde mevsim normallerinin yüzde 63'üne kadar düşerken, yangın sonrası dönemde potansiyelinin ancak yüzde 71'ine ulaşabildi.

Manavgat'ta da yangınların sürdüğü dönemde yüzde 15'e varan ziyaretçi kaybı, yangınlar kontrol altına alındıktan sonra yüzde 5 düzeyinde devam etti.

obilet.com, yangın döneminde gelen turist sayılarını açıkladı.

Temmuz ayının son günlerinde Antalya'nın Manavgat ilçesinde başlayan ve Türkiye'nin birçok şehrinde meydana gelen orman yangınları, bu bölgelerdeki turizm ve ulaştırma sektörlerini kalıcı olarak olumsuz etkiledi.

Yangın döneminde ve sonrasında bu bölgelere gelen yolcu sayılarını paylaşan obilet.com'un verilerine göre, yangınlar kontrol altına alınarak söndürüldükten sonra dahi Marmaris ve Manavgat bölgelerine gelen yerli ve yabancı turist sayısında düşüş yaşandı.

Verilere göre, en büyük düşüş Marmaris'te yaşandı. Yangınların kontrol altına alındığı ağustos ayının 10'u ila 25'i arasındaki dönemde Marmaris ve Manavgat bölgelerine gelen yolcu sayısı, yangınların devam ettiği 2 haftalık döneme kıyasla bir miktar artış gösterse de sezon beklentilerinin altında kaldı.

Marmaris'e seyahat eden turist sayısı yangın döneminde mevsim normallerinin yüzde 63'üne kadar düşerken, yangın sonrası dönemde potansiyelinin ancak yüzde 71'ine ulaşabildi.

Manavgat'ta yangınların sürdüğü dönemde yüzde 15'e varan ziyaretçi kaybı, yangınlar kontrol altına alındıktan sonra da yüzde 5 düzeyinde devam etti.

obilet.com tarafından yolcu hareketliliğin karşılaştırılması amacıyla kullanılan Antalya merkeze ait verilerde ise bu yönde bir harekete rastlanmadı ve oluşan durumun "Manavgat ve Marmaris gibi yangının etkilediği bölgelere özel bir durum" olduğu kanıtlanmış oldu.

– Manavgat'tan dönüşler hızlandı

obilet.com, yangından etkilenen bölgelere yönelik yolcu trafiğinin yanı sıra ilgili bölgelerden dönüş yapan turist ve vatandaşların seyriyle ilgili de bir analiz gerçekleştirdi.

Buna göre, yangın süresince Manavgat'a yolculuk yapanların oranı, Manavgat'tan dönenlerin oranının yüzde 25 altına düştü ve bu durum etkisini sonraki haftalarda da devam ettirdi.

Marmaris'te, Manavgat'a göre daha az olsa da gelen-giden dengesinde önemli bir kayıp yaşadı. Kıyas amacıyla analiz edilen Antalya verilerinde ise dengeli seyrin devam ettiği gözlendi.

– "Afet sonrası destek paketlerinin altyapı-tedarik-ulaştırma sektörlerini de kapsaması gerekiyor"

Açıklamada görüşlerine yer verilen obilet.com Strateji ve Kurumsal Gelişim Direktörü M. Sertaç Keleş, obilet.com olarak turizm bölgelerine sefer düzenleyen tüm otobüs ve hava yolu firmalarının rota bazlı bilet satış adetlerinden oluşan, tam temsil gücüne sahip bir veri setleri bulunduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Kontrollü değişken olarak kullandığımız Antalya merkeze olan seyahatlerle kıyasladığımızda Marmaris ve Manavgat'a giden yolcu sayısında yangınlar sona erdikten sonra dahi mevsim normallerinin altında bir seyir olduğunu gözlemledik. Özellikle Marmaris'te yüzde 30'a varan bir yerli turist kaybı yaşandı. Temmuz ve ağustos aylarında dengeli şekilde gitmesi beklenen gelen ve giden yolcu oranlarını ele aldığımızda da Marmaris ve Manavgat'tan dönüş yapan yolcuların bu bölgelere giden yolculardan devamlı şekilde daha fazla olduğunu görüyoruz.

Bu bağlamda, afetten etkilenen bölgelerde yaşayan vatandaşlarımıza ve iş yerlerine yapılan desteklerin bir benzerinin hem bölgedeki turizm işletmeleri hem de iş yeri adresi bu merkezlerde olmamakla birlikte bu bölgelere taşıma-tedarik hizmeti sağlayan lojistik ve ulaştırma sektörleri için de gündeme getirilmesinde fayda görüyoruz."

YALOVA(AA) – Yalova’da farklı okullarda eğitim gören ve Atatürk BİLSEM’de de eğitim alan 3 öğrenci, hobi olarak uğraştıkları model uçak yapımını bir adım ileri taşıyarak afetlerde kullanılmak üzere yapay zeka teknolojisini kullanan yeni bir tasarım yaptı.

Geliştirilen model uçak, üzerindeki kameranın kaydettiği görüntüleri, olası yangın ve sel durumu ile deprem sonrası oluşan hasarları anında ilgili kurumlara iletme kabiliyetiyle donatıldı.

İstanbul’da 21-26 Eylül’de düzenlenecek TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali’ne katılacak öğrenciler, gelecekte bu model uçağın seri üretimle insanlık yararına kullanılmasını istiyor.

Projede koordinatör olarak görev alan bilişim teknolojileri öğretmeni Koray Özdemir, AA muhabirine, öğrencilerinin bir süredir model uçak yapımıyla ilgilendiklerini, bu yıl da bir adım ileri taşımak istedikleri için projeye dönüştürdüklerini ifade söyledi.

Özdemir, “Öncelikle yapay zeka kullanarak hasarlı binaların anında tespiti ve yetkililere bildirilmesi üzerine proje geliştirdiler. Daha sonra bu yaz aylarında ülkemizin birçok yerinde yangınla mücadele ediliyordu. ‘Bunu yangınlara da uyarlayabilir miyiz’ düşüncesiyle geldiler. O amaçla da başarılı bir şekilde kullanılabildiğini gördüler. Model uçak, yangın tehlikesi veya hasarlı binaları anlık olarak bildiriyor.” diye konuştu.

Projeyi daha sonra TEKNOFEST’e sunduklarını ve iki değerlendirme aşamasını geride bırakarak finale kaldıklarını anlatan Özdemir, şunları kaydetti:

“Öğrencilerimizin projesi finale kaldı. Önümüzdeki hafta TEKNOFEST’te de yarışacaklar. Umarım başarılı olurlar. Şu anda yarışmaya hazırız. Yaptıkları denemeler başarılı. Tabii ki geliştirilmeye açık bir proje. İleriki süreçte diğer doğal afetler için de kullanılabilir. Otonom uçuşla ilgili öğrencilerimizin yaptığı çalışmalar var. Hedefimiz öncelikle ulusal düzeyde başarılı olabilmek. Daha sonra hedeflerimizi gerçekleştirebilirsek otonom sürüşle ilgili tamamen yapay zeka üzerinden kontrol edilen hale getirip uluslararası yarışmalara da katılmak istiyoruz.”

Hobi amaçlı başladıkları model uçaktan proje ürettiler

Çocukluktan itibaren uçaklara karşı bir merakının olduğunu aktaran öğrencilerden Muhammed Alihafızoğlu da yaklaşık 7 yıldır BİLSEM’de bunun üzerine çalıştığını söyledi.

Daha sonra yarışmaya katılma fikri doğduğunu ve model uçağı geliştirdiklerini vurgulayan Alihafızoğlu, şöyle konuştu:

“Model uçağımızın görevlerinden biri, hasarlı yapıları tespit ederek bize bildiriyor. Üzerine eklenen normal ve termal kamera ile yangınlar veya seller ve arama kurtarma çalışmalarında kullanılabilir. Uçağın arkasındaki kameranın çektiği fotoğrafları yapay zeka sistemi ‘hasarlı’ veya ‘hasarsız’ diye sınıflandırıyor ve size bildiriyor. Uçak geliştirilmeye çok açık bence. Yakında elimize ulaşacak otonom sistemi ile uçağı daha da geliştireceğiz inşallah. Şimdi TEKNOFEST finaline gideceğiz ve çok heyecanlıyız. Yarışmada birinci olmasak bile umarım vatana, millete bir hayrımız olur.”

Projede görevli öğrenci Muhammed Tuğrul Sıcakyüz ise kendisinin daha önce afetler üzerine çeşitli projeler yaptığını belirterek, “Biz Selçuk Bayraktar’ın videolarından etkilendik. O da bu tarz uçaklarla başlamıştı. O görüntüler bize ilham verdi. İnsanlara yardımcı olabilmek, bir şeyleri değiştirebilmek için bu projeyi yaptık. Hayalimiz, günün birinde bunun seri üretiminin kullanılmasını sağlamak.” bilgisini paylaştı.

Öğrencilerden Talha Yurtseven de hobi olarak başladıkları model uçak tasarımını bir sonraki aşamaya taşımak istedikleri için TEKNOFEST’e başvuruda bulunduklarını anlattı.

Yurtseven, “Hobi ile başladığımız için yarışmaya katılalım, finalist olalım diye düşünmedik aslında. İlk turda geçtikten sonra iyi bir puanla geri dönüş yaptılar. İkinci tura geçtikten sonra model uçağımızı daha iyi yaptık. Oradan da iyi bir puanla dönünce finalist olduk. Şimdi gidip iyi bir şeyler yapıp dönmek istiyoruz. Model uçağımız biraz ucuz ama işlevli oldu. Her afette her durumda kullanabileceğimiz duruma geldi. İskelet parçalarını üç boyutlu yazıcıdan bastık.” ifadelerini kullandı.